Posts tonen met het label coalitie. Alle posts tonen
Posts tonen met het label coalitie. Alle posts tonen

zaterdag 30 november 2013

Gemeenteraad (Edam-Volendam) maakte drie keer sprong in het duister.

KLADBLOK EXTRA

Het was op mijn horloge precies 23.37 uur toen burgemeester van Beek de raadsvergadering opende. Voor die tijd was er al heel wat vergaderd in de bespreekrondes die aan de raadsvergadering zelf voorafgaan. Als over een onderwerp in de bespreekronde overeenstemming wordt bereikt, wordt het een hamerstuk. Lukt dat niet, dan wordt er in de raadsvergadering verder over gesproken en soms gestemd. Als het een heftig onderwerp is, kan het een latertje worden. Dat is eigenlijk het enige bezwaar tegen deze vorm. Wie is er na vier uur vergaderen nog fris? In feite begint de raadsvergadering dan ook meestal als de meeste aanwezigen eigenlijk naar huis willen.

Bestemmingsplan Europaplein/Zeestraat
Het bestemmingsplan is digitaal opvraagbaar op de website van de gemeente. Het is een lijvig stuk dat ook nog eens een groot aantal bijlagen bevat. Het werd geen hamerstuk. GroenLinks wilde in de raadsvergadering nog een amendement indienen, maar trok dat na een korte bespreking weer in. De partij wilde absolute zekerheid hebben dat wijzigingen van het bestemmingsplan –een bevoegdheid van het college van B&W-  eerst de gemeenteraad zouden passeren. Die belofte had wethouder Kes tijdens de voorbespreking al meerdere keren gedaan. Ook nu herhaalde ze het weer, maar legde wel de nadruk op wijzigingen die invloed hebben op de begroting.  Andere partijen steunden  het amendement niet.

Bij de voorbespreking hadden alle partijen al laten weten wel akkoord te kunnen gaan met het bestemmingsplan omdat het consoliderend en conserverend van aard was. De term consoliderend (vastleggend) kwam als een mantra regelmatig terug en was eigenlijk het enige waarover partijen het eens waren. Het bestemmingsplan neemt de huidige situatie als uitgangspunt en laar daarnaast de toekomstige ontwikkelingsmogelijkheden zien. Over die toekomst bestaat er tussen de raadspartijen grote meningsverschillen. Het CDA zegt het klein en gezellig te willen houden en ziet niets in grootschalige plannen. De PvdA wilde zelfs dat de bevolking zich via een referendum over die toekomst uit zou kunnen spreken.

Als andere uiterste leek het de partij VD|80 niet ver genoeg kunnen gaan omdat ze bestedingen in de regio naar Volendam wil terug halen. Maar eigenlijk ging bij dit bestemmingsplan nog helemaal niet over de toekomst. Dat komt nog. Zodra het weer aan de orde is, zal blijken of de gemeenteraad met dit besluit een sprong in het duister heeft gemaakt. Stel dat er wel een voorstel voor een grootschalige ontwikkeling komt en dat die binnen het bestemmingsplan past. Pas dan zal blijken waar de partijen echt voor staan. In het bestemmingsplan wordt bijvoorbeeld aangegeven dat er ruimte is in de Oude Kom voor een agressief levensmiddelenconcern, Lidl bijvoorbeeld. Als die met een goed voorstel naar de gemeente gaat, heeft die weinig mogelijkheden om nee te zeggen. Als er boven die winkel dan nog een aantal seniorenflats komen (er mogen er zestig gebouwd worden) dan is er eigenlijk ook een parkeergarage nodig. Dan is er misschien ook wel reden om de Zeestraat aanzienlijk te versmallen. Precies daar, een ontwikkeling die in gang wordt gezet door de eerste dominosteen die valt,  zat de angst van Lijst Kras en wethouder Kes nam die angst niet weg. Partijen als het CDA die nog de illusie zeggen te hebben dat het kleinschalig en gezellig kan worden, deden dat met een zelfvertrouwen waar geen enkele reden voor was. Lijst Kras stond min of meer alleen en kan in de toekomst wellicht het CDA er nog aan herinneren dat ze gewaarschuwd waren.
Er zijn ook kansen. De toekomst van het gebied is in handen van  de direct betrokken bewoners en winkeliers. Als zij er in slagen om de gebiedsontwikkeling zelf gezamenlijk vorm te geven, kan het inderdaad nog gezellig worden.

Achterstand in rioleringsonderhoud
De rioleringsheffing voor de inwoners van Edam gaat de komende tien jaar ieder jaar een stapje omhoog en zal uiteindelijk een fors bedrag worden. Het lijkt onvermijdelijk. Er is een achterstand in onderhoud. Geen enkele partij had er dan ook moeite mee, al waren er heel wat vragen. Het duidelijkst waren die van Lijst Kras. Fractievoorzitter Kras verzuchtte dat hij absoluut niet wist waar hij mee instemde. Volgens hem waren er in de toekomst nog zoveel variabelen en zoveel tegenvallers als meevallers mogelijk, dat het geraamde budget eigenlijk geen enkel houvast bood. Hoeveel van de riolering nog goed is en niet vervangen hoeft te worden, was niet bekend. We zien wel wat we tegenkomen, was dan ook zo’n beetje het idee. In feite was het dan ook een sprong in het duister. Een gemakkelijke sprong, de inwoner betaalt immers alles via een verhoging van de rioolheffing.

Wat wordt het met de regio?
Een regiofunctionaris probeerde  uit te leggen waar het met de regio naar toe moet. Eigenlijk stond er maar één ding vast. Dat was de vervoersregio. Het rijk heeft dat bindend opgelegd. Geen slechte zaak, al wilde GroenLinks graag weten of in de plannen het milieu en het landschap voldoende aandacht kregen. Maar dat was weer een zaak van de provincie. Er werden veel vragen gesteld en aan de hand daarvan was het al snel duidelijk dat er weinig zinnigs kan worden gezegd over wat de regio tot haar taak zal krijgen. Al weer een sprong in het duister. Verder gaan zonder dat je weet waarheen. De samenstellende delen van de regio, de gemeenten, kunnen die toekomst niet zelf bepalen. Het hangt ook van het rijk en de provincie af. In de NRC van 29 november 2013 wijzen deskundigen erop dat de toename van gemeenschappelijke regelingen het werk van een raadslid bijna onmogelijk maken. De dossiers worden te complex om goed te kunnen beoordelen.

Kun je straks vanaf de Dijk het IJsselmeer nog zien?
Eigenlijk gaat de gemeente daar niet over. Dat wordt bepaald door het Hoogheemraadschap. Er komt geen diepwand om de bestaande dijk te versterken. Dat wordt te duur. Wethouder Kes legde daarom de raad een ingelast punt voor. Ze zag kans om het Hoogheemraadschap ervan te overtuigen dat ter hoogte van Volendam de aan te leggen beschermingsdijk, die voor de bestaande komt, zo laag zou moeten worden dat je het IJsselmeer nog zou kunnen zien. Niet onbelangrijk. GroenLinks daagde de wethouder uit om toch voor die diepwand te gaan. “Ze kan zo goed haar poot stijf houden”, zei Nico van Straalen van GrL. De rest van de raad werd daar even vrolijk van, maar zond de wethouder naar het overleg met het Hoogheemraadschap om in er ieder geval die lage dijk uit te slepen.

