Gemeenteraad (Edam-Volendam) maakte drie keer sprong in het duister.

KLADBLOK EXTRA

Het was op mijn horloge precies 23.37 uur toen burgemeester van Beek de raadsvergadering opende. Voor die tijd was er al heel wat vergaderd in de bespreekrondes die aan de raadsvergadering zelf voorafgaan. Als over een onderwerp in de bespreekronde overeenstemming wordt bereikt, wordt het een hamerstuk. Lukt dat niet, dan wordt er in de raadsvergadering verder over gesproken en soms gestemd. Als het een heftig onderwerp is, kan het een latertje worden. Dat is eigenlijk het enige bezwaar tegen deze vorm. Wie is er na vier uur vergaderen nog fris? In feite begint de raadsvergadering dan ook meestal als de meeste aanwezigen eigenlijk naar huis willen.

Bestemmingsplan Europaplein/Zeestraat

Het bestemmingsplan is digitaal opvraagbaar op de website van de gemeente. Het is een lijvig stuk dat ook nog eens een groot aantal bijlagen bevat. Het werd geen hamerstuk. GroenLinks wilde in de raadsvergadering nog een amendement indienen, maar trok dat na een korte bespreking weer in. De partij wilde absolute zekerheid hebben dat wijzigingen van het bestemmingsplan –een bevoegdheid van het college van B&W-  eerst de gemeenteraad zouden passeren. Die belofte had wethouder Kes tijdens de voorbespreking al meerdere keren gedaan. Ook nu herhaalde ze het weer, maar legde wel de nadruk op wijzigingen die invloed hebben op de begroting.  Andere partijen steunden  het amendement niet.

Bij de voorbespreking hadden alle partijen al laten weten wel akkoord te kunnen gaan met het bestemmingsplan omdat het consoliderend en conserverend van aard was. De term consoliderend (vastleggend) kwam als een mantra regelmatig terug en was eigenlijk het enige waarover partijen het eens waren. Het bestemmingsplan neemt de huidige situatie als uitgangspunt en laar daarnaast de toekomstige ontwikkelingsmogelijkheden zien. Over die toekomst bestaat er tussen de raadspartijen grote meningsverschillen. Het CDA zegt het klein en gezellig te willen houden en ziet niets in grootschalige plannen. De PvdA wilde zelfs dat de bevolking zich via een referendum over die toekomst uit zou kunnen spreken.

Als andere uiterste leek het de partij VD|80 niet ver genoeg kunnen gaan omdat ze bestedingen in de regio naar Volendam wil terug halen. Maar eigenlijk ging bij dit bestemmingsplan nog helemaal niet over de toekomst. Dat komt nog. Zodra het weer aan de orde is, zal blijken of de gemeenteraad met dit besluit een sprong in het duister heeft gemaakt. Stel dat er wel een voorstel voor een grootschalige ontwikkeling komt en dat die binnen het bestemmingsplan past. Pas dan zal blijken waar de partijen echt voor staan. In het bestemmingsplan wordt bijvoorbeeld aangegeven dat er ruimte is in de Oude Kom voor een agressief levensmiddelenconcern, Lidl bijvoorbeeld. Als die met een goed voorstel naar de gemeente gaat, heeft die weinig mogelijkheden om nee te zeggen. Als er boven die winkel dan nog een aantal seniorenflats komen (er mogen er zestig gebouwd worden) dan is er eigenlijk ook een parkeergarage nodig. Dan is er misschien ook wel reden om de Zeestraat aanzienlijk te versmallen. Precies daar, een ontwikkeling die in gang wordt gezet door de eerste dominosteen die valt,  zat de angst van Lijst Kras en wethouder Kes nam die angst niet weg. Partijen als het CDA die nog de illusie zeggen te hebben dat het kleinschalig en gezellig kan worden, deden dat met een zelfvertrouwen waar geen enkele reden voor was. Lijst Kras stond min of meer alleen en kan in de toekomst wellicht het CDA er nog aan herinneren dat ze gewaarschuwd waren.

Er zijn ook kansen. De toekomst van het gebied is in handen van  de direct betrokken bewoners en winkeliers. Als zij er in slagen om de gebiedsontwikkeling zelf gezamenlijk vorm te geven, kan het inderdaad nog gezellig worden.

Achterstand in rioleringsonderhoud

De rioleringsheffing voor de inwoners van Edam gaat de komende tien jaar ieder jaar een stapje omhoog en zal uiteindelijk een fors bedrag worden. Het lijkt onvermijdelijk. Er is een achterstand in onderhoud. Geen enkele partij had er dan ook moeite mee, al waren er heel wat vragen. Het duidelijkst waren die van Lijst Kras. Fractievoorzitter Kras verzuchtte dat hij absoluut niet wist waar hij mee instemde. Volgens hem waren er in de toekomst nog zoveel variabelen en zoveel tegenvallers als meevallers mogelijk, dat het geraamde budget eigenlijk geen enkel houvast bood. Hoeveel van de riolering nog goed is en niet vervangen hoeft te worden, was niet bekend. We zien wel wat we tegenkomen, was dan ook zo’n beetje het idee. In feite was het dan ook een sprong in het duister. Een gemakkelijke sprong, de inwoner betaalt immers alles via een verhoging van de rioolheffing.

