Posts tonen met het label coalitiebreuk. Alle posts tonen
Posts tonen met het label coalitiebreuk. Alle posts tonen

woensdag 27 november 2013

Het CDA (in Edam-Volendam) verkoopt illusies over het Europaplein

KLADBLOK

‘Als je de steun wilt van het volk, laat ze dan illusies zien, want als je ze de waarheid vertelt, zullen ze je stenigen’. Aan deze aanbeveling voor politici door Machiavelli moest ik denken toen ik in de NiVo (van 20 november 2013) kennis nam van de visie van het CDA op de ontwikkeling van het centrum van Volendam.

Op het eerste gezicht is het een saai stuk. Voor wie alle discussies over het onderwerp heeft gevolgd zijn er echter wel interessante dingen te lezen. In het stuk maakt het CDA bijvoorbeeld duidelijk dat ze zich volledig afkeert van de grootschalige plannen die coalitiegenoot VD|80 voor het centrum koestert. De plannen van die partij en haar wethouder Kes worden definitief en grondig afgewezen.

Het CDA maakt echter ook duidelijk dat het vasthoudt aan het omstreden besluit om het Europaplein autovrij te maken. Het zijn de winkeliers en een aantal bezoekers van het centrum die zich daar met hand en tand tegen verzetten. Ik maak er geen geheim van dat ik daarbij hoor. In mijn visie is parkeren de enige logische bestemming van dat plein.  Echter, iedereen die dat ook vindt, loopt tegen de belangen van twee heel verschillende partijen op.

Op de eerste plaats gaat het om ‘linkse’ belangen. Daar vinden ze dat we beter de fiets of het Openbaar Vervoer kunnen nemen om ons te verplaatsen. Ze zijn gek op het plaatje van de fietsende moeder met volle boodschappentassen en een kind voor- en achterop.  Zeg ‘auto’ en ze zeggen: ‘weg ermee’. De auto’s verbannen ze dan ook het liefst naar een plek waar niemand ze kan zien.

Dan hebben we ook nog ‘rechts’. Die willen het nog wel eens voor de auto en de winkeliers opnemen. Maar in dit geval even niet.  Hoewel de grootschalige plannen van VD|80 door ‘rechts’ worden afgewezen, doen ze dat omdat een ander ‘grootschalig’ plan hen drijft. Ze willen namelijk het toeristisch gebied dat zich overwegend tot de fameuze Dijk beperkt uitbreiden tot het centrum van Volendam. Het zijn vooral de VVD en het CDA die zich daar voor inspannen en dat doen ze al sinds er plannen waren voor het verblijfstoerisme en de bouw van het Marinapark.

In die plannen speelt het Europaplein een centrale en principiële rol. Het moet een verblijfsgebied worden in plaats van een parkeerterrein. Volgens het CDA moet het plein ‘een belangrijke en waardevolle rol gaan spelen als kloppend hart en ontmoetingsplek voor de eigen burgers, winkelend publiek van buiten en toeristen’. Een ronkende zin die niet meer dan een illusie beschrijft. Pleinen in Nederland liggen er als regel kaal, winderig en ongebruikt bij omdat de weersomstandigheden in Nederland alleen aardig zijn voor pleinen die beschut liggen. Zo’n plein is het Europaplein helaas niet. De westenwinden die vanaf de brede Zeestraat worden aangevoerd maken het plein alleen maar een aangenaam verblijfsgebied op de zeldzame zomerse dagen waarop de westenwinden het even af laten weten. Maar ja, als je steun van de bevolking wilt krijgen voor plannen, kun je beter illusies verkopen dan de waarheid vertellen. En die waarheid is simpel. Meer dan een ‘kijkplein’ zal het nooit worden.

De oostwand en de zuidwand van het plein moeten wat het CDA (en de VVD) betreft een andere uitstraling krijgen. Het verouderde gebouw aan de oostwand waar vroeger het postkantoor zat en nu een winkel moet vervangen worden voor een gebouw met een ‘Volendamse’ uitstraling. De Zuidwand die gevormd wordt door de Ventersgracht en waar nu een rijtje woningen staat, moet vervangen worden door een ‘Volendamse’ wand met winkeltjes, een restaurant, eetcafé of bistro. Woningen daar moeten bij verkoop aan de gemeente worden aangeboden. Het is een merkwaardige zaak. De bewoners van de Ventersgracht spelen een belangrijke rol bij het betwisten van de functie van het plein. Ze willen dat de auto’s voor hun deur verdwijnen. Maar op de lange duur zijn zij het die zullen verdwijnen in de plannen van het CDA.

Het zijn naar mijn idee de begerige ogen van projectontwikkelaars die van het Europaplein een betwist gebied hebben gemaakt. Bouwen in dat gebied levert mooie verdienmodellen op. Om die reden was het CDA in het verleden al eens een heftig tegenstander van de herbouw van het cultureel centrum PX bij het plein en vertikte ze het om een eenduidig antwoord te geven op de vraag waarom ze daar tegen was.

Uiteindelijk gaat het om de grote vraag of het CDA harde argumenten heeft. Het winkelhart van Volendam moet volgens het CDA een impuls krijgen en volgens haar is iedereen daarbij gebaat. Dat winkels het door veranderde koopgewoonten steeds