Posts tonen met het label Lijst Kras. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Lijst Kras. Alle posts tonen

zaterdag 17 oktober 2015

Een raadsvergadering met verkooppraatjes in Edam-Volendam

                                                                    


De verslaggever van het NHD verliet voortijdig de vergadering van de gemeenteraad van 8 october 2015. Hij had nog een deadline te halen, zijn verslag moest de volgende dag in de krant staan. Mij leek het deze keer beter om mijn indrukken te laten bezinken en rijpen.  Natuurlijk speelde daarbij de zen-houding die ik tijdens het langdurig verblijf in de Poolse natuur heb opgedaan een rol. Het langdurig gadeslaan van groeiend gras en luisteren naar het altijd aanwezige vogelgezang scheppen afstand van het dagelijks gedoe zoals dat van de raadsleden die de gemeenteraad bevolken en volgens hun per mandaat verkregen democratische opdracht, druk zouden moeten zijn met het controleren van het bestuur.  Inderdaad zag ik een paar daarmee bezig. Een paar maar.

Even flonkerde Johan Mühren
Kennelijk mocht hij van zijn fractie tijdens het raadsplein even losgaan op de weinig belangrijke beleidsnota die de gemeente er voor moet behoeden dat archeologische sporen in de bodem door bouwactiviteiten verloren gaan. Genadeloos en met een zowel doelgerichte als genadeloze verbale dribbel sneed hij dwars door de verdediging van wethouder Kes en de door haar meegenomen deskundige ambtenaar heen. Het was even genieten toen hij Marisa Kes door de wringer haalde en haar volstrekt terecht betichtte van het onzindelijk argumenteren.  Met een scherpe voorzet tackelde hij haar drogredenering. Het is te betreuren dat de kansen voor open doel die wethouder Kes iedere vergadering al weer jaren biedt als ze aan het woord is, door hem niet konden worden benut. De democratie zou er mooier van zijn geworden. Het is te betreuren dat zijn carrière als pleiter voor criminelen die een moeilijke jeugd hebben gehad tot het einde van zijn raadslidmaatschap leidt. Ik zie in hem een fantastische toekomstige fractievoorzitter die het raadsdebat weer niveau kan geven. Zijn terechte advies, “we kunnen beter wachten op een beter doordachte nota”, werd door wethouder Kes weggewimpeld met de drogredenering dat er van uitstel geen sprake kon zijn omdat er al te lang mee was gewacht. Opportunisme in een mantelpakje. Waarschijnlijk oogstte Mühren wel bewondering van zijn collega’s, maar dat weerhield hen niet om zich ten gunste van het slechte voorstel uit te spreken.

Nutteloze inspraak over uitbreiding industrieterrein Edam
Van de inspraak door ‘Vogels hebben ook bouwdrift’, kreeg raadslid en fractievoorzitter voor VD|80 ‘de rillingen’. Ik heb in mijn verslagen al heel lang niet meer de ‘nacht op de kale berg’ uitgedeeld. Maar deze keer ontkom ik er niet aan om Karhoff in aanmerking te laten komen voor een eenzame nacht om zijn zonden te overdenken. “De uitbreiding is belangrijker dan het behoud van groen” was zijn stelling. Dat is weliswaar nog niet genoeg voor de veroordeling tot een ‘nacht op de kale berg’ , die krijgt hij voor het lijdzaam luisteren, het niet stellen van vragen aan de insprekers, het geen moeite doen om hun veelal zakelijke argumenten te weerleggen en het met verkooppraatjes verdedigen van een rammelend voorstel.  De tweede inspreker, Klaas Breunissen van de Stichting Behoud Waterland, kwam met een aantal houtsnijdende juridische argumenten die voorspellen dat er nog een heel lange juridische weg te gaan is voordat het voorstel in daden kan worden omgezet, als het al ooit zover komt. Negen hectare nieuw industrieterrein is niet niks. De inspraak leverde  een prachtig voorbeeld op over hoe de democratie zich niet voltrekt in de gemeenteraad, maar moet worden bevochten met juridische procedures. Daar is de gemeente al eens vaker de fout mee ingegaan.

Gudy, het niet meer zo groene ‘groentje’ van GroenLinks, deed waarvoor ze is gekozen, maar het had grondiger gekund. Ze berispte het college over haar rigide reacties op de ingediende bezwaren. Die reactie wekte de indruk dat eigenlijk alles al vaststond. Ze berispte het college verder dat het voorstel gebaseerd is op een onderzoek dat iedere kwaliteit ontbeert om voor een serieus onderzoek door te gaan. Een ‘neponderzoek’, voeg ik daar aan toe. De werkelijke behoefte achtte ze te vaag om het plan door te zetten. Zo was er bijvoorbeeld geen antwoord op de mogelijke hoogte van silo’s. “In dit controversiële dossier, stelt het college zich arrogant op”, was haar eindconclusie.

Van de PvdA dat gezien het nieuwe en de voorgaande verkiezingsprogramma’s niets ziet in de uitbreiding van het industrieterrein, had iets dergelijks kunnen worden verwacht. Ze lieten het bij de laffe uitspraak dat ze liever hadden gewacht tot 2016 zodat ook Zeevang had kunnen meespreken. Twee vliegen in één klap, en dat was best knap. De zusterafdeling in Zeevang werd niet geschoffeerd en er werd geen banvloek van CDA/VD|80 geriskeerd op een mogelijke deelname van de PvdA in het per 2016 te vormen college. Of en hoe de PvdA bezweken is voor de druk, kan niet worden vastgesteld. Het debat over dit onderwerp werd voorafgegaan door een besloten vergadering.
Loek Kras van de Lijst Kras, schrijft beter dan hij spreekt. Maar uit zijn zoveelste warrige betoog was in ieder geval op te maken dat zijn partij in de besloten vergadering zwaar onder druk was gezet om mee te gaan in het voorstel omdat een verdeelde raad de positie van de gemeente in een juridische procedure zou verzwakken. Moge uw klompen breken en broeken afzakken bij dit staaltje van ‘nepdemocratie’. Lijst Kras was overigens niet tegen de uitbreiding als zodanig. Lijst Kras vond het voorstel financieel en op andere punten zo zwak dat ze er niet mee kon instemmen. Lijst Kras kan zich als collegepartij beroepen op het duaal stelsel al wordt er ook gefluisterd dat haar standpunt ingegeven is door wraak over het niet steunen van wethouder Rijkenberg inzake het Europaplein. Maar daardoor verliest het standpunt van LK niet aan duale waarde. Over de besloten vergadering later meer.

Het CDA en VD|80 namen de verdediging van het voorstel uit handen van wethouder Kes die daardoor een gemakkelijke avond had. Het CDA hield zijn bijdrage aan het debat rustig. De partij met ‘Democratisch’ als middelste naam wees op de al geïnvesteerde bedragen en noemde dat een groot belang. Het pleidooi was verder gericht op de grote bijdrage die werkgevers leveren aan de werkgelegenheid en op het feit dat die werkgevers graag in Edam-Volendam blijven omdat het zo’n sterk merk is. Fractieleider Karhoff van VD|80 had ongeveer eenzelfde pleidooi maar presenteerde zich als een ware spreekstalmeester ten gunste van het voorstel. Net als het CDA hield hij een verkooppraatje met gezochte argumenten die er vooral op gericht waren om Baanstee
-Noord als vestigingslocatie uit het zicht te houden.

Intermezzo
Hier heb ik even een intermezzo nodig om de bedrijven op de uitgestrekte industrieterreinen van Purmerend te bewenen die een noodlijdend bestaan leiden omdat ze niet op kunnen boksen tegen het sterke merk ‘Edam-Volendam’.

En weer verder
Belangen zijn de moeder van argumenten en CDA en VD|80 gaan daar onbeschaamd mee om. Verkooppraatjes maken nieuwsgierig naar de onderliggende argumenten en ik heb er maar twee gevonden. De gemeente heeft geld geïnvesteerd in het terrein en dat kunnen we niet laten verpieteren. Dat is geen keihard argument. Een keihard argument zou gaan over de onmogelijkheid om het geïnvesteerde geld als verlies af te schrijven. Het tweede argument, de belangen van werkgevers, lijkt me al evenmin betrouwbaar. Een bedrijf heeft een gevestigde naam vanwege zijn kwaliteit en niet vanwege de plaats waar het industrieterrein ligt. Dus waarom zou de gemeente bedrijven in het kader van de regionale samenwerking niet verwijzen naar Baanstee-Noord in plaats van haar eigen industriegebied uit te breiden? Is het voor werkgevers prettiger winkelen in Edam-Volendam dan in Purmerend? Ik moet nu weer denken aan de silo’s van Gudy, het niet meer zo groene groentje.
Tenslotte, de VVD heb ik nog niet genoemd. Fractielid Karregat benoemde wel de twijfels. De vraag of het nodig is, de onzekerheden die aan het voorstel kleven, maar ging uiteindelijk namens zijn fractie akkoord vanwege het sterke merk en met het zicht op werkgelegenheid. Alsof werkgelegenheid op Baanstee-Noord geen werkgelegenheid is.