Verder
Het was eigenlijk een rustige avond in de raadszaal van Edam-Volendam. Ondanks dat er verstrekkende (bestemmingsplan) en kostbare (riolering) besluiten werden genomen, verliep alles in bedaarlijke rust. en eensgezindheid. De enige die zich liet verleiden om af en toe even uit te pakken was Nico Karhof van VD|80. Hij had het met name gemunt op GroenLinks en Lijst Kras. Hij deed mij denken aan een oudste broer die bij alle discussies op een verjaardagsavond het laatste woord wil hebben en iedereen op zijn plaats zet. Hij viel op door de wijze waarop hij de gemeenteraad angst aan probeerde te jagen voor wat er zou gebeuren als Volendam zijn centrum niet verregaand  vernieuwt. Hij vertelde bijvoorbeeld dat er een grote versmarkt komt in Purmerend. Daar zouden ze hebben gezegd dat je je op Volendam moet richten omdat daar het geld zit. Borreltafelpraat die gemakkelijk onderuit valt te halen. Maar niemand probeerde het serieus. Wat VD|80 betreft moet Volendam in de vaart der volken omhoog worden gestoten, ook al zit daar bijna niemand op te wachten. Maar er zijn nu wel kansen te over voor handige projectontwikkelaars.

Hoe nu verder
De gemeenteraad zit de rit uit tot de volgende verkiezingen. Het gemankeerde college van CDA en VD|80 mag tot dan blijven zitten. De verkiezingsstrijd is ingezet. VD|80 en LK jagen de Volendamse kiezer angst aan. Die moeten op een Volendamse partij stemmen om te voorkomen dat ‘Edammer partijen’ de macht overnemen. Een trieste zaak eigenlijk. Er is maar één typische Edamse partij, de PvdA.  Die gaat ongetwijfeld proberen iets minder Edams te lijken en heeft twee Volendammers prominent op de kandidatenlijst gezet. De politieke verhoudingen voor na de verkiezingen zullen worden bepaald door de vraag of de Volendamse kiezer zich angst laat aanjagen.









                                                                                   

woensdag 13 november 2013

De begrotingsbehandeling (2014) in Edam-Volendam KLADBLOK EXTRA

                                                                          

De gemeenteraad van Edam-Volendam pleit al een aantal jaren voor een overzichtelijke en leesbare begroting. Er was dit jaar tevredenheid over de voortgang, maar volgens de gemeenteraad is het einddoel nog niet bereikt. Er ontbreekt nog te veel toelichting waardoor verschillen met de voorgaande begroting niet altijd inzichtelijk zijn.
De vergadering werd dit jaar geopend door een trotse burgemeester W. van Beek. Hij liet een aantal voorbeelden zien van de gedigitaliseerde begroting zoals die sinds kort te vinden is op de gemeentelijke website. Grafisch mooi vorm gegeven, maar je hebt toch nog wel een aantal muisklikken nodig om uit te vinden dat de gemeente bijvoorbeeld 25 procent winst maakt op het uitgeven van reisdocumenten.  Afdalen naar details - wat krijgt organisatie X aan subsidie bijvoorbeeld-  is nog onvoldoende mogelijk. Maar het begin voor een echte publieksbegroting is er.

‘Paarse’ coup zette sfeer
Bij zo’n begrotingsbehandeling krijg je soms ook inzicht in huiselijke gewoonten. Sommigen hadden hun pyjama al aan of lagen zelfs al in bed toen ze laat in de avond die voorafging aan de begrotingsbehandeling kennis namen van het gezamenlijke amendement van VVD, PvdA en GroenLinks om het aangekochte complex van HHNK te bestemmen voor ambtenarenhuisvesting. Het betrof een zorgvuldig uitgedachte overvalstrategie die beoogde een einde te maken aan het lang slepende debat over de huisvesting van ambtenaren. Het tot een stellingenoorlog uitgegroeide debat eindigde in de vergadering in een langdurige en nogal hypocriete mopperpartij over ‘zorgvuldigheid’ die de coupplegers zou ontbreken. Van wie zijn pyjama al aan heeft, kun je kennelijk niet vergen dat hij of zij nog een paar uurtjes doorwerkt om de volgende dag fris van de lever commentaar te leveren op de inhoud van het voorstel. Er zal beseft zijn dat het zinloos zou zijn geweest. De coupplegers hadden een democratische meerderheid. Liefhebbers van de Deense serie ‘Borgen’ zullen de situatie ongetwijfeld herkend hebben als een van de klassieke voorbeelden van het spel om de knikkers. Vincent Tuyp (de beoogde fractievoorzitter van het CDA)  noemde de overval ‘Noord-Koreaans’. Een vergelijking die in alle opzichten mank ging en daarom te sterk een emotie onder woorden bracht waar met gratie verliezen ook een mogelijke keuze was geweest.

Algemene beschouwingen
Het eerste rondje is altijd voor de fractievoorzitters die hun visie geven op de begroting en het beleid. Het is een uitstekende gelegenheid voor politieke partijen om zich te profileren. Zorgen en wensen geven aan waar een partij voor staat. De hoofdprijs voor politieke beschouwingen gaat wat mij betreft naar Nico van Straalen die als fractievoorzitter van GroenLinks met een aantal onderwerpen boven de partijpolitiek uitsteeg en het college gewetensvol vanuit een helikopterview de maat nam. “Koersvast is het motto van de begroting, maar wat is de koers eigenlijk?”, was een van zijn vragen. Ook vond hij dat het college nog heel veel werk had te doen bij het verbreden van het draagvlak voor de fusie met Zeevang. Wim Runderkamp van de VVD was een goede tweede. Zijn boodschap aan het college: “meer regisseren, minder besturen”, verwoordde goed waar een groot deel van de raad problemen zag met het gebrek aan luistervaardigheid en empathie bij het college. Loek Kras, kennelijk nog aangedaan door de coup, bakte er helemaal niets van en had een verhaal zonder kop en staart. Janneke Rijpstra (PvdA) interpelleerde met de vraag of wat hij ter berde bracht wel tot de algemene beschouwingen kon worden gerekend.

Ondanks allerlei detailverschillen leek er over een aantal actuele kwesties brede overeenstemming te bestaan. Trots op een sluitende begroting waarvan de lastenstijging voor inwoners lager is dan de inflatie. Geen megalomane verbouwing van het dorpshart. Keuze voor duurzaamheid. Verhoging van de toeristenbelastingen. Sterk maken voor de derde ontsluitingsweg. Handhaven van voorzieningen bij bezuinigingen en keuze voor weg onderlangs bij de aanpassing van het dijkprofiel.

Amendementen en moties
Voorstellen van fracties om de begroting te wijzigen of het college opdrachten mee te geven kleuren meestal de debatten. Het amendement van de coupplegers om ambtenaren te huisvesten in het HHNK-complex hing als een schaduw over de hele dag. Alle pogingen van CDA, VD|80 en Lijst Kras om de discussie te verplaatsen naar de reguliere raadsvergadering op 28 november, zoals was gepland, strandden op de vastberadenheid van de indieners.  Wim Runderkamp (VVD) die als woordvoerder van de ‘paarse bende’ optrad, maakte het zichzelf niet moeilijk. Hij gebruikte nog net niet de slotzin van de Rijdende Rechter: “dit is het en daarmee zult u het moeten doen”, maar daar kwam zijn verdediging wel op neer.