Wat wordt het met de regio?

Een regiofunctionaris probeerde  uit te leggen waar het met de regio naar toe moet. Eigenlijk stond er maar één ding vast. Dat was de vervoersregio. Het rijk heeft dat bindend opgelegd. Geen slechte zaak, al wilde GroenLinks graag weten of in de plannen het milieu en het landschap voldoende aandacht kregen. Maar dat was weer een zaak van de provincie. Er werden veel vragen gesteld en aan de hand daarvan was het al snel duidelijk dat er weinig zinnigs kan worden gezegd over wat de regio tot haar taak zal krijgen. Al weer een sprong in het duister. Verder gaan zonder dat je weet waarheen. De samenstellende delen van de regio, de gemeenten, kunnen die toekomst niet zelf bepalen. Het hangt ook van het rijk en de provincie af. In de NRC van 29 november 2013 wijzen deskundigen erop dat de toename van gemeenschappelijke regelingen het werk van een raadslid bijna onmogelijk maken. De dossiers worden te complex om goed te kunnen beoordelen.

Kun je straks vanaf de Dijk het IJsselmeer nog zien?

Eigenlijk gaat de gemeente daar niet over. Dat wordt bepaald door het Hoogheemraadschap. Er komt geen diepwand om de bestaande dijk te versterken. Dat wordt te duur. Wethouder Kes legde daarom de raad een ingelast punt voor. Ze zag kans om het Hoogheemraadschap ervan te overtuigen dat ter hoogte van Volendam de aan te leggen beschermingsdijk, die voor de bestaande komt, zo laag zou moeten worden dat je het IJsselmeer nog zou kunnen zien. Niet onbelangrijk. GroenLinks daagde de wethouder uit om toch voor die diepwand te gaan. “Ze kan zo goed haar poot stijf houden”, zei Nico van Straalen van GrL. De rest van de raad werd daar even vrolijk van, maar zond de wethouder naar het overleg met het Hoogheemraadschap om in er ieder geval die lage dijk uit te slepen.

Verder

Het was eigenlijk een rustige avond in de raadszaal van Edam-Volendam. Ondanks dat er verstrekkende (bestemmingsplan) en kostbare (riolering) besluiten werden genomen, verliep alles in bedaarlijke rust. en eensgezindheid. De enige die zich liet verleiden om af en toe even uit te pakken was Nico Karhof van VD|80. Hij had het met name gemunt op GroenLinks en Lijst Kras. Hij deed mij denken aan een oudste broer die bij alle discussies op een verjaardagsavond het laatste woord wil hebben en iedereen op zijn plaats zet. Hij viel op door de wijze waarop hij de gemeenteraad angst aan probeerde te jagen voor wat er zou gebeuren als Volendam zijn centrum niet verregaand  vernieuwt. Hij vertelde bijvoorbeeld dat er een grote versmarkt komt in Purmerend. Daar zouden ze hebben gezegd dat je je op Volendam moet richten omdat daar het geld zit. Borreltafelpraat die gemakkelijk onderuit valt te halen. Maar niemand probeerde het serieus. Wat VD|80 betreft moet Volendam in de vaart der volken omhoog worden gestoten, ook al zit daar bijna niemand op te wachten. Maar er zijn nu wel kansen te over voor handige projectontwikkelaars.

Hoe nu verder

De gemeenteraad zit de rit uit tot de volgende verkiezingen. Het gemankeerde college van CDA en VD|80 mag tot dan blijven zitten. De verkiezingsstrijd is ingezet. VD|80 en LK jagen de Volendamse kiezer angst aan. Die moeten op een Volendamse partij stemmen om te voorkomen dat ‘Edammer partijen’ de macht overnemen. Een trieste zaak eigenlijk. Er is maar één typische Edamse partij, de PvdA.  Die gaat ongetwijfeld proberen iets minder Edams te lijken en heeft twee Volendammers prominent op de kandidatenlijst gezet. De politieke verhoudingen voor na de verkiezingen zullen worden bepaald door de vraag of de Volendamse kiezer zich angst laat aanjagen.

                                                                                   

Grondwaterproblemen in Volendamse wijk Munnikenveld

                                                         

KLADBLOK

Latrinevliegjes, schimmel, stank en waterrijke kruipruimten vergallen al een paar jaar het woonplezier van de bewoners van deze wijk die zo’n vijftig jaar oud is. Sinds de riolering enkele jaren geleden vernieuwd is, hebben de bewoners van deze wijk last van een te hoog grondwaterpeil.