De besloten vergadering
Moed kan Lijst Kras niet worden ontzegd. De partij klapte niet alleen uit de school, een doodzonde in de ogen van de partijen met verkooppraatjes, bij monde van Loek Kras vroeg ze zich ook af wat in dit geval het nut en de noodzaak van de beslotenheid was. Zwaaiend met zijn papieren riep de boze Loek dat hij daarin geen enkel woord had gevonden om de beslotenheid te rechtvaardigen. Ik maak hem voor even mijn held. Ik vind dat een te prijzen opstelling voor een raadslid. Lijst Kras zou op basis van haar gedrag in deze vergadering verder kunnen gaan onder de naam ‘Democratisch Edam-Volendam’. Hij kreeg steun van Nico van Straalen van GroenLinks. Ook die had het idee dat raadsleden wel erg vaak geconfronteerd worden met geheime stukken en besloten vergaderingen. De rest deed er het zwijgen toe.
De burgemeester maakte het onderwerp snel onschadelijk door zijn voorstel het in het Presidium aan de orde te stellen. Ook dat is een besloten club. We zullen nooit weten hoe de verschillende partijen daar met het onderwerp omgaan. Het mooiste zou zijn als de fractievoorzitters in het presidium opdracht geven om een nauwkeurig voorstel over de criteria voor beslotenheid en geheime stukken voor te bereiden en in de raad bespreekbaar te maken. Verwacht ik dat zoiets zal gebeuren? Ik weet het niet. In mijn ervaring staat de huidige burgemeester niet bekend om zijn halsstarrige houding bij de verdediging en bewaking van transparantie en een strikt democratische gang van zaken. En daarmee legitimeert hij partijen die alles liever in eigen hand houden dan prijs te geven aan het democratisch proces. Als het Presidium toch aan de slag zou gaan, dan dient ze hoognodig ook de kwaliteit van raadsstukken aan de orde te stellen, of, nog beter, de omgang van de raad met kwalitatief slechte voorstellen van het college. Ook daarin mis ik de bewakende hand van de burgemeester als voorzitter van het college en van de gemeenteraad.

Tot slot

Ook ik heb het einde van de vergadering niet afgewacht. Voelend hoe mijn in maanden opgebouwd zen-houding wegsijpelde om plaats te maken voor verontwaardiging over het democratisch proces, over de verkooppraatjes die de eigenlijke argumenten bedekken en die daarom geen onderdeel zijn van het debat, over de magere leiding van de burgemeester. Er waren weinig hoogtepunten. Hoe slecht gebracht zijn betoog ook was, Loek Kras was voor mij de held van deze vergadering. Verkopers heb ik nooit vertrouwd omdat ze nooit alles vertellen. De gemeente wordt geregeerd door de collegepartijen VD|80 en CDA die vanwege hun politieke stijl: ‘het doel heiligt de middelen’, eigenlijk niet aan aanmerking komen voor een volgende ronde.

donderdag 2 april 2015

Het gesol met het Europaplein

                                                               

De Zeestraat en het Europaplein zijn bepaald niet moeders mooiste. De geschiedenis heeft er zijn merktekens achter gelaten. Een trambaan, een gashouder en rookhuisjes hebben hun sporen achtergelaten en zijn verantwoordelijk geweest voor de contouren van de te brede Zeestraat en het weinig aantrekkelijke Europaplein. De vervanging van het oude PiusX voor het nieuwe PX is een grote verbetering geweest voor het aanzien. De Havenhof is dat nooit geworden, al zou de vervanging van het wit van de topgevels door Waterlands groen en nog liever blauw een hele verbetering opleveren.
Centrum
De Zeestraat en Europaplein met hun omgeving vormen met hun opgang naar de Dijk het centrum van Volendam. Een centrum met tal van functies is van ons allemaal, heb ik al eens eerder gesteld. Het is niet alleen van de bewoners en de ondernemers, het is ook erfgoed dat iedereen toebehoort. Ook de gebruikers van het centrum hebben hun rechten want zonder hun regelmatig bezoek en aanwezigheid, zou het geen centrum meer zijn. De drie rechthebbenden, de bewoners, de ondernemers en de gebruikers hebben op papier gezelschap gekregen van een vierde partij: de toerist.  Een aantal jaren geleden werd een plan gemaakt (Integraal Ontwikkelingsplan) dat voorzag in het aantrekkelijker maken van het centrum ten behoeve van de dag- en verblijfstoerist. Ineens mocht PiusX van het CDA niet meer op dezelfde plaats worden gebouwd. De ruimte moest gereserveerd worden voor nieuwe centrumplannen met uitbreiding van het aantal winkels en woonfuncties daar boven. Daarmee trad een vijfde partij als mogelijk belanghebbenden aan. Die partij bestaat uit bouwers en projectontwikkelaars die likkebaardend naar al die mooie verdienkansen keken. Wethouder Marisa Kes (VD|80) legde de loper voor ze uit en de doos van Pandora was geboren. Sindsdien is er onrust.
Parkeren
Het integraal ontwikkelingsplan is door de tijd achterhaald. Het idee om het winkelbestand uit te breiden is niet levensvatbaar meer door het veranderend koopgedrag. De megalomane plannen van Wethouder Kes zijn afgeserveerd door de gemeenteraad en de Raad van State heeft een streep door een deel van het bestemmingsplan gehaald. Een nieuwe wethouder Wim Rijkenberg (Lijst Kras) is in 2014 begonnen met de ontwikkeling van nieuwe en bescheidener plannen. Ze zijn recent gepubliceerd en ook al weer bron van heftige discussies geworden.  De verschillende belanghebbenden proberen ieder een eigen bestemming te geven aan het Europaplein. De bewoners aan het plein en de groene idealisten willen een autovrij plein. De ondernemers en bezoekers willen op het Europaplein kunnen parkeren. Ze geloven niet in het idee dat het plein tot leven kan worden gebracht zodat het gaat lijken op de mooie plaatjes die van het toekomstig plein zijn gemaakt. Ik behoor tot de ongelovigen. Een maakbare wereld bestaat alleen in de hoofden van plannenmakers, de gebruikers zullen het links laten liggen.
In feite gaat de strijd tussen de bewoners van het plein en de ondernemers. Wethouder Kes heeft de bewoners een sterke positie gegeven. Maar ze zijn slechts één van de partijen. Ze hebben altijd auto’s voor de deur gehad net als de bewoners langs de parkeerpleinen bij de Stient en van Baarstraat. Een keuze voor het wonen in het centrum brengt met zich mee dat je woont in de reurigheid die een centrum met zich mee brengt. Daarom kan wat mij betreft aan hun belang geen overmatige waarde worden toegekend.
Psychologie
Ooit was ik een trouwe klant van de Hema. Daar kom ik tegenwoordig nauwelijks meer. Sinds je niet of in de wintermaanden nauwelijks meer kunt parkeren op het Europaplein, heb ik alternatieven gezocht en gevonden. En ook al roepen ze dat vanaf  het parkeerterrein van de AMVO het niet ver is, bij mij werkt het niet. Ik ben lang niet de enige. Nadat in de herfst van vorig jaar beperkt parkeren op het Europaplein weer mogelijk werd, meldden de winkeliers een substantiële verhoging van de omzet. De theorie van loopafstanden  is een abstractie die door de praktijk wordt weerlegd. Het heeft met psychologie te maken en die wordt volstrekt genegeerd door de plannenmakers met hun  ideaalplaatjes. Ze gaan uit van hun eigen droombeleving in plaats van de beleving van centrumbezoekers.
Kies voor ondernemers
Zonder winkels geen centrum en zonder winkelbezoekers geen sfeer. Dat zou het belangrijkste uitgangspunt moeten zijn bij het maken van plannen. En de kernvraag is dan: wat wil het bezoekend publiek? Wat maakt het voor hen aantrekkelijk? Uit alle onderzoeken op dat terrein blijkt dat parkeerfaciliteiten een belangrijk criterium zijn en in de praktijk is gebleken dat parkeren op het Europaplein omzetverhogend werkt voor de ondernemers in het centrum.  De huidige situatie is al heel wat fraaier dan het oude parkeerterrein. Er zijn geen doorslaggevende redenen die wijziging van de bestaande situatie noodzakelijk maken, op een wijziging na. Ook in de zomermaanden zou het Europaplein voor parkeren moeten kunnen worden benut. Dat is in het belang van de ondernemers en het is de wens van de bezoekers en met die wensen wordt te weinig rekening gehouden.
Niks meer aan doen
Niks doen is natuurlijk een lastige opgave voor plannenmakers en politici, maar in dit geval zou het toch wel eens de beste oplossing kunnen zijn. Bestem het Europaplein voor parkeren in zijn huidige vorm en leg er geen droomplaatje over heen dat waarschijnlijk nooit tot leven zal komen. Het is een waagstuk met een hoog risico op mislukking. Mislukking gaat te koste van de ondernemers. Persoonlijk en als medebelanghebbende heb ik maar twee wensen. Laat het zoals het is en maak parkeren ook in de zomer mogelijk. Mijn tweede wens geldt de Havenhof. Verander al dat wit in mooi Waterlands blauw. De hele omgeving zal er van opfleuren en huiselijker van worden en dat willen we toch?




maandag 9 februari 2015

Liegt de fractievoorzitter van Lijst Kras?

                                                                      
Loek Kras


In het Volendams weekblad De Nivo van 4 februari 2015, staat een uitgebreid artikel waarin de fractievoorzitter van de lokale partij, Loek Kras, zijn woede uit over de gang van zaken bij een bezwaar dat het Volendams bedrijf Nieuw Leven en de bewoners van het centrum  bij de Raad van State hadden ingediend tegen de plannen van de gemeente om het centrum van Volendam grootschalig te verbouwen.

Vrieskist

Volgens Loek Kras gaat het bezwaar over een oud plan dat in de vriezer zit en niet door gaat. Hij verwijt de ambtenaren die de gemeente hebben vertegenwoordigd op de zitting van de Raad van State dat zij ver buiten hun opdracht en bevoegdheid zijn gegaan. Ze hebben het oude plan daar op tafel gelegd en verdedigd en dat had nooit mogen gebeuren. De betrokken wethouders Wim Rijkenberg en Marisa Kes en de fracties hebben zich onmiddellijk van de gang van zaken gedistantieerd.
Volgens Loek Kras is er een intern onderzoek gestart en moet de zaak tot op de bodem worden uitgezocht. Los van de uitslag vindt hij dat de betrokken ambtenaren moeten worden berispt. De gang van zaken ziet hij als schadelijk voor het vertrouwen in zijn partij die zich juist heeft ingezet om de megalomane plannen van tafel te krijgen.

Rare zaak

Het is een vreemde gang van zaken. Ambtenaren kunnen zo maar een vrieskist openen en de daarin opgesloten plannen op eigen houtje ontdooien. Dat is natuurlijk niet zo. Het is dan ook de vraag of de betrokken ambtenaren als zondebok moeten dienen voor het feit dat leidinggevenden en wethouders niet hebben zitten opletten. Het is ook niet de eerste keer dat bij de gemeente Volendam op die wijze zondebokken worden gezocht.
Het verhaaltje over de vrieskist geloof ik niet erg. Bezwaarmakers komen niet zo maar terecht bij de Raad van State. Daar is een hele procesgang aan vooraf gegaan via de rechtbank en het gerechtshof. Het is dus een al lang lopende kwestie met dat bezwaar.  Kennelijk hebben leidinggevenden en/of wethouders verzuimd om de ambtenaren die zich met deze zaak bezig hielden het sein te geven dat het plan niet meer verdedigd hoefde te worden. Dat is aannemelijk. In verband met deze kwestie heb ik al eens eerder gesignaleerd dat de plannen weliswaar bevroren waren, maar nog niet van tafel. Er is nooit ergens een besluit genomen dat de plannen zijn herroepen en naar de prullenbak konden.
Als het waar zou zijn dat, zoals Loek Kras beweert, ambtenaren ver buiten hun opdracht en bevoegdheid zijn gegaan, lijkt het voorstel om ze te berispen niet geloofwaardig. Het lijkt me, als het waar zou zijn, eerder aanleiding voor ontslag. Bij de gemeente Edam-Volendam zijn aardig wat mensen voor minder ontslagen of weggewerkt.
Het wordt nog raarder als uit de B&W besluiten van 27 januari 2015  blijkt, dat het college de ambtenaren heeft gemachtigd om de gemeente te vertegenwoordigen in het geding bij de Raad van State. Men wist er van en het distantiëren is dan een ongeloofwaardige actie.
Er zijn meer vragen rond deze kwestie. Ten behoeve van de grootschalige plannen heeft de gemeente een aantal huizen op de Zeestraat aangekocht. Hoewel de gemeente bezig is om panden die ze bezit te verkopen als ze geen nut voor de gemeente hebben, staan de aangekochte plannen niet op het verkooplijstje. Dat wekt het vermoeden dat de megalomane plannen niet definitief zijn opgegeven.

Weer een belofte gebroken?

Ongeveer anderhalf jaar geleden presenteerde de wethouder voor Ruimtelijke Ordening, Marisa Kes (VD|80)  grootschalige plannen voor de verbouwing van de Zeestraat en het Europaplein. Er moest veel meer winkelruimte worden gecreëerd omdat er volgens de wethouder in Volendam een statistisch tekort aan winkelruimte was. De plannen riepen veel weerstand op bij bewoners en winkeliers van het centrum. In de gemeenteraad bestond er onvoldoende draagkracht voor de plannen en de wethouder werd met name berispt omdat ze de inspraak niet serieus had genomen. ‘U bent bij het einde begonnen, in plaats van bij het begin’. Loek Kras, toen nog enig raadslid voor zijn partij steunde die kritiek voluit.
Afgaande op zijn uitspraken in het artikel staat hij niet meer achter zijn kritiek op de inspraak van destijds. Hij kondigt aan dat een nieuw plan, kleinschaliger van opzet in maart door het college aan de gemeenteraad zal worden voorgelegd. Daarna kunnen de bewoners en ondernemers inspreken. Dat is in strijd met de gang van zaken waar de gemeenteraad om heeft gevraagd. Die legde er de nadruk op dat plannen samen met de bewoners en ondernemers zouden moeten worden ontwikkeld. Bij de door Loek Kras geschetste gang van zaken komen ze weer in de situatie dat nagenoeg alles al vastligt en ze alleen nog invloed hebben op de te gebruiken steensoort en voegbreedte. De bewoners en ondernemers uit de oude kom klagen al maanden dat ze maar niets horen over de nieuwe plannen. Een gebroken belofte stel ik vast.

Niet geloofwaardig

Het in het Volendams weekblad door Loek Kras gevoerde verweer kan niet geloofwaardig worden genoemd. Het roept meer vragen op dan er beantwoord worden. De vraag is gewettigd of men toch stilzwijgend heeft ingestemd met de procesgang bij de Raad van State. Bij een gunstige uitslag, en voor de gemeente lagen die kansen zeer goed, zou een juridische hobbel zijn genomen die de uitvoering van de zeer grootschalige plannen op termijn toch door zouden kunnen gaan. Die hypothese kan worden getoetst. Als het volgens Loek Kras veel kleinere plan als puzzelstukje zou blijken te passen in het niet echt opgegeven oude plan, kan ook verklaard worden waarom de gemeente de aangekochte panden in de Zeestraat niet afstoot.

Gemeenteraad aan zet


In de huidige gemeenteraad is de bezetting wat anders dan in de gemeenteraad die voor de verkiezingen in 2014 de plannen nog niet voor uitvoering geschikt achtte. Gezien de ervaring dat de partijen die een coalitie hebben gesloten alle plannen van het college door dik en dun steunen, is het niet te verwachten dat deze gemeenteraad de plannen terug kan sturen voor nadere inspraak. Die situatie geeft het college de ruimte om inspraak formeel af te handelen. Er is geen plicht meer om met inspraak rekening te houden zoals de oude gemeenteraad dat graag wilde. Wantrouwen is gerechtvaardigd. Van de collegepartijen mag er geen wantrouwen bestaan. Maar wie het doen en laten van de getruukte wethouder van Ruimtelijke Ordening gevolgd heeft, kan weten dat er gezond wantrouwen altijd op zijn plaats is. Vertrouwen komt ter voet en gaat ter paard. Fractieleider Loek Kras moet daar maar eens over nadenken.

maandag 2 februari 2015

Gemeenteraadsleden is niets menselijks vreemd

                                                                     
niets menselijks is ze vreemd

Soms zijn gemeenteraadsvergaderingen oersaai. Bij zulke gelegenheden laat ik mijn gedachten nog wel eens de vrije loop. Bij voorbeeld aan de hand van Frans de Waal die in een van zijn boeken beschrijft hoe chimpansees aan politiek doen. Niet dat ik raadsleden als chimpansees zie. Maar iedere keer dat ik een raadsvergadering bezoek denk ik: ze hebben het niet van een vreemde.

Pastoor Alfred de Jong

Op de raadsvergadering van 29 januari 2015 was het meteen al raak. Het voorafgaande raadsplein werd voorgezeten door raadslid Alfred de Jong (CDA). De meeste voorzitters doen het uitstekend. Alfred de Jong begon echter met een patriarchaal vermanend praatje met de bedoeling om de toon te zetten. In mijn fantasierijke gedachten zag ik hem als een soort pastoor die zijn parochie vermanend toespreekt. Nu past dat wel voor een CDA’er, maar bij een belangenbehartiger voor het lokale bedrijfsleven die Alfred eigenlijk is, past het weer niet. In de raad heeft hij minder gezag dan daarbuiten. Dat zit hem kennelijk dwars, want anders kan ik niet verklaren dat hij zijn rol als voorzitter benutte om de raad een preek voor te houden.

Principes en het vermijden van bureaucratie

Ook kleinschalige bouwplannen hebben de instemming van de gemeenteraad nodig. Op voorstel van R.O. Wethouder Marisa Kes zou het een heleboel bureaucratie schelen als de raad die bevoegdheid  aan het college van B&W zou geven. Nico van Straalen (GrL) ging er voor zitten en betoogde dat de raad zijn contolerende bevoegdheid niet zo maar uit handen moest geven. Hij werd verbaal bekogeld. Wantrouwde hij de wethouder soms? Tja daar kun je niet gemakkelijk ja op zeggen in zo’n gezelschap. Dat er reden is voor wantrouwen heeft Kes al vele malen bewezen, maar ze heeft een stevige kliek om zich heen. Die deed net of van Straalen vanwege een principe heel veel burgers slachtoffer wilde laten zijn van onnodige bureaucratie. Een nogal vals argument bleek even later. In haar repliek liet de wethouder weten dat het hooguit om een of twee gevallen per jaar gaat. Ik denk dat we maar heel goed op moeten letten om welke gevallen het dit jaar zal gaan. Zo zijn er al vragen gerezen over de gang van zaken op de Dril.

Volendam verslaat ‘Edam’

Edam staat tussen haakjes. Het is de benaming van Marisa Kes in de verkiezingsstrijd van 2014 voor de partijen (GrL, VVD en PvdA) die voor de ingebruikname van de door de gemeente van het Hoogheemraadschap aangekochte historische panden. Daarmee riep ze als het dominante vrouwtje van de lokale politiek de kiezer op om tribaal te stemmen.  In de vergadering was de instemming aan de orde voor de verkoop van de panden met een verlies van anderhalf miljoen aan een koper met wat vlekje op zijn blazoen.
Een inspreker, de heer Tromp Meesters, hekelde het beleid van de ‘Volendammer partijen’(CDA, Lijst Kras en VD|80). Hij werd bedankt, maar vond weinig gehoor.

Het nog niet echt dominante mannetje Tuyp van het CDA verdedigde de verkoop op populistische wijze door de kosten gigantisch te overdrijven. Het in gebruik nemen van de panden voor de huisvesting van ambtenaren zou volgens hem ten koste gaan van het beschikbare budget voor WMO, ouderenzorg en jeugdzorg. Voor de kritiek op de gang van zaken en de kritiek op de koper, had hij geen goed woord over. “In de media is de betamelijkheid ver overschreden”, was zijn stelling. Loek Kras deed het wat later nog eens dunnetjes over. Een verwijt inzetten om de kritiek onschadelijk te maken is een van de oudste politieke manoeuvres en Tuyp speelde zijn zet met vertoon van verontwaardiging uit. Het ontsloeg hem van de plicht om aan te tonen dat de gemeente wel degelijk met een betrouwbare koper in zee was gegaan.

Het wel dominante mannetje van de gemeenteraad, Nico Karhof, verraste me . Waar de andere ‘Volendamse partijen’ weinig gelegenheden onbenut lieten om bij de ‘Edamse’ partijen zout in de wonden te strooien en hen op te zadelen met de schuld voor het fiasco, stelde hij op besliste toon dat er een punt moest worden gezet achter een hele bedroevende affaire. Zo spreken dominante mannetjes. Ze argumenteren niet, ze geven een bevel. Interessant was de zin waarmee Karhof begon om aan te duiden dat hij als expert vanaf het begin bij de kwestie betrokken was. Hij heeft die zin niet afgemaakt en ging snel op iets anders over.

Nico van Straalen (GrL) probeerde het nog wel met een set van logische argumenten en Wim Runderkamp (VVD) kwam met een stevig betoog, maar in het forum waar de ‘Volendamse partijen’ de macht hebben, kregen ze geen voet aan de grond. Het bontst werd het gemaakt door Loek Kras (Lijst Kras) die uitgebreid de tijd nam om zout in de wonden te wrijven en met politieke verwijten te strooien. Als een soort Napoleon legde hij de verslagen partijen uit wat ze allemaal fout hadden gedaan en wat ze beter hadden kunnen doen. Hoewel hij als lid van de door hem verlaten partij Recht door Zee, voor de aankoop van de panden was geweest, was hij nu tegen. Dat was gebeurd nadat hij  eens door de panden had gewandeld en had vastgesteld dat ze absoluut ongeschikt waren voor de huisvesting van ambtenaren. Het leverde een aardig doorkijkje op naar raadsleden die ergens voor of tegen zijn uit loyaliteit met hun leider. Af en toe van standpunt (en dominante groep) wisselen, is niet ongebruikelijk in de politiek. Het gebeurt echter vooral bij degenen die in de gunst van het dominante mannetje willen blijven.

Examenwerkstuk

Er zijn tal van manieren om naar zo’n vergadering te kijken. De socio-biologen zouden hebben genoten, terwijl de ethici, moraaltheologen en de liefhebbers van logisch redeneren hun potlood uit verontwaardiging zouden hebben stuk gebeten.  Door alle verworvenheden heen die het dier tot mens hebben gemaakt, blijft zijn afkomst zichtbaar.
De inhoud van de betogen en discussies zou ik graag als examenstuk willen voorleggen aan studenten logica om aan te wijzen waar de emotie en machtswoorden het van de rede winnen.

Disclaimer: in de lokale politiek van Edam-Volendam bestaan er nogal wat weerstanden tegen het kritisch of satirisch in beeld brengen van politici. Ik verwijs ze graag naar de bestaande wetgeving en jurisprudentie. Politici moeten tegen een stootje kunnen.


vrijdag 14 november 2014

De kleine lettertjes bij de begrotingsbehandeling 2015 Edam-Volendam

                                                                   
Loopt na de kerk de democratie leeg?
Laat ik maar met de deur in huis vallen. De door het college van B&W ingediende begroting voor 2015 is zonder een enkele wijziging goedgekeurd door de voltallige gemeenteraad van Edam-Volendam. Thuisgekomen, na een uitzonderlijk vroeg beëindigde vergadering, trof ik in mijn avondkrant een groot artikel over de onzinnigheid van vergaderen. Deelnemers zijn te wollig uit onzekerheid of gebruiken te veel vakjargon, is een van de klachten. Nou met dat vakjargon viel het op 13 november 2014 wel mee, het was vooral wolligheid. Al vroeg was duidelijk dat er geen bloed zou vloeien en met een strakke vergaderorde had iedereen om 12 uur thuis kunnen zijn voor de lunch. Het werd evengoed nog 4 uur in de middag. Iedereen moet z’n zegje kunnen doen. Tussen al die wollige zinnen vond ik nog een paar kleine lettertjes die de moeite waard waren.

Onuitgevoerde moties

De oproep aan het college om vragen, verzoeken en brieven van burgers sneller te beantwoorden, klonk ook dit jaar weer. Het is een ritueel geworden en ondanks allerlei beloften lijkt het maar niet goed te lukken. De burger die daar geïrriteerd door raakt (ik wacht zelf al een jaar of drie op de toegezegde beantwoording van een verzoek) kan troost vinden in het feit dat ook raadsleden dat probleem hebben. Moties die door de raad worden aangenomen lijken soms te verdwijnen in de onderste lade. Het college doet er niets mee. Het leidde tot wat cynische woorden en weinig ophef.  Dat laatste kwam omdat de dag in het teken stond van ‘laten we het elkaar niet te moeilijk maken’. Partijen bleven vriendelijk voor elkaar en voor het college. De opmerkelijkste uitzondering werd gevormd door de wat verbeten sneren van wethouder Gina Kroon-Sombroek (CDA) richting GroenLinks bij hun vraag om het al lang leeg staande pand op de Dijk te bestemmen voor lichte horeca om mensen met een handicap aan werk te helpen. Vorig jaar deed ze dat ook al. Het lijkt tijd te worden voor een goed gesprek want het is een sympathiek voorstel.

Dubbele Petten

Wethouder Wim Rijkenberg vergat na de eerste vragenronde de vragen te beantwoorden van Alfred de Jong (CDA) over economische aangelegenheden. Daar leek een freudiaans duiveltje bij mee te spelen. De oud-bankdirecteur met zijn grote netwerk in het bedrijfsleven en nog steeds actief in een aantal functies,  bleek vragen te hebben gesteld die hij ook al in een andere hoedanigheid (een andere pet) in een overleg met de wethouder had gesteld. Rijkenberg wees daar fijntjes op. Ik wil niet direct spreken van belangenverstrengeling. Het is echter de vraag of activiteiten als pleitbezorger voor het lokale bedrijfsleven verenigbaar zijn met het woordvoerderschap voor economische aangelegenheden in de gemeenteraad. Een ethisch vraagstukje waar het CDA kennelijk nog niet goed over heeft nagedacht.

Voorlopig geen live-uitzending van raadsvergaderingen

Het is al een lang gekoesterde wens om de raadsvergaderingen live uit te zenden zodat ze via de televisie voor alle inwoners zijn te volgen. Het komt er maar niet van. Het grootste verzet zit bij de lokale Volendamse partijen. Gezamenlijk (VD|80, Lijst Kras, CDA) dienden ze een motie in om de in de begroting geraamde kosten  op de lange baan te schuiven. Het logisch klinkende argument was dat ze niets voelden voor investeringen zolang het onzeker was of de huidige vergaderzaal zou kunnen worden behouden. De drie collegepartijen hebben een meerderheid in de gemeenteraad. De motie werd dus zonder stemming aangenomen. De oppositie liet het lopen en legde de coalitiepartijen het vuur niet aan de schenen.  Zo duur is het ophangen en eventueel weer verwijderen van (camera)apparatuur nu ook weer niet. Ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat een aantal partijen liever niet op de vingers wordt gekeken. Begrijpelijk want de presentatie van standpunten is niet altijd even overtuigend. Betogen werden bij deze vergadering regelmatig van papier voorgelezen en zijn zonder dat hulpmiddel vaak  weinig welsprekend. Welsprekendheid lijkt niet tot de talrijke Volendamse talenten te behoren. Dat kon straks, bij een nieuwe raad wel eens in het nadeel van de Volendamse partijen uitvallen. Opmerkelijk was verder dat de raad met gemak 3 miljoen uittrok voor een weg onderlangs om het parkeerterrein achter Spaander bereikbaar te maken, terwijl de overlast langs het Zuideinde niet eens genoemd werd. Aan de ene kant met geld smijten en daarnaast op een paar euro beknibbelen als het om live-democratie gaat ten koste van de geloofwaardigheid.

Keuzevoorstel Europaplein, een noviteit?

De gemeenteraad mopperde tussen de regels door dat ze nogal eens voor voldongen feiten worden gesteld door het college en dat men voorstellen ook vaak te laat krijgt om zich zorgvuldig voor te bereiden. Het college trok zich van die opmerkingen weinig aan. Niemand die met de vuist op tafel sloeg om het college de wacht aan te zeggen. Het zal in de toekomst dus wel weer opnieuw gebeuren. Wethouder Wim Rijkenberg zal het zelf niet laten gebeuren. Hij kondigde aan dat bij de herinrichting van het Europaplein de gemeenteraadsleden een voorstel krijgen dat ze niet voor een voldongen feit zal stellen. Het voorstel zal een aantal keuzen bevatten waarbij raadsleden hun voorkeur kunnen uitspreken. Of dat ook zal gelden voor een overdekte fietsenstalling op het plein is dan wel weer de vraag. Niet daar liet hij al doorschemeren, en ook niet overdekt. Terrasjes zullen wel mogelijk zijn, al zou dat vermoedelijk in het keuzepakket worden opgenomen. Ik denk dat men op de Dijk niet op concurrentie zit te wachten.

Tevredenheid maakt gezapig?

De begroting klopt meerjarig en er is voldoende weerstandsvermogen, een weelde aan reserves en nauwelijks schuld. In dat opzicht is de gemeente één van de witte raven onder de gemeenten. De VVD opperde dat de gemeentebelastingen in de toekomst wel omlaag kunnen. Als ze niet oppassen wordt die toekomst ieder jaar weer verder opgeschoven. Zo veel tevredenheid kan ten koste gaan van de alertheid en de ‘span of control’. Dat geeft het college te veel speelruimte en is schadelijk voor het democratisch gehalte. Wat mij betreft mag de gemeenteraad wel wat duidelijke piketpaaltjes slaan en de democratie wat fleur en inhoud geven.


vrijdag 7 november 2014

Edam-Volendam tegen Zeevang eindigde in 0-2


Misschien was het maar goed dat de raadsvergaderingen in Edam-Volendam nog steeds niet live op de lokale televisiezender te zien zijn. De voor een deel gecombineerde  (met Zeevang) raadsvergadering van 30 oktober zou in menig huiskamer met ontsteltenis zijn ontvangen. In veel opzichten was er sprake van een dieptepunt in de geschiedenis van de raadsvergaderingen van de gemeente Edam-Volendam.

What’s a name?
Het is de vraag die Juliet aan Romeo stelt in het bekende drama van Shakespeare. Het gaat er niet om hoe iemand heet, maar om wie hij is, verzucht Juliet omdat ze niet met Romeo mag trouwen omdat hij lid is van een rivaliserende familie. Maar in de gecombineerde raadsvergadering van de gemeenteraden van Edam-Volendam en Zeevang over de naam van de fusiegemeente bleek de keuze van de naam voor de nieuwe gemeente goed voor een drama in meerdere bedrijven. Rivaliteit om een naam. De fracties van de raad van Zeevang lieten op welsprekende wijze weten dat ze –alles afwegende- konden instemmen met het collegevoorstel om de naam Edam-Volendam te handhaven.  De raadsleden van Edam-Volendam hadden zich kunnen optrekken aan dit voorbeeld van doordachtheid en welsprekendheid. Maar aan  de neiging tot platvoersheid, gekissbis om niks en overwegend gebrek aan diepgang valt, zo bleek, weinig te veranderen. Dat bracht de stand op 0-1 voor Zeevang. Het waren vooral de fractieleiders van Lijst Kras (Loek Kras) en VD|80 (Nico Karhof) die op negatieve wijze de toon zetten met hun pleidooi voor de naam ‘Volendam-Edam’. Beide fracties stemden merkwaardig genoeg tegen het collegevoorstel, terwijl ze daar zelf deel van uit maken. Vooral Karhof (VD|80) maakte het bont. De man die mij  interesseert vanwege zijn onbekommerd gebruik van drog- en doelredeneringen, betoogde op geringschattende wijze dat de toevoeging van Edam achter de naam Volendam nog net kon. Hij zei daarna nog net niet dat Zeevang eigenlijk een soort Assepoester was die wel in de keuken kon slapen, maar het kwam er wel op neer. Het was gênant. De raadsleden van Zeevang reageerden op ingehouden wijze maar spraken wel hun teleurstelling uit over een gang van zaken die weinig beloften voor de toekomst inhoudt. Wim Runderkamp (fractievoorzitter VVD) plaatse nog geïrriteerd een korte interruptie om beide partijen te beschuldigen van het opvoeren van een spel voor de bühne. Wat mij betreft had hij de gelegenheid mogen aangrijpen om ze er eens uitgebreid op te wijzen dat in een bijeenkomst van volksvertegenwoordigers enig niveau wel gewenst is.

Een stuntelende wethoudster
‘Transities in het sociale domein’, dat kunnen ze allemaal zonder haperingen in één adem uitspreken. Voor mij was het echter moeilijk om vast te stellen hoeveel van de sprekers werkelijk begrepen waar het om ging bij de behandeling van de WMO, participatiewet en Jeugdopvang. Ook dit onderwerp werd in een gecombineerde vergadering besproken en ook hierbij kwamen de raadsleden van Zeevang het best beslagen ten ijs. De stand werd 0-2 in het voordeel van Zeevang. Vooral de inbreng van de PvdA (Voerman) viel op. Voerman is een voorbeeld van wat in de raad van Edam-Volendam ontbreekt. Iemand met gezag die goed voorbereid de toon kan zetten. Ze wees op knelpunten (kostendelersproblematiek) , ze wees er op dat in de stukken de visie ontbrak op hoe de uitvoering van alle regels tot zijn recht zou komen in het landelijk gebied en pleitte voor een tijdige evaluatie. Het geluid dat er in algemene zin weinig viel te zeggen vanwege het ontbreken van financiële kaders bij de plannen, was algemeen.
Wethouder Kroon-Sombroek (CDA) had heel veel moeite met het beantwoorden van de vragen die op zich niet zo moeilijk waren. In een onsamenhangend en soms gemompeld betoog liet ze blijken onvoldoende boven de materie te staan en zich in details (die niet allemaal ter zake waren) te verliezen. De algemene lof voor de ambtelijke voorbereiding kreeg zo een schrille toon. Burgemeester van Beek kwam haar enkele keren te hulp om er wat meer lijn in te brengen. Gelukkig is er een bekwame ambtelijke staf voor deze onderwerpen. Mevrouw Voerman kreeg echter geen helder antwoord op haar zorg over hoe het met al die regelingen zal gaan in het landelijk gebied. Dat maakte duidelijk dat bij het vele werk dat in de voorbereiding van de fusie wordt gestoken het besef ontbreek dat er veel kernen bij komen met een sociaal en economisch geheel andere structuur en cultuur.

Baanstede en de vogels in de lucht
De sociale werkplaats Baanstede wordt afgebouwd en om te voorkomen dat de werknemers voortaan achter de geraniums moeten blijven zitten moeten ze worden ondergebracht bij bestaande bedrijven. De nota waarin dat allemaal stond beschreven was op zijn zachtst gezegd nogal optimistisch terwijl de voor de beoordeling belangrijke financiële kaders ontbraken. De raad sprak zijn zorgen uit en liet het daarbij. Niemand die met zijn vuist op tafel sloeg om duidelijk te maken dat met zo’n vaag plan er weinig garanties waren voor de mensen waar ander werk voor moet worden gezocht. Voor een aantal raadsleden, bijvoorbeeld van het CDA, was het onduidelijk of het ging om een scenariokeuze of een besluit over de uitvoering van voorstellen. Als toeschouwer vraag je je dan af op de stukken goed zijn gelezen. Vooral bij dit onderwerp viel me op dat de fractie van LK uit vier stuurs kijkende heren bestaat die visueel door de enige dame in de fractie gescheiden zijn van hun fractievoorzitter. Ze komen niet aan het woord. Loek Kras voert bij alle onderwerpen het woord in zijn onnavolgbaar ‘krassiaans’. Kan hij delegeren, vraag je je dan af.

Herbenoeming Burgemeester
Vanwege een besloten gedeelte van de vergadering moest iedereen, behalve de raadsleden de raadszaal verlaten. We mochten zelfs niet weten wat het onderwerp was. Later bleek het om het voorstel te gaan om burgemeester Willem van Beek voor te dragen voor herbenoeming tot de fusiedatum van 1 januari 2016. De stemming over dat onderwerp was wel openbaar en de gemeenteraad koos unaniem voor herbenoeming. Loek Kras van Lijst Kras brak daarna uit in een spontane lofrede die zich het best laat samenvatten in de aanhef van het lied: “Zo’n goeie hebben we nog nooit gehad”. Daar denk ik toch echt heel anders over. Willem van Beek is een aimabel mens, maar het is hem  nooit gelukt om de burgervader te worden die bekend werd om zijn verbindend vermogen. Wel staat hij bekend als een gewiekste bureaucraat en geslepen technocraat zonder duidelijke lijn, tenzij laissez faire een lijn is. Het onveilige werkklimaat op het Stadskantoor is er onder hem niet veiliger op geworden. Samen met zijn gemeentesecretaris is hij verantwoordelijk geweest voor een aantal personeelsdossiers die vragen opriepen en oproepen. Een echt einde is daar nog niet aan gekomen. Ook het van een weinig werkend geweten blijk gevende adviesbureau Van Kleef&Partners, kennissen van Van Beek, is nog steeds actief op het Stadskantoor. De enorme flaters van dit bureau in de zaak CB zijn kennelijk met de mantel der liefde bedekt. Het gebrek aan bindend vermogen bleek ook bij de volkomen uit de hand gelopen discussie over de huisvesting van ambtenaren. In mijn ogen zou de fusie een goede gelegenheid zijn om uit te kijken naar een burgemeester die dat bindend vermogen wel heeft.

Zelfs Kes raakte de draad kwijt
En dat mag natuurlijk wel in de krant. Bij een simpel onderwerp, de om juridische redenen gewenst herziening van een eerder besluit, lukte het haar niet om het verschil tussen de oude en nieuwe tekst duidelijk te maken. Ik kan het haar niet echt euvel duiden. Het paste volkomen bij de sfeer van de rommelige vergadering. Opvallend was verder dat er één punt van de agenda werd afgevoerd. Het onderwerp ‘uitbreiding Don Bosco’ werd niet besproken omdat daar geen tijd meer voor zou zijn. Met nadruk werd er nog eens op gewezen dat het om procedurele en niet om inhoudelijke redenen ging. Die nadruk maakte me wantrouwig omdat ik ook al de indruk had dat het van tevoren was afgesproken.
Wordt het tijd om camera’s op te hangen in de raadszaal? Wat mij betreft is dat de hoogste tijd. De gemeenteraad controleert het college en de bevolking moet de gemeenteraad kunnen controleren. De berichtgeving in kranten over hun doen en laten laat wat mij betreft te wensen over. Bij een beter toezicht uit de bevolking zou de gemeenteraad zich wel eens beter kunnen gaan gedragen, al betwijfel ik of de raad van Edam-Volendam in deze samenstelling ooit het niveau van de gemeenteraad van Zeevang haalt.






maandag 6 januari 2014

Noodklok over raadslidmaatschap

                               

KLADBLOK

Politieke partijen in kleinere gemeenten kunnen moeilijk raadsleden vinden staat er in de krant. Dat bedreigt het niveau  van de lokale politiek zeggen deskundigen die de taak van raadsleden alleen maar moeilijker zien worden. Wie een blik werpt op de tot nu toe bekend gemaakte kandidatenlijsten van partijen in Edam-Volendam kan die trend zien. Gemiddeld genomen gaat de kwaliteit van kandidaats-raadsleden eerder omlaag dan omhoog. Wat mij betreft mag de noodklok dan ook wel wat harder worden geluid. Het is de democratie die daardoor verder aangetast zal worden.

Mij wordt wel eens verweten dat ik met kritische columns over het politiek gebeuren, bijdraag aan het minder aantrekkelijk worden van het raadslidmaatschap. Ook wordt beweerd dat het kiezers zou weghouden van de stembus omdat ze door mijn geschrijf hun bekomst krijgen van het politieke gedoe. Zulke commentaren zijn natuurlijk het beste bewijs voor het lage niveau. Het ligt altijd aan anderen, nooit aan de politici zelf.

Ik vraag me wel eens af of lokale politici in een tunnel leven en tunneldenkers zijn. Ze lijken op mollen. Ze maken molshopen om te laten zien dat ze er nog zijn. Het werkelijke leven van politici speelt zich onderaards af in de kelders van de macht en in de ondergrondse territoriumgevechten. We worden geacht dat niet te zien en ons bovendien niet te storen aan de opgeworpen molshopen.

Voorbeelden te over. Een van de betere wethouders ooit werd om een kleinigheid met een motie op initiatief van de PvdA weggestuurd. Die kleinigheid was het molshoopje dat de feitelijke politieke redenen aan het zicht onttrok. Het CDA was ooit tegen de herbouw van jongeren- en cultuurcentrum PX aan de Zeestraat, terwijl ze daar eerder voor was. ‘Voortschrijdend inzicht’, was het molshoopje dat ze daarbij naar boven stuwde. De feitelijke reden, dat ze het centrum grootschalig wilden gaan verbouwen, hielden ze liever geheim. Dankzij een nieuw college kwam dat centrum er toch. Het werd uitgerekend geopend door een wethouder van datzelfde CDA. Dat is alleen maar te begrijpen als je weet dat ze in het nieuwe college over de subsidie van dat centrum gaat. Je moet de partij te vriend houden, anders kon die zich wel eens tegen je keren. Politiek gedoe leidt zo tot opportunisme. Natuurlijk zien kiezers dat.

Ik schop graag tegen de lokale (Edamse) PvdA die ik met liefde een grachtengordelpartij noem. Die partij schijnt te vinden dat iedereen het in de gemeente geweldig goed heeft. Op enig socialisme heb ik de partij dan ook nooit kunnen betrappen. Maar onderschat de partij niet. Ze weet haar (ondergrondse) macht knap uit te spelen. Op de laatste raadsvergadering liet ze bij monde van Bob van der Meulen alvast weten in Lijst Kras geen toekomstige coalitiegenoot te zien. Een bovengrondse mededeling met een ondergronds effect. Er wordt verwacht dat bij de komende verkiezingen Lijst Kras aardig wat zetels zal weten binnen te halen. De PvdA heeft echter aan andere partijen het signaal gegeven niet met Lijst Kras in een coalitie te willen zitten. De PvdA zelf is er evenwel zelf niet in geslaagd om met een sterke kandidatenlijst te komen.

Dat is het CDA ook niet. Een (op een paar molshoopjes na) weinig zichtbare wethouder is lijsttrekster geworden. Een zwak gebleken raadslid is tot fractievoorzitter gepromoveerd. Tegen de trend in heeft het CDA echter wel een sterke man op plaats drie staan. Ex-Rabobankdirecteur de Jong brengt zeker kwaliteiten mee als raadslid. Maar de man heeft ook een uitgesproken binding met de plaatselijke ondernemers. Die willen nogal eens wat anders dan de bevolking. Daar dreigen dus ondergrondse verbindingen die onder molshopen moeten worden verborgen.

Van molshoopjes bekend is ook de lijsttrekster van VD|80. In de aanloop naar de verkiezingen van 2010 liet ze de Stadskrant op tekenen dat het bouwen voor starters en senioren haar speerpunt is. Daar had ze de voorgaande coalitieperiode al de besluitvorming van rond. In de raadperiode waarop ze vooruitblikte is ze vooral bekend geworden als degene die het politiek-bestuurlijk instrumentarium handig weet te benutten voor haar plannen om het centrum van Volendam grootschalig te verbouwen. Het stond niet in het verkiezingsprogramma van VD|80 en ook niet in het coalitieprogramma. Het komt uit de molsgangen die door anderen wel achterkamertjespolitiek wordt genoemd en die de doodsteek betekend heeft voor het motto van VD|80: ‘de burger krachtig’.

Het grote probleem wordt gevormd door de huidige politici. Wie wil daar bij horen? Ze hebben hun eigen pikorde, ze hebben hun eigen machtspolitiek, opportunistische ethiek en lastig zichtbare belangen op de achtergrond. Inside informatie is belangrijker dan publieke informatie. Tussen zichtbaar en onzichtbaar ziet de kiezer slechts onbegrijpelijk gedoe op basis van politieke normen en waarden die veel verschillen van de normen en waarden die in de samenleving op prijs worden gesteld. De politicus of partij die dat verschil weet te overbruggen, krijgt mijn onvoorwaardelijke steun. Fouten mogen van mij bij de vleet worden gemaakt, zo lang ik maar de indruk heb dat ze worden benut om er van te leren in een proces dat de politiek weer bij de burgers brengt. Dan wordt het vanzelf weer aantrekkelijker om raadslid te worden.









zaterdag 30 november 2013

Gemeenteraad (Edam-Volendam) maakte drie keer sprong in het duister.

KLADBLOK EXTRA

Het was op mijn horloge precies 23.37 uur toen burgemeester van Beek de raadsvergadering opende. Voor die tijd was er al heel wat vergaderd in de bespreekrondes die aan de raadsvergadering zelf voorafgaan. Als over een onderwerp in de bespreekronde overeenstemming wordt bereikt, wordt het een hamerstuk. Lukt dat niet, dan wordt er in de raadsvergadering verder over gesproken en soms gestemd. Als het een heftig onderwerp is, kan het een latertje worden. Dat is eigenlijk het enige bezwaar tegen deze vorm. Wie is er na vier uur vergaderen nog fris? In feite begint de raadsvergadering dan ook meestal als de meeste aanwezigen eigenlijk naar huis willen.

Bestemmingsplan Europaplein/Zeestraat
Het bestemmingsplan is digitaal opvraagbaar op de website van de gemeente. Het is een lijvig stuk dat ook nog eens een groot aantal bijlagen bevat. Het werd geen hamerstuk. GroenLinks wilde in de raadsvergadering nog een amendement indienen, maar trok dat na een korte bespreking weer in. De partij wilde absolute zekerheid hebben dat wijzigingen van het bestemmingsplan –een bevoegdheid van het college van B&W-  eerst de gemeenteraad zouden passeren. Die belofte had wethouder Kes tijdens de voorbespreking al meerdere keren gedaan. Ook nu herhaalde ze het weer, maar legde wel de nadruk op wijzigingen die invloed hebben op de begroting.  Andere partijen steunden  het amendement niet.

Bij de voorbespreking hadden alle partijen al laten weten wel akkoord te kunnen gaan met het bestemmingsplan omdat het consoliderend en conserverend van aard was. De term consoliderend (vastleggend) kwam als een mantra regelmatig terug en was eigenlijk het enige waarover partijen het eens waren. Het bestemmingsplan neemt de huidige situatie als uitgangspunt en laar daarnaast de toekomstige ontwikkelingsmogelijkheden zien. Over die toekomst bestaat er tussen de raadspartijen grote meningsverschillen. Het CDA zegt het klein en gezellig te willen houden en ziet niets in grootschalige plannen. De PvdA wilde zelfs dat de bevolking zich via een referendum over die toekomst uit zou kunnen spreken.

Als andere uiterste leek het de partij VD|80 niet ver genoeg kunnen gaan omdat ze bestedingen in de regio naar Volendam wil terug halen. Maar eigenlijk ging bij dit bestemmingsplan nog helemaal niet over de toekomst. Dat komt nog. Zodra het weer aan de orde is, zal blijken of de gemeenteraad met dit besluit een sprong in het duister heeft gemaakt. Stel dat er wel een voorstel voor een grootschalige ontwikkeling komt en dat die binnen het bestemmingsplan past. Pas dan zal blijken waar de partijen echt voor staan. In het bestemmingsplan wordt bijvoorbeeld aangegeven dat er ruimte is in de Oude Kom voor een agressief levensmiddelenconcern, Lidl bijvoorbeeld. Als die met een goed voorstel naar de gemeente gaat, heeft die weinig mogelijkheden om nee te zeggen. Als er boven die winkel dan nog een aantal seniorenflats komen (er mogen er zestig gebouwd worden) dan is er eigenlijk ook een parkeergarage nodig. Dan is er misschien ook wel reden om de Zeestraat aanzienlijk te versmallen. Precies daar, een ontwikkeling die in gang wordt gezet door de eerste dominosteen die valt,  zat de angst van Lijst Kras en wethouder Kes nam die angst niet weg. Partijen als het CDA die nog de illusie zeggen te hebben dat het kleinschalig en gezellig kan worden, deden dat met een zelfvertrouwen waar geen enkele reden voor was. Lijst Kras stond min of meer alleen en kan in de toekomst wellicht het CDA er nog aan herinneren dat ze gewaarschuwd waren.
Er zijn ook kansen. De toekomst van het gebied is in handen van  de direct betrokken bewoners en winkeliers. Als zij er in slagen om de gebiedsontwikkeling zelf gezamenlijk vorm te geven, kan het inderdaad nog gezellig worden.

Achterstand in rioleringsonderhoud
De rioleringsheffing voor de inwoners van Edam gaat de komende tien jaar ieder jaar een stapje omhoog en zal uiteindelijk een fors bedrag worden. Het lijkt onvermijdelijk. Er is een achterstand in onderhoud. Geen enkele partij had er dan ook moeite mee, al waren er heel wat vragen. Het duidelijkst waren die van Lijst Kras. Fractievoorzitter Kras verzuchtte dat hij absoluut niet wist waar hij mee instemde. Volgens hem waren er in de toekomst nog zoveel variabelen en zoveel tegenvallers als meevallers mogelijk, dat het geraamde budget eigenlijk geen enkel houvast bood. Hoeveel van de riolering nog goed is en niet vervangen hoeft te worden, was niet bekend. We zien wel wat we tegenkomen, was dan ook zo’n beetje het idee. In feite was het dan ook een sprong in het duister. Een gemakkelijke sprong, de inwoner betaalt immers alles via een verhoging van de rioolheffing.

Wat wordt het met de regio?
Een regiofunctionaris probeerde  uit te leggen waar het met de regio naar toe moet. Eigenlijk stond er maar één ding vast. Dat was de vervoersregio. Het rijk heeft dat bindend opgelegd. Geen slechte zaak, al wilde GroenLinks graag weten of in de plannen het milieu en het landschap voldoende aandacht kregen. Maar dat was weer een zaak van de provincie. Er werden veel vragen gesteld en aan de hand daarvan was het al snel duidelijk dat er weinig zinnigs kan worden gezegd over wat de regio tot haar taak zal krijgen. Al weer een sprong in het duister. Verder gaan zonder dat je weet waarheen. De samenstellende delen van de regio, de gemeenten, kunnen die toekomst niet zelf bepalen. Het hangt ook van het rijk en de provincie af. In de NRC van 29 november 2013 wijzen deskundigen erop dat de toename van gemeenschappelijke regelingen het werk van een raadslid bijna onmogelijk maken. De dossiers worden te complex om goed te kunnen beoordelen.

Kun je straks vanaf de Dijk het IJsselmeer nog zien?
Eigenlijk gaat de gemeente daar niet over. Dat wordt bepaald door het Hoogheemraadschap. Er komt geen diepwand om de bestaande dijk te versterken. Dat wordt te duur. Wethouder Kes legde daarom de raad een ingelast punt voor. Ze zag kans om het Hoogheemraadschap ervan te overtuigen dat ter hoogte van Volendam de aan te leggen beschermingsdijk, die voor de bestaande komt, zo laag zou moeten worden dat je het IJsselmeer nog zou kunnen zien. Niet onbelangrijk. GroenLinks daagde de wethouder uit om toch voor die diepwand te gaan. “Ze kan zo goed haar poot stijf houden”, zei Nico van Straalen van GrL. De rest van de raad werd daar even vrolijk van, maar zond de wethouder naar het overleg met het Hoogheemraadschap om in er ieder geval die lage dijk uit te slepen.

Verder
Het was eigenlijk een rustige avond in de raadszaal van Edam-Volendam. Ondanks dat er verstrekkende (bestemmingsplan) en kostbare (riolering) besluiten werden genomen, verliep alles in bedaarlijke rust. en eensgezindheid. De enige die zich liet verleiden om af en toe even uit te pakken was Nico Karhof van VD|80. Hij had het met name gemunt op GroenLinks en Lijst Kras. Hij deed mij denken aan een oudste broer die bij alle discussies op een verjaardagsavond het laatste woord wil hebben en iedereen op zijn plaats zet. Hij viel op door de wijze waarop hij de gemeenteraad angst aan probeerde te jagen voor wat er zou gebeuren als Volendam zijn centrum niet verregaand  vernieuwt. Hij vertelde bijvoorbeeld dat er een grote versmarkt komt in Purmerend. Daar zouden ze hebben gezegd dat je je op Volendam moet richten omdat daar het geld zit. Borreltafelpraat die gemakkelijk onderuit valt te halen. Maar niemand probeerde het serieus. Wat VD|80 betreft moet Volendam in de vaart der volken omhoog worden gestoten, ook al zit daar bijna niemand op te wachten. Maar er zijn nu wel kansen te over voor handige projectontwikkelaars.

Hoe nu verder
De gemeenteraad zit de rit uit tot de volgende verkiezingen. Het gemankeerde college van CDA en VD|80 mag tot dan blijven zitten. De verkiezingsstrijd is ingezet. VD|80 en LK jagen de Volendamse kiezer angst aan. Die moeten op een Volendamse partij stemmen om te voorkomen dat ‘Edammer partijen’ de macht overnemen. Een trieste zaak eigenlijk. Er is maar één typische Edamse partij, de PvdA.  Die gaat ongetwijfeld proberen iets minder Edams te lijken en heeft twee Volendammers prominent op de kandidatenlijst gezet. De politieke verhoudingen voor na de verkiezingen zullen worden bepaald door de vraag of de Volendamse kiezer zich angst laat aanjagen.









                                                                                   

woensdag 13 november 2013

De begrotingsbehandeling (2014) in Edam-Volendam KLADBLOK EXTRA

                                                                          

De gemeenteraad van Edam-Volendam pleit al een aantal jaren voor een overzichtelijke en leesbare begroting. Er was dit jaar tevredenheid over de voortgang, maar volgens de gemeenteraad is het einddoel nog niet bereikt. Er ontbreekt nog te veel toelichting waardoor verschillen met de voorgaande begroting niet altijd inzichtelijk zijn.
De vergadering werd dit jaar geopend door een trotse burgemeester W. van Beek. Hij liet een aantal voorbeelden zien van de gedigitaliseerde begroting zoals die sinds kort te vinden is op de gemeentelijke website. Grafisch mooi vorm gegeven, maar je hebt toch nog wel een aantal muisklikken nodig om uit te vinden dat de gemeente bijvoorbeeld 25 procent winst maakt op het uitgeven van reisdocumenten.  Afdalen naar details - wat krijgt organisatie X aan subsidie bijvoorbeeld-  is nog onvoldoende mogelijk. Maar het begin voor een echte publieksbegroting is er.

‘Paarse’ coup zette sfeer
Bij zo’n begrotingsbehandeling krijg je soms ook inzicht in huiselijke gewoonten. Sommigen hadden hun pyjama al aan of lagen zelfs al in bed toen ze laat in de avond die voorafging aan de begrotingsbehandeling kennis namen van het gezamenlijke amendement van VVD, PvdA en GroenLinks om het aangekochte complex van HHNK te bestemmen voor ambtenarenhuisvesting. Het betrof een zorgvuldig uitgedachte overvalstrategie die beoogde een einde te maken aan het lang slepende debat over de huisvesting van ambtenaren. Het tot een stellingenoorlog uitgegroeide debat eindigde in de vergadering in een langdurige en nogal hypocriete mopperpartij over ‘zorgvuldigheid’ die de coupplegers zou ontbreken. Van wie zijn pyjama al aan heeft, kun je kennelijk niet vergen dat hij of zij nog een paar uurtjes doorwerkt om de volgende dag fris van de lever commentaar te leveren op de inhoud van het voorstel. Er zal beseft zijn dat het zinloos zou zijn geweest. De coupplegers hadden een democratische meerderheid. Liefhebbers van de Deense serie ‘Borgen’ zullen de situatie ongetwijfeld herkend hebben als een van de klassieke voorbeelden van het spel om de knikkers. Vincent Tuyp (de beoogde fractievoorzitter van het CDA)  noemde de overval ‘Noord-Koreaans’. Een vergelijking die in alle opzichten mank ging en daarom te sterk een emotie onder woorden bracht waar met gratie verliezen ook een mogelijke keuze was geweest.

Algemene beschouwingen
Het eerste rondje is altijd voor de fractievoorzitters die hun visie geven op de begroting en het beleid. Het is een uitstekende gelegenheid voor politieke partijen om zich te profileren. Zorgen en wensen geven aan waar een partij voor staat. De hoofdprijs voor politieke beschouwingen gaat wat mij betreft naar Nico van Straalen die als fractievoorzitter van GroenLinks met een aantal onderwerpen boven de partijpolitiek uitsteeg en het college gewetensvol vanuit een helikopterview de maat nam. “Koersvast is het motto van de begroting, maar wat is de koers eigenlijk?”, was een van zijn vragen. Ook vond hij dat het college nog heel veel werk had te doen bij het verbreden van het draagvlak voor de fusie met Zeevang. Wim Runderkamp van de VVD was een goede tweede. Zijn boodschap aan het college: “meer regisseren, minder besturen”, verwoordde goed waar een groot deel van de raad problemen zag met het gebrek aan luistervaardigheid en empathie bij het college. Loek Kras, kennelijk nog aangedaan door de coup, bakte er helemaal niets van en had een verhaal zonder kop en staart. Janneke Rijpstra (PvdA) interpelleerde met de vraag of wat hij ter berde bracht wel tot de algemene beschouwingen kon worden gerekend.

Ondanks allerlei detailverschillen leek er over een aantal actuele kwesties brede overeenstemming te bestaan. Trots op een sluitende begroting waarvan de lastenstijging voor inwoners lager is dan de inflatie. Geen megalomane verbouwing van het dorpshart. Keuze voor duurzaamheid. Verhoging van de toeristenbelastingen. Sterk maken voor de derde ontsluitingsweg. Handhaven van voorzieningen bij bezuinigingen en keuze voor weg onderlangs bij de aanpassing van het dijkprofiel.

Amendementen en moties
Voorstellen van fracties om de begroting te wijzigen of het college opdrachten mee te geven kleuren meestal de debatten. Het amendement van de coupplegers om ambtenaren te huisvesten in het HHNK-complex hing als een schaduw over de hele dag. Alle pogingen van CDA, VD|80 en Lijst Kras om de discussie te verplaatsen naar de reguliere raadsvergadering op 28 november, zoals was gepland, strandden op de vastberadenheid van de indieners.  Wim Runderkamp (VVD) die als woordvoerder van de ‘paarse bende’ optrad, maakte het zichzelf niet moeilijk. Hij gebruikte nog net niet de slotzin van de Rijdende Rechter: “dit is het en daarmee zult u het moeten doen”, maar daar kwam zijn verdediging wel op neer.

Ik kan er vrede mee hebben. Het onderwerp was uitgegroeid tot een onmogelijk dilemma dat alleen nog de keuze liet uit twee kwaden. De voorafgaande discussie ging eigenlijk niet meer om de beste keuze, maar om de plaats van vestiging. Een discussie die op verschillende manieren volledig ontaard was.

Sommige moties/amendementen verdienen het om genoemd te worden. Bijvoorbeeld het voorstel van VD|80 om gebouwen in gemeentelijk bezit af te stoten als die niet tot de kerntaak behoren. De motie werd unaniem aangenomen. Gebruikers van dat soort gebouwen mogen zich dus zorgen gaan maken. De PvdA had enkele voorstellen die goed passen bij mijn voorkeur om de partij als ‘grachtengordelpartij’ te omschrijven. In het oude Edam zijn brandweerkranen voorzien van beschermingsconstructies die niet passen in het historische beeld. Daar moet de gemeente wat aan doen.  Een ander probleem dat de PvdA inbracht was dat de werkgroep ‘Open Monumentendag’ het bijltje er bij neer had gegooid vanwege het ervaren gebrek aan ambtelijke ondersteuning. Daar moet de gemeente ook wat aan doen! Met dit soort moties profileert de PvdA zich voortdurend als een lokale belangenpartij (Oud Edam) die het bijna opgegeven heeft om stemmen te werven voor haar sociaal democratisch gedachtengoed. Redden ze het wel zonder voldoende ambtelijke ondersteuning?, zou hierbij een ondeugende vraag zijn.

VVD’r Kees Sier wist de negatieve aandacht op zich te vestigen met een voorstel om het peuterspeelzaalwerk in de gemeente over te dragen aan een commerciële instelling. Vreemd dat zijn fractie dat de indiening van dat voorstel steunde. Belangenbehartiging voor commerciële partijen is bepaald  geen algemeen belang. Daarnaast heeft de VVD zich niet gerealiseerd dat zo’n voorstel slecht zou kunnen vallen. Na een lichte verdediging door Sier, werd het voorstel weer ingetrokken.

Ook de handhavers van de veiligheid in de gemeente moesten het ontgelden. De door het college voorgestelde uitbreiding van het aantal BOA-ambtenaren ten behoeve van het toezicht op de handhaving van de drank- en horecawet, werd afgewezen. Die nieuwe taak voor de buitengewone opsporing ambtenaren moet met de bestaande bemanning worden uitgevoerd.

Het voorstel van VD|80 om subsidie aan te vragen voor de voorbereiding van de aanleg van de derde ontsluitingsweg werd me iets te snel door de hele raad omarmd. Die ontsluitingsweg brengt ook het Purmerends industriegebied op fietsafstand. Voor een aantal partijen zou dat een mooie gelegenheid zijn geweest om verplaatsing van overlast gevende industrie in de gemeente aan de orde te stellen.

De kracht van de ‘paarse combinatie’ bleek bij een aantal door hen samen ingediende voorstellen, waarvan de meeste van technische aard waren. Een uitzondering was het voorstel om stevig op de verslavingszorg te bezuinigen. Ondanks gesputter van het college, gebruikten ze hun aaneengesmede meerderheid om de voorstellen aangenomen te krijgen.  De nieuwe combinatie maakt, voor zover ze onderling overeenstemming hebben bereikt, sinds kort de dienst uit in de gemeenteraad. Hun wil is wet. Dat geeft verantwoordelijkheden en daarvan lijken ze zich bewust te zijn. Maar wat mij vooral benieuwd is of er onderling deals zijn gesloten om de samenwerking mogelijk te maken.

Verkiezingen
Ook die speelden een rol. Een paar partijen liet weten zich in de algemene beschouwingen te beperken omdat ze nog niet veel wilden prijsgeven over hun verkiezingsprogramma. Het CDA heeft inmiddels, als eerste, haar verkiezingsprogramma gepubliceerd en het is duidelijk geworden dat ze daar in het begrotingsdebat al een voorschot op heeft genomen. Niet iedere partij lijkt al zover te zijn. De vraag is of de machtsgreep van de combinatie VVD/PvdA/GrL een intentie laat zien die verder gaat dan een samenwerking bij de begrotingsbehandeling. De opzet lijkt te zijn om VD|80 uit te sluiten van een verdere bijdrage aan het bestuur en wat mij betreft is dat niet ongewenst. De wethouders van die partij hebben hun verdiensten, maar zijn niet in staat geweest om op voldoende wijze te communiceren met de bevolking. Dat heeft veel weerstand opgeleverd die de reputatie van het bestuur geen goed heeft gedaan. De laatsten die dat lijken in te zien zijn de fractieleden van VD|80. Bij de komende verkiezingen zal het kunnen gaan over de stijl van besturen en de keuze voor een stijl die de burger meer ruimte geeft, dat lijkt me belangrijker dan de vraag welke kom de toon aangeeft.

Incidentje en kroketten
Bij alle beschouwingen over een meer burgervriendelijke gemeente leek het me vanzelfsprekend dat ik, als een van de weinige burgers die bij de begrotingsbehandeling aanwezig was, wel recht had op twee broodjes uit de enorme stapel die voor de lunch beschikbaar was. Niet dus. Terwijl ik bezig was om raadsleden over te halen om daarover een motie in te dienen, werd het probleem opgelost. Maar het had natuurlijk nooit een probleem mogen worden.
Teleurgesteld ben ik ook. Ik heb niemand kunnen vinden die bereid is om een krokettenmotie in te dienen. Op de reguliere vergaderingen van de gemeenteraad krijg je in de pauze, ’s avonds om een uur of tien, een gevulde koek. Dit slaapverwekkend geheime wapen van het zittende college is mij een doorn in het oog. Bij de komende verkiezingen gaat mijn stem, ingegeven door ‘onderbuik gevoelens’,  naar de partij die kroketten met een knipoog opneemt in zijn verkiezingsprogramma als symbool voor het nieuwe beleid.

(er is ook een verslag van de begrotingsbehandeling 2013 van vorig jaar)