Ik kan er vrede mee hebben. Het onderwerp was uitgegroeid tot een onmogelijk dilemma dat alleen nog de keuze liet uit twee kwaden. De voorafgaande discussie ging eigenlijk niet meer om de beste keuze, maar om de plaats van vestiging. Een discussie die op verschillende manieren volledig ontaard was.

Sommige moties/amendementen verdienen het om genoemd te worden. Bijvoorbeeld het voorstel van VD|80 om gebouwen in gemeentelijk bezit af te stoten als die niet tot de kerntaak behoren. De motie werd unaniem aangenomen. Gebruikers van dat soort gebouwen mogen zich dus zorgen gaan maken. De PvdA had enkele voorstellen die goed passen bij mijn voorkeur om de partij als ‘grachtengordelpartij’ te omschrijven. In het oude Edam zijn brandweerkranen voorzien van beschermingsconstructies die niet passen in het historische beeld. Daar moet de gemeente wat aan doen.  Een ander probleem dat de PvdA inbracht was dat de werkgroep ‘Open Monumentendag’ het bijltje er bij neer had gegooid vanwege het ervaren gebrek aan ambtelijke ondersteuning. Daar moet de gemeente ook wat aan doen! Met dit soort moties profileert de PvdA zich voortdurend als een lokale belangenpartij (Oud Edam) die het bijna opgegeven heeft om stemmen te werven voor haar sociaal democratisch gedachtengoed. Redden ze het wel zonder voldoende ambtelijke ondersteuning?, zou hierbij een ondeugende vraag zijn.

VVD’r Kees Sier wist de negatieve aandacht op zich te vestigen met een voorstel om het peuterspeelzaalwerk in de gemeente over te dragen aan een commerciële instelling. Vreemd dat zijn fractie dat de indiening van dat voorstel steunde. Belangenbehartiging voor commerciële partijen is bepaald  geen algemeen belang. Daarnaast heeft de VVD zich niet gerealiseerd dat zo’n voorstel slecht zou kunnen vallen. Na een lichte verdediging door Sier, werd het voorstel weer ingetrokken.

Ook de handhavers van de veiligheid in de gemeente moesten het ontgelden. De door het college voorgestelde uitbreiding van het aantal BOA-ambtenaren ten behoeve van het toezicht op de handhaving van de drank- en horecawet, werd afgewezen. Die nieuwe taak voor de buitengewone opsporing ambtenaren moet met de bestaande bemanning worden uitgevoerd.

Het voorstel van VD|80 om subsidie aan te vragen voor de voorbereiding van de aanleg van de derde ontsluitingsweg werd me iets te snel door de hele raad omarmd. Die ontsluitingsweg brengt ook het Purmerends industriegebied op fietsafstand. Voor een aantal partijen zou dat een mooie gelegenheid zijn geweest om verplaatsing van overlast gevende industrie in de gemeente aan de orde te stellen.

De kracht van de ‘paarse combinatie’ bleek bij een aantal door hen samen ingediende voorstellen, waarvan de meeste van technische aard waren. Een uitzondering was het voorstel om stevig op de verslavingszorg te bezuinigen. Ondanks gesputter van het college, gebruikten ze hun aaneengesmede meerderheid om de voorstellen aangenomen te krijgen.  De nieuwe combinatie maakt, voor zover ze onderling overeenstemming hebben bereikt, sinds kort de dienst uit in de gemeenteraad. Hun wil is wet. Dat geeft verantwoordelijkheden en daarvan lijken ze zich bewust te zijn. Maar wat mij vooral benieuwd is of er onderling deals zijn gesloten om de samenwerking mogelijk te maken.

Verkiezingen
Ook die speelden een rol. Een paar partijen liet weten zich in de algemene beschouwingen te beperken omdat ze nog niet veel wilden prijsgeven over hun verkiezingsprogramma. Het CDA heeft inmiddels, als eerste, haar verkiezingsprogramma gepubliceerd en het is duidelijk geworden dat ze daar in het begrotingsdebat al een voorschot op heeft genomen. Niet iedere partij lijkt al zover te zijn. De vraag is of de machtsgreep van de combinatie VVD/PvdA/GrL een intentie laat zien die verder gaat dan een samenwerking bij de begrotingsbehandeling. De opzet lijkt te zijn om VD|80 uit te sluiten van een verdere bijdrage aan het bestuur en wat mij betreft is dat niet ongewenst. De wethouders van die partij hebben hun verdiensten, maar zijn niet in staat geweest om op voldoende wijze te communiceren met de bevolking. Dat heeft veel weerstand opgeleverd die de reputatie van het bestuur geen goed heeft gedaan. De laatsten die dat lijken in te zien zijn de fractieleden van VD|80. Bij de komende verkiezingen zal het kunnen gaan over de stijl van besturen en de keuze voor een stijl die de burger meer ruimte geeft, dat lijkt me belangrijker dan de vraag welke kom de toon aangeeft.

Incidentje en kroketten
Bij alle beschouwingen over een meer burgervriendelijke gemeente leek het me vanzelfsprekend dat ik, als een van de weinige burgers die bij de begrotingsbehandeling aanwezig was, wel recht had op twee broodjes uit de enorme stapel die voor de lunch beschikbaar was. Niet dus. Terwijl ik bezig was om raadsleden over te halen om daarover een motie in te dienen, werd het probleem opgelost. Maar het had natuurlijk nooit een probleem mogen worden.
Teleurgesteld ben ik ook. Ik heb niemand kunnen vinden die bereid is om een krokettenmotie in te dienen. Op de reguliere vergaderingen van de gemeenteraad krijg je in de pauze, ’s avonds om een uur of tien, een gevulde koek. Dit slaapverwekkend geheime wapen van het zittende college is mij een doorn in het oog. Bij de komende verkiezingen gaat mijn stem, ingegeven door ‘onderbuik gevoelens’,  naar de partij die kroketten met een knipoog opneemt in zijn verkiezingsprogramma als symbool voor het nieuwe beleid.

(er is ook een verslag van de begrotingsbehandeling 2013 van vorig jaar)






donderdag 7 november 2013

Nieuwe ‘paarse’ coalitie maakt de dienst uit in gemeenteraad Edam-Volendam

KLADBLOK
                                                                       

Een combinatie van VVD, PvdA en GroenLinks heeft gisteravond  de andere partijen in de gemeenteraad een voorstel gestuurd om het voormalige kantoorcomplex  van Uitwaterende Sluizen, dat al enige jaren in het bezit is van de gemeente Edam-Volendam, voor de middellange termijn te bestemmen voor ambtenarenhuisvesting. Daarnaast moet de kantoorlocatie van de gemeente aan de Mgr.Veermanlaan verkocht worden.

Vandaag kwam dat voorstel tijdens de begrotingbehandeling in de vorm van een amendement aan de orde. Toen ik vanmorgen net voor de aanvang van de vergadering van de gemeenteraad binnenkwam was het al duidelijk. Er liepen mensen rond met het begin van verbijstering op het gezicht terwijl anderen verslagen berusting uitstraalden. De gevormde ‘paarse coalitie’ heeft met één stem de meerderheid in de gemeenteraad. Die heeft ze vandaag dan ook uitgebuit. Er waren een aantal andere amendementen van dit ‘paarse’ blok en de andere partijen en de coalitie moesten tandenknarsend toezien dat ze met hun meerderheid alles aangenomen kregen. Ook het college, of wat daarvan in Edam-Volendam nog over is, leek niet al te gelukkig met de gang van zaken.

Er liepen twee spelletjes door elkaar in deze gemeenteraadsvergadering. Wie krijgt de schuld dat de oude coalitie van CDA, PvdA en Volendam|80 uit elkaar is gevallen. Betrokken partijen houden er verschillende lezingen op na wat nogal eens tot een aanvaring leidde tussen de PvdA en Volendam|80.  De laatste partij zal zich na vandaag wel afvragen welk risico ze heeft genomen om van de huisvesting van ambtenaren een halszaak te maken. Ze kreeg het lid op de neus en behoorde vandaag tot de grote verliezers. De partij die graag uitstraalt: ‘we run this town’,  zag vandaag zijn macht verdampen.

Met het besluit over de ambtenarenhuisvesting kwam een einde aan een paar jaar kostbaar getouwtrek over de te maken keuzen. De posities lagen onwrikbaar vast en het besluit van vandaag was dan ook een doorbraak in een dossier dat al veel irritatie heeft veroorzaakt. Is het een gelukkig besluit? Dat zal de toekomst leren. Het belangrijkst argument van de ‘paarse coalitie’ is dat het nu al een paar jaar leeg staat en dat het alleen maar geld kost. Het zou me niet verbazen als dat straks ook het geval zal zijn met het af te stoten pand aan de Mgr. Veermanlaan. De grondfout is nog steeds de gretigheid waarmee de gemeenteraad een paar jaar geleden instemde met de aankoop van de panden van Uitwaterende Sluizen dat naar Alkmaar vertrok. Bij dat besluit heeft niemand de consequenties en risico’s overzien. Het besluit tot huisvesting van ambtenaren in Edam heeft echter een zekere logica.

Logica in de politiek is zeldzaam. Zeker in dit geval. De verliezende partijen zullen het etaleren als een machtsgreep vanuit de kern Edam en een verlies voor Volendam. Het is jammer dat het op deze manier opgelost heeft moeten worden. Als de gemeenteraad er samen niet uitkomt had het voor de hand gelegen om de bevolking er zich over uit te laten spreken via een raadgevend referendum. Ook daar zat een risico aan vast, het veel grotere bevolkingsaantal van Volendam zou de keuze voor huisvesting van ambtenaren in Edam massaal hebben afgewezen. Maar ook dat is democratie.  

Het CDA en Volendam|80 probeerden de zaak nog te redden met een voorstel om de omstreden panden per direct te koop te zetten. Het was kansloos. De eenmanspartij Lijst Kras kwam klem te zitten in deze krachtmeting en slaagde er niet in een eigen gezicht te laten zien. Ze stemde dan ook mee met het CDA en Volendam|80 die bij de komende gemeenteraadsverkiezingen haar grootste concurrenten zijn.  De kleine partij kan rekenen op een toenemende gunst van de kiezer omdat ze al meerdere keren op nam voor de door het beleid van het gemeentebestuur in de knel komende groepen en personen. Vandaag werd duidelijk dat ze daar te veel op leunt en verder nog een te weinig onderscheidend politiek profiel heeft.

Een ding is zeker. Er komen interessante verkiezingen aan in de gemeente Edam-Volendam. Er zal flink moeten worden gewerkt om de gunst van de kiezer te verwerven. Als de partijen echter het hoofd niet koel houden, konden het wel eens ‘Amerikaanse’ verkiezingen worden, waarbij partijen elkaar flink zwart maken. Het huidige Volendam|80 heeft al laten zien dat ze daar niet afkerig van is. Nu er een beslissing voor de ambtenarenhuisvesting is gevallen, zou deze partij dat wel eens kunnen uitbuiten in een minder frisse campagne onder het motto: ‘Volendam let op uw saeck’.
 .

woensdag 23 oktober 2013

KLADBLOK De geboorte van een nieuwe Gemeente?

                                                              



                                                                       

Is er in de gemeenteraadsvergaderingen van 17 oktober 2013 in de raadszaal van Edam-Volendam een nieuwe gemeente geboren? Die vraag kunnen we rustig met nee beantwoorden. Als er van iets sprake is geweest, is dat de verwekking van een nieuwe gemeente. Ik was erbij. Edam-Volendam en Zeevang besloten als partners samen iets nieuws te verwekken. Geen gehijg, gekreun of zweet bij deze daad, hooguit, maar dan in bureaucratische taal, de uitspraak: “Ja, ik wil”, en dat met overtuiging  door beiden. Het zal langer dan negen maanden duren voor we met de boreling kennis kunnen maken. De verwekkers zullen het niet overleven. Het is dus een daad van ultieme zelfopoffering.

Zo wordt geschiedenis gemaakt. Er waren geen bloemen, slingers, vreugdevuren, champagne of toespraken, want het bijgeloof wil dat je daarvan afziet bij zo’n teer begin. Daarmee moeten we wachten tot de boreling na de draagtijd het licht zal zien. Toch was het een opmerkelijke gebeurtenis als je het coalitie-akkoord er op na slaat. Daarin staat geschreven:  “Een ander expliciet aandachtspunt is de samenwerking met de omliggende gemeenten en specifiek die met de gemeenten Waterland en Zeevang. We zijn bereid deze samenwerking uit te breiden, als dit voor ons voordelen brengt. Onze eigen autonomie, identiteit en cultuur staan daarbij voorop.”

Zo’n coalitie-akkoord zou je als een belofte aan de bevolking kunnen zien. Kijk zeggen de coalitiepartijen: “Hier zijn we het over eens geworden namens u en dit gaan we uitvoeren”. In de praktijk gaat het anders en daaruit kun je geen andere conclusie trekken dan dat papier geduldig is. De eerste die de belofte zonder omhaal dumpte, was coalitiepartner PvdA.  De anderen namen eerst de tijd om nog wat na te denken.

VD|80, de partij die het dichtst bij de bevolking van Volendam zegt te staan, had heel wat meer moeite met de aanzoek van Zeevang. De partij had heel wat vragen en bedenkingen, die overigens niet door haar wethouder in het college van B&W leken te worden gedeeld. Ze steunde het naar een fusie strevende beleid van het college. VD|80 meende dat er voor de bevolking er onvoldoende informatie beschikbaar was om een juist beeld te krijgen en klaagde over het feit dat het college een aantal van haar vragen niet of onvolledig beantwoordde. In een stevige mail seinde ze het college: “We gaan er van uit dat die telefonische enquête pas gehouden wordt als de antwoorden op onze vragen zijn gegeven en bekend gemaakt zijn aan de bevolking”.

In haar antwoord aan VD|80 laat het college weten dat ze de bij de telefonische enquête te stellen vragen al heeft vastgesteld en niet van plan is om de procedure anders te laten verlopen dan al was gepland en dat de voorbereiding van de enquête al is gestart.  Ten overvloede laat ze daarbij nog weten ‘het niet gebruikelijk te achten dat antwoorden op vragen specifiek kenbaar worden gemaakt aan de bevolking’. Die merkwaardige toevoeging die een aansporing bevat om de antwoorden van het college ‘onder de pet’ te houden, heeft me verwonderd. Kennelijk wenst het college geen volledige transparantie en zeker niet op het gevoelige punt van een fusie-voornemen.  VD|80 heeft er niets mee gedaan. Ze heeft in de raad geen misbaar gemaakt en ook de ledenraad niet bij elkaar geroepen om haar eigen achterban te peilen. Dat had misschien wel gemoeten. Bij het onderwerp ‘samenwerking’  in haar verkiezingsprogramma vermeldt ze immers: ‘Daarbij moet echter te allen tijde voorop staan dat de gemeente Edam-Volendam zelfstandig blijft.

VD|80 stond er op dit punt alleen voor. Coalitiegenoot PvdA koos, ondanks het coalitieprogramma,  van meet af aan voor fusie en ook het CDA haakte na enige aarzeling daarbij aan. De eigen wethouder Marisa Kes achtte zich kennelijk ook niet aan het verkiezingsprogramma van haar partij en aan het later gesloten coalitie-akkoord gebonden. Ze ging haar eigen weg. Wie de gang van zaken analyseert, komt onder meer uit bij het kritieke punt dat consequent verzet van VD|80 wethouder Kes (en van haar ex-collega Runderkamp) binnen het college, een wereld van verschil had kunnen maken. Bepaald geen glansrol dus van deze dame.

Bij de verwekkingsceremonie van de nieuwe gemeente wilde VD|80 kennelijk niet de boze petemoei zijn. In een stemverklaring maakte de partij duidelijk dat ze in de raad tegen het fusiebesluit had gestemd.  Aan die tegenstem wilde ze nu het om een herindelingsbesluit ging niet langer vasthouden. Zo stemde de gemeenteraad uiteindelijk unaniem voor het voorstel. Of er druk is uitgeoefend op VD|80 om tot unanimiteit te komen is niet bekend, maar onwaarschijnlijk is het niet.

De enige lichte wanklank kwam van Nico van Straalen (GrL) die het college opriep aan draagkracht voor het besluit onder de bevolking te werken omdat aan die draagkracht nog het nodige schort. Die woorden werden van verschillende kanten beaamd.
Wie het bovenstaande overziet zal zich afvragen of het niet beter is als politici eerst en vooral gaan werken aan het herstel van het vertrouwen in de politiek onder de bevolking. Of (nadenkertje) aan het vertrouwen van de politiek in de bevolking.

woensdag 19 juni 2013

Kan de democratie in Edam-Volendam nog worden gered?




KLADBLOK

                               
                    
In de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw heb ik het functioneren van de democratie leren kennen en intensief meegemaakt. Ik ben oud genoeg om te kunnen verklaren dat die democratie niet meer bestaat.  De wereld is veranderd, maar zonder democratie kunnen we niet.

Uiteraard functioneerde de democratie in de jaren die ik noemde niet vlekkeloos. Maar het functioneerde omdat het werd uitgevoerd door mensen die het belang daarvan niet ondergeschikt maakten aan hun persoonlijke belangen.  Je zou het ‘democratische integriteit’ kunnen noemen. Er was een zeker idealisme. Een houding waarin de belangen van het geheel niet overschaduwd werden door persoonlijke ambities en individuele belangen. Men lette op elkaar en de media begeleidden het democratisch proces op een kritische manier.

Ik weet niet of de kwaliteit van het bestuur in Edam-Volendam ernstig verschilt met wat elders in Nederland gebeurt. Als de democratie trendmatig onder druk staat, zal het beeld dat ik van het bestuur van Edam-Volendam heb niet zo heel veel verschillen van wat elders gebeurt. Desondanks heb ik de indruk dat de democratische kwaliteit van het bestuur in Edam-Volendam bij nadere weging achter blijft op het gemiddelde als het gaat om openheid, transparantie en integriteit. Het verschil wordt veroorzaakt door de persoonlijke kwaliteit en integriteit van individuele bestuurders.

Zo heb ik bijvoorbeeld meegemaakt dat fractievoorzitters over een bepaalde kwestie op zeer gekleurde wijze door het bestuur werden geïnformeerd en vervolgens werden gebonden aan geheimhouding. Het heeft even geduurd alvorens een gewetensvolle betrokkene de geheimhouding verbrak. Er werden in een bepaalde zaak bestuurlijke beloften gedaan die vervolgens als sneeuw voor de zon verdwenen. Een fractievoorzitter deed meerdere keren beloftes die toen puntje bij paaltje kwam niets bleken voor te stellen.  Machinaties in een andere zaak die ik aan het licht bracht werden door een bestuurder afgedaan als leugens. In een kwestie die in feite al zijn bekomst had gehad werden door het bestuur advocaten ingezet louter en alleen om de aanbrengers van de kwestie financieel te schaden. In verschillende situaties werden media onder druk gezet om niet meer over bepaalde zaken te publiceren of bepaalde mensen daarover aan het woord te laten. In de kwestie van de fusie met Zeevang werd medewerking van media verkregen en met name de verslaggever van het NHD ging zeer ver om een voor het bestuur gunstig beeld te scheppen van de stand van zaken. Critici worden benaderd als vijanden waarvan de reputatie wordt aangetast wat tevens een excuus inhoudt in van een inhoudelijke reactie af te zien. Een wethouder wiens handelen ernstige vragen opriep werd onderworpen aan een onderzoek waaraan hij geen volledige medewerking gaf waardoor bepaalde vragen niet op de juiste manier beantwoord zijn. Niettemin beroept de man zich op volledige onschuld en steunt zijn partij hem daar volledig in.  Het bestuur nam in een andere zaak besluiten die in feite de voorbereiding betekende op een allesomvattend besluit en hoopte op die manier in een klap de buit binnen te halen. Gedupeerden werden weggezet als oenen en de advocaat die het voor hen opnam kreeg een tuchtklacht tegen zich van een bestuurder. 

Het zijn alleen maar mijn waarnemingen, niet eens uitputtend opgesomd en het is aannemelijk dat anderen daar de nodige andere verhalen aan kunnen toevoegen. Een aantal daarvan ken ik, maar het is niet aan mij om die naar voren te brengen.

Misleiding door onjuiste of onvolledige informatie, beperking van de vrijheid van meningsuiting, het najagen van persoonlijke doelen, het diffameren van critici, het niet nakomen van afspraken beloften: het zijn maar een aantal constateringen die duidelijk maken dat het bestuursbootje in ongerede raakt als gepoogd wordt bestuurlijk bij te sturen als de noodzaak van verheimelijken van minder fraaie zaken zich voor het bestuur aandienen.

De democratie is in ongerede geraakt, maar het bestuur lijkt nog steeds voldoende medestanders te kunnen vinden die meegaan in de door haar geschapen vijandbeelden.

Een coalitiewisseling zou een goede gelegenheid zijn om orde op zaken te stellen en het bestuursbootje weer op een koers te zetten die alle rechten van inwoners waarborgen. De koers van de afgelopen jaren dient te worden gecorrigeerd omdat die democratische waarden aantast. Het brengt het gemeentebestuur in ongerede omdat de situatie een steeds autocratischer optreden vereist om het stuur in handen te kunnen blijven houden.


Ik ben mijn vertrouwen in de democratie nog niet verloren. Wat krom is gegroeid kan worden rechtgezet. Maar dat moet wel gebeuren en gebeurt alleen als mensen zich daarvoor inzetten. Op de eerste plaats de leden van de gemeenteraad die hierin een dringend algemeen belang zouden moeten zien. 

woensdag 12 juni 2013

Een coalitie voor het Algemeen Belang

Kladblok
                                                  
                                         
Als er een onomstreden definitie van ‘algemeen belang’ zou bestaan zou het eenvoudig moeten zijn om een coalitie tot stand te brengen. Maar in de politiek is niets eenvoudig.  En in de politiek bestaat er zeker geen onomstreden opvatting over de definitie van ‘algemeen belang’. Eigenlijk is dat merkwaardig. Er zijn geen mensen die het zo vaak over ‘algemeen belang’ hebben dan politici. Het is de mantra waarmee ze hun plannen aan de man proberen te brengen. Als je de opvattingen van politici naast elkaar legt ziet het ‘algemeen belang’ er telkens weer anders uit. Dat vraagt daarom om samenbindende druk.

Een veel gebruikte definitie voor ‘algemeen belang’ luidt: de best mogelijke uitkomst voor de grootst mogelijke groep mensen. Vanuit de kiezers gezien is dat een begrijpelijke verwachting. Het geeft tevens een bruikbare meetlat om politieke besluiten te beoordelen. Maar de praktijk is altijd net wat weerbarstiger dan de theorie. Als we niet al te ver van huis gaan zijn er genoeg onderwerpen te vinden die in relatie tot ‘algemeen belang’ de nodige vragen oproepen.

Zo zouden we ons af kunnen vragen wat voor de bevolking van Edam-Volendam het algemeen belang is bij een fusie met Zeevang.  Is die fusie de best mogelijke uitkomst voor de grootste groep mensen? Wanneer zo’n vraag niet op een vanzelfsprekende manier valt te beantwoorden, is het raadzaam om te gaan kijken naar andere belangen dan ‘algemeen belang’. Je moet je dan afvragen wie welke belangen heeft.

Zo’n vraag kun je ook stellen bij het voornemen om de oude dorpskern van Volendam met een siliconen-implantaat op te kalefateren. Is de beoogde borstvergroting een ‘algemeen belang’? Voorziet het in een oplossing van problemen die de best mogelijke uitkomst geeft voor zo veel mogelijk mensen? Gaat het de samenleving voeden op een manier waar we allemaal beter van worden?

Nog zo een. Een waar de verschillende visies op ‘algemeen belang’ gelijk lopen in de zin dat men het er over eens is dat de goedkoopste oplossing de beste is. Echter over wat de goedkoopste oplossing zou zijn, is men het volstrekt niet eens. Iedereen heeft zijn eigen ‘goedkoopste oplossing’. Je zou kunnen zeggen dat in dit geval ‘het algemeen belang’ slechts een decor is waar andere belangen achter schuil gaan. Daar wordt echter niet over gesproken. De financiële uitkomst is een twistpunt waarbij de daar achter liggende belangen de brandstof voor het conflict zijn. Het is zo hoog opgelopen dat een onpartijdige buitenstaander de verschillende berekeningen moet controleren om duidelijk te maken welke (financiële) voorstelling van zaken betrouwbaar is. Welke uitkomst er ook zal komen, het valt nu al te voorspellen dat degene die geen gelijk heeft de uitkomst zal aanvechten.
Met besluitvorming is het als water. Als er geen tegendruk is overspoelt het ons. In politieke besluitvorming is zou het ‘algemeen belang’ voor tegendruk dienen te zorgen om te voorkomen dat deelbelangen zo’n kracht krijgen dat we er door overspoeld worden en een reddingsboot nodig hebben. In de vorm van een nieuwe coalitie bijvoorbeeld.

Het is interessant om te bedenken wat er allemaal mis is gegaan  waardoor de huidige coalitie gefaald heeft. Het is ook interessant om daar allerlei zondebokken voor aan te wijzen. Niemand wil de schuld krijgen en die het liefst bij de ander neerleggen. Maar er is eigenlijk maar één zondebok. Dat is het verwaarlozen van het algemeen belang.  Daar is het in deze coalitie fout gegaan. De meest eenvoudige vragen die in dit verband gesteld kunnen worden is: wie heeft het voor het algemeen belang opgenomen? , wie had dat moeten doen?, wie komt er het meest voor in aanmerking, waarom is het nagelaten? De conclusie kan zijn dat de verantwoordelijkheid voor het algemeen belang ondergesneeuwd is geraakt omdat degenen die er qua functie en verantwoordelijkheid er het sterkst mee bezig zouden moeten zijn partij zijn geworden in een belangenstrijd.

Ik ben vaak en terecht kritisch geweest op het functioneren van de VVD. In de huidige situatie ontpopt ze zich echter als een partij die in het gewoel een betrekkelijke buitenstaander is en daarom in staat is het algemeen belang te benadrukken. Op een belangrijk punt verschil ik echter van mening met de inzichten van die partij. Ze wil het resterende gedeelte van het college in stand houden omdat het wachtgeld uitspaart en dus goedkoper is. Maar goedkoop kan duurkoop zijn als de oplossing niet werkt. Ik zou er alleen mee in kunnen stemmen als het huidige college van burgemeester en wethouders onder volstrekte curatele komt. Het aandeel van de collegeleden in de verwaarlozing van het algemeen belang is immers groot.

Mijn voorkeur gaat dan ook uit van een nieuw college dat gevormd kan worden uit mensen die puin kunnen ruimen, dat plannen maakt voor dingen die echt noodzakelijk zijn en dat voldoende vertrouwen heeft om iedereen te confronteren met de eis dat het algemeen belang voorop dient te staan. Een college dat de moed heeft om deelbelangen door te prikken en het kaf van het koren scheidt.  Zoiets moet een college dat slechts een beperkt leven beschoren is kunnen doen. Een coalitie voor het algemeen belang. De best denkbare uitkomst voor het grootst mogelijke aantal mensen. Een stevige stam die de kruin kan dragen.


woensdag 5 juni 2013

KLADBLOK Het belang van nieuwe kansen voor gezonde politiek


            
                              

Een Coalitie zou je kunnen vergelijken met een partnerschap. Een overeenkomst om gezamenlijke en afzonderlijke doeleinden te verwezenlijken. Om het partnerschap in stand te houden is er bereidheid vereist om te geven en te nemen. Die bereidheid maakt een coalitie bestendig. Bij de aanvang van de coalitie (VD|80, CDA en PvdA) in Edam-Volendam waren de panden van het HHNK onderwerp van een compromis. Wel kopen, maar na afsplitsing van het vergadergedeelte weer verkopen.

Sindsdien zijn de omstandigheden gewijzigd. Verkopen lukt niet. Dat roept de vraag op of het (financieel) verstandig is om vast te houden aan de oude plannen. Moet je principieel vast houden aan de oude plannen of je, door omstandigheden gedwongen, flexibel opstellen? Binnen de coalitie wist men dat probleem niet op te lossen. De PvdA en VD|80 kwamen recht tegenover elkaar te staan en de coalitie brak.

De PvdA dacht zich verzekerd te hebben van de steun van het CDA. Dat bleek niet het geval te zijn. Tijdens de gemeenteraadsvergadering van 30 mei verweet de PVDA het CDA openlijk dat ze de boel belazerd hadden. Maar goedbeschouwd was het natuurlijk de PvdA die de boel heeft belazerd door achter de rug van VD|80 om met de andere coalitiepartner afspraken te willen maken. Het verraad van de PvdA-fractie gaat verder. De fractie heeft de gewijzigde omstandigheden aangegrepen om haar eigen zin door te zetten en terug te nemen wat ze bij de coalitiebesprekingen had ingeleverd. Openlijk betwistte ze de cijfers van het college. Als ze binnen het college de steun van het CDA en de burgemeester zou hebben verworven, zou het haar zijn gelukt.

De opzet van de PvdA is mislukt omdat het CDA de coalitieafspraken trouw bleef. Dat deed ook de wethouder van de PvdA, Dorus Luijckx, en daarmee voltrok zich ook een breuk binnen de PvdA. De oppositiepartij VVD haalde de angel uit het conflict door voor te stellen de beslissing uit te stellen. Daarmee konden de gebeurtenissen echter niet ongedaan worden gemaakt. De coalitie is uit elkaar gevallen en er is sprake van een crisis.

De breuk zat er al een tijdje aan te komen. Eerder stemde de PvdA-fractie al niet in met het collegevoorstel voor de reconstructie van het dorpshart van Volendam. Het moet VD|80 al wat langer dwars hebben gezeten dat de PvdA wat bedrevener bleek te zijn in het politieke spel en veel binnen wist te halen. Deze keer was het genoeg. De bekende druppel deed de emmer overlopen.

Vanuit mijn gezichtspunt hebben beide partijen, VD|80 en PvdA, zich gediskwalificeerd om op korte termijn opnieuw deel te nemen aan een college. Ze hebben een twistpunt tot buiten haar eigen proporties laten groeien en verdeeldheid gezaaid. De gemeenteraad zit met de brokken, want zo gemakkelijk is het niet om een nieuwe coalitie te vormen als beide brokkenmakers buiten beschouwing worden gelaten. Het voorstel van de VVD om het college als een soort zakenkabinet verder te laten gaan om kosten voor wachtgeld uit te sparen, lijkt me niet goed doordacht te zijn. Die wachtgeldkosten zouden bij de komende gemeenteraadsverkiezingen toch wel komen. Dat dient dan ook te worden afgewogen tegen het probleem dat de gemeente verder moet met een kreupel college dat nog belangrijke besluiten moet voorbereiden.

Ik pleit daarom voor een nieuw minderheidscollege met de VVD als kern, aangevuld met GroenLinks en het CDA. De belangrijkste taak van dit college is een meer-jarenbegroting op te stellen en daarvoor een meerderheid te vinden in de gemeenteraad. Een tweede, meer delicate, taak zou dienen te zijn om de invloed van de derde (ambtelijke) macht in kaart te brengen en terug te zetten naar de plaats die het hoort te hebben, dienstbaar aan de politiek.

Er zijn genoeg aanwijzingen dat de ‘vierde macht’ haar eigen agendapunten heeft die onder het vorige college kennelijk werden gedoogd. De omvang van het ambtenarenapparaat speelt daar een rol in en ik kan me niet onttrekken aan de indruk dat de ‘vierde macht’ een rol heeft gespeeld in het huisvestingsconflict en daarin ook verdeeld is.


Op de bestuurscultuur van de voorbije jaren is veel aan te merken. De autocratische stijl is lang gedoogd door de gemeenteraad. Een crisis betekent dat er zowel kansen als bedreigingen zijn. De kansen vragen om een vastberadenheid om het democratisch functioneren weer op het goede spoor te zetten. Openheid, controleerbaarheid en integriteit zijn de kernwoorden waarvoor ik al weer een aantal jaren pleit. Er is een nieuwe wind nodig en een sterk overgangscollege kan die tot stand brengen. Een gezond politiek klimaat is uiteindelijk nog belangrijker dan een sluitende begroting.

woensdag 29 mei 2013

Iedereen heeft recht op zijn eigen mening

                                                              



KLADBLOK

Maar niemand heeft recht op zijn eigen feiten. Een beroemd man heeft dat eens gezegd, ik ben vergeten wie het was, maar het schoot me te binnen  nadat ik weer wat meningen had gelezen van politieke partijen over de aankoop van de HHNK-gebouwen. Als het om de cijfers gaat, ben ik al lang de weg kwijt. Cijfers worden gepresenteerd als feiten, we moeten echter bedenken dat degenen die cijfers presenteren een doel hebben. Ze willen gelijk hebben. Het is dan ook de vraag hoe de gemeenteraad er ooit in kan slagen om wijs te worden uit die cijferbrij. Mij lijkt het onmogelijk.

Achter die cijfers zit een enorme knokpartij over de vraag waar ambtenaren gehuisvest moeten worden. We maken de bijzondere situatie mee dat Dorus Luyckx als wethouder van financiën namens het college een voorstel heeft gedaan, waar zijn eigen partij, de PvdA, het volstrekt niet mee eens is. Het college meent dat huisvesting aan de Mgr. Veermanlaan het goedkoopst is. De partij van de Arbeid ziet dat volledig anders en heeft kennelijk geen vertrouwen meer in zijn eigen wethouder en het college. De fractie van VD|80 gaat tekeer als een mager speenvarken en beweert dat als de PvdA haar zin krijgt, de gemeente aan de bedelstaf raakt. De fractie steunt het collegevoorstel. Het is duidelijk dat feiten en meningen niet meer van elkaar te onderscheiden zijn en dat er voor beide opties hooguit een marginale meerderheid te vinden is. Hoe de knoop ook wordt doorgehakt, voor de verliezers zal het na de hoog opgelopen discussie een prestigeverlies zijn. Een verlies dat de winnaars kwalijk zal worden genomen. In feite betekent het dat de coalitie kapot is. Er is geen vertrouwen meer.

In deze situatie komt de fractie van de VVD met het voorstel om met onmiddellijke ingang alle uitgaven te bevriezen tot er meer duidelijk is over wat er in de toekomst financieel al dan niet mogelijk is. Mij lijkt dat een verstandig plan. Het betekent ook dat een fusiebesluit moet worden uitgesteld. Afgezien van het feit dat, naar mijn mening, de fusie Edam-Volendam geld gaat kosten, is er ook het gegeven dat nadat er een fusiebesluit is genomen de te fuseren gemeenten, totdat de fusie is gerealiseerd, geen majeure uitgaven meer mogen doen. Het voorstel van de VVD heeft dan ook wel wat meer consequenties dan op het eerste gezicht lijkt.

Zowel Zeevang als Edam-Volendam hebben haast gemaakt om nog een paar belangrijke dingen te doen voordat het fusiebesluit is gevallen. Zeevang heeft zijn multifunctioneel centrum veilig gesteld. De consequenties voor de (fusie)begroting moeten nog in kaart worden gebracht. Edam-Volendam wil in ieder geval nog een besluit nemen over de toekomstige huisvesting van ambtenaren. Het voornemen om tot een besluit te komen over de reconstructie van het dorpshart lijkt inmiddels op de lange baan te zijn geschoven.
Om het plan van de VVD een reële kans te geven is er, denk ik, een nieuwe coalitie nodig, waarin wat mij betreft VD|80 en de PvdA zullen ontbreken. De PvdA als coalitiebreker omdat ze terugkomt op afspraken, heeft haar recht op meebesturen verloren. Ze kan haar achterban niet de baas en dat is voor iedere coalitie een probleem. VD|80 is wat mij betreft geen serieus te nemen partij meer. Een nieuwe coalitie zal moeten puinruimen. Mij lijkt het vanzelfsprekend dat de VVD wat dat betreft zijn verantwoordelijkheid zal nemen. Met GroenLinks en het CDA kan ze een minderheidscoalitie vormen. Wellicht zitten daar wat risico’s aan, maar het maakt alle partijen en individuele raadsleden verantwoordelijk en weerhoudt het nieuwe college van ondoordachte avonturen.

Een nieuwe coalitie heeft maar één opdracht. Back to basics. Geen kadootjes meer voor wie dan ook, megalomane plannen in de onderste la opbergen en als de donder aan de slag om een gezonde begroting voor 2014 op te stellen. Dat is een mooie taak voor een college dat maar iets meer dan een jaar zal zitten. Dat vergt geen uitvoerige coalitie-onderhandelingen. Een sluitende begroting voor 2014 en een realistische meerjarenbegroting zou het belangrijkste doel moeten zijn. Een nieuwe coalitie heeft rekenmeesters nodig die feiten kunnen onderscheiden van meningen.

Een nieuw college zou ook een einde moeten maken aan het beleid voor het Europaplein. Als winkeliers iets hard nodig hebben is dat wel extra parkeerruimte. De reden om het Europaplein autovrij te maken was een stap ter voorbereiding van de reconstructie van het dorpshart. Nu dat plan op de lange baan terecht is gekomen, zou het moeten worden teruggedraaid. 

woensdag 22 mei 2013

Gaat het college van Edam-Volendam vallen?


KLADBLOK
                                   


           


Er was maar één belangrijke reden voor de gemeenteraad om in te stemmen met de aankoop van de panden van het HHNK: het behoud van de gerieflijke vergader-accommodatie. Het bezit van de rest van de panden is een financiële last. De optimistische plannen voor de verkoop van het kantoorgedeelte zijn gestrand in de financiële crisis. Nu er moet worden gekozen voor noodzakelijke uitbreiding van de gemeentelijke kantoorruimte, is er een keuzevraagstuk ontstaan. Wordt er verder gegaan met de plannen voor de uitbreiding en modernisering van het pand aan de Mgr. Veermanlaan, zoals het college heeft voorgesteld, of: moet de voorkeur worden gegeven aan het geschikt maken van de panden van het NNHK, ook al valt dat duurder uit.

Het is een lastige keuze. Een keuze die je alleen kunt maken zoals een goed huisvader die zou doen. Kan het huishoudbudget van de gemeente de last dragen?, gaat het om een volwaardige kantoorruimte en past het in een aantal denkbare toekomstscenario’s?

Er zijn uitgesproken voor- en tegenstanders van de aankoop. Tot nu toe nam de VVD een middenpositie in. Het voorstel van de VVD-fractie is de panden nu als kantoorruimte in gebruik nemen omdat de meeste kosten daarvan nu al op de begroting drukken. Als de marktomstandigheden zich wijzigen kan alsnog tot verkoop worden over gegaan. Het is de vraag of dat een geloofwaardig scenario is.

Persoonlijk geloof ik niet dat het huisvesten van ambtenaren het belangrijkste onderwerp is bij de voor- en tegenstanders van het in gebruik nemen van de panden. De financiële consequenties zijn het zichtbare strijdpunt. Daarachter liggen andere, meer verborgen, overwegingen en emoties die hoorbaar zijn in de toon waarmee wordt gediscussieerd over de financiële consequenties.

De redactie van de Stadskrant noemde het een ‘ontspoorde discussie’ in een redactioneel commentaar. De redactie ziet een herleving van de kommenstrijd waarvan ze aannam dat die al lang was overwonnen. Dat is een beetje vreemde bewering gezien de column ‘Krasse Taal’ een paar weken eerder in de Stadskrant. Daarin wordt onverkort  de bevolking van Volendam op de schop genomen als tegenstander van het in gebruik nemen van de panden. Het Volendamse standpunt wordt in een aantal clichés aan het einde van de column samengevat als: “Daar kunnen wij natuurlijk niet aan beginnen, te ver, te oud, te gemakkelijk, te voor de hand liggend, niks aan te verdienen voor ons bouwbedrijf, onhandig voor de koffiejuffrouw en te Edams. Een mooi monument om te verkopen, want wij hebben al cultuur genoeg.”

Wat mij betreft is het onzin om de kommenstrijd te negeren en de Stadskrant doet dat eigenlijk ook niet. ‘Kommenstrijd’ is eigenlijk een verkeerde benaming voor wat er aan de hand is. Het is niet alleen een strijd tussen kommen als zodanig. Het is vooral een strijd tussen kommen met grote culturele en sociaal-economische verschillen en met een gedeeld verleden dat niet zonder pijnpunten is. Edam heeft is in het recente verleden niet zonder pijn de vestiging van een stadskantoor kwijtgeraakt en het is aannemelijk dat dit verlies in de discussies een ondergeschoven rol speelt. Daarnaast speelt de vraag waar uiteindelijk het representatieve gedeelte van de bestuursfunctie zal worden gehuisvest. De representatieve panden van het voormalige NNHK zijn eigenlijk veel geschikter voor het onderbrengen van bestuur en staf van de gemeente dan voor het onderbrengen van ambtenaren. Ik ben dan ook bang dat het de verborgen agenda is van menigeen om bestuur en staf te verhuizen naar Edam.

Dat zijn overwegingen waar ook de VVD-fractie in haar middenpositie rekening mee dient te houden. Bij haar voorstel voor een tijdelijke oplossing past de vraag: hoe tijdelijk is tijdelijk?

Bij discussies die op hoge toon worden gevoerd, mag je er vanuit gaan dat het onderwerp van discussie, in dit geval de financiën, slechts een symboolfunctie vertegenwoordigt en dat daarachter andere belangen die niet kunnen worden uitgesproken, een rol spelen. Uiteindelijk draait het, denk ik, om de verhuizing van bestuur en staf naar Edam.

Bij de gang van zaken zoals we die zien, speelt nog een ander (cultureel) verschil tussen beide kommen een rol. De Edamse bevolking slaagt er als regel veel beter in om de eigen belangenbehartiging vanuit bevolkingsintiatieven vorm te geven dan de bevolking van Volendam. Daar nemen politieke partijen het voortouw en laat de bevolking zich nauwelijks horen.

De collegepartijen zijn verdeeld. Bij de huidige stemverhoudingen waarin CDA, VD|80 als collegepartijen samen optrekken met lijst Kras – een minderheidscombinatie- kan er een situatie ontstaan waarin de coalitie breekt. Ik zou dat niet betreuren en verwelkomen als een ontwikkeling die een meer gezonde politieke situatie mogelijk maakt.