Bij de aanleg van de wijk werd er onvoldoende rekening mee gehouden dat er voor de afvoer van grondwater sloten en vijvers nodig zijn. Ze zijn er niet. Dat heeft lang geen problemen gegeven. Dat was te danken aan het rioleringssysteem van gresbuizen die het te veel aan grondwater opzogen en afvoerden. Vanaf 2011 zijn de gresbuizen in de wijk vervangen door een rioleringssysteem van pvc-buizen. Vanaf dat moment verdween de drainerende werking van de gresbuizen en steeg het grondwaterpeil met alle vervelende gevolgen die daar bij horen.

"Dit gaat niet goed"

Bij de vernieuwing van het rioleringssysteem werd al van verschillende kanten gezegd: “Dit gaat niet goed”. De gemeente werd geadviseerd om naast het riool een drainagesysteem aan te leggen. De gemeente weigerde dat echter. In een recent interview zegt de verantwoordelijke ambtenaar daarover: “Als we het van tevoren hadden geweten, hadden we er gelijk op gereageerd”. Daarbij wijst hij er op dat drainage niet altijd de meest geschikte oplossing zou zijn.

Ik mis iedere vorm van deskundigheid op dit terrein, maar mij is gebleken dat er ernstige twijfel mag bestaan aan de deskundigheid van de gemeente. Je hoeft niet ver te zoeken om te ontdekken dat elders in het land er al eerder problemen zijn ontstaan wanneer gresbuizen door pvc worden vervangen. Of het nu zuinigheid of eigenwijsheid is geweest, duidelijk is dat de gemeente bij de vernieuwing van het rioleringssysteem bestaande kennis genegeerd heeft. Dit heeft onnodige overlast voor de bewoners veroorzaakt.

De gemeente gaat er nu wat aan doen. Er komt een ring van infiltratiebuizen om de wijk. Als dat niet afdoende is, wordt er mogelijk alsnog een drainage aangelegd. Omdat de grondwateroverlast onder woningen ook het gevolg is van het inklinken van de grond, adviseert de gemeente de bewoners om op eigen kosten de kruipruimtes op te hogen met zand, schelpen of schuimbeton. In combinatie met de infiltratiebuizen die de gemeente gaat aanleggen is dat misschien al voldoende.

Topdown

Ik heb er de nodige problemen mee. Op de eerste plaats met dat woord ‘misschien’. Het wijst er op dat de gemeente iets gaat proberen waarvan ze zelf nog niet met zekerheid weet dat het voldoende zal helpen. Het tweede probleem dat ik heb is dat de gemeente in de persoon van wethouder Kes een kant en klaar plan op tafel legt. Het zoveelste topdown-plan. De gemeenteraad van Edam-Volendam herhaalt al een aantal jaren dat het anders en publieksvriendelijker moet. Het had dan ook voor de hand gelegen als de gemeente eerst met de bewoners aan tafel was gaan zitten om samen met hen de plannen uit te werken. Zo kweek je acceptatie en maak je gebruik van de kennis en ervaringen onder de bewoners. De gemeente moet nu eerst maar eens met de bewoners in overleg gaa alvorens ze aan de slag gaat met de uitvoering van haar eigen plan. Het derde probleem is dat de bewoners geen enkele compensatie krijgen aangeboden voor de door de gemeente veroorzaakte overlast. De gemeente heeft formeel gelijk als ze stelt dat de woningeigenaar zelf verantwoordelijk is voor wat er op zijn eigen terrein gebeurt. Maar formeel gelijk hebben is niet hetzelfde als is sociale zin gelijk hebben. Bewoners hebben al vrij snel de problemen bij de gemeente aangekaart, maar hebben lang het gevoel gehad dat ze aan het lijntje werden gehouden.

Uiteindelijk is het Hoogheemraadschap de eindverantwoordelijke voor het grondwaterpeil. Iedereen betaalt daar een heffing voor en die wordt bovendien volgend jaar nog eens flink verhoogd. Het is ook bekend dat het Hoogheemraadschap wel van die gresbuizen af wil. Die voeren immers veel hemelwater dat in feite schoon is af naar de rioolwaterzuivering. Over de betrokkenheid van het Hoogheemraadschap bij de problemen in Munnikenveld wordt door de gemeente geen informatie gegeven. Daarnaast is het de vraag of er in meer wijken van Edam-Volendam vergelijkbare problemen zijn te verwachten. Insiders wijzen nu al op de problemen die te verwachten zijn bij de nieuwbouwwijk Broekgouw.

De gemeenteraad die er bij het college al heel lang op aandringt om uit haar ivoren toren te komen, heeft kennelijk nog steeds niet voldoende overtuigingskracht om het college te laten beseffen dat het menens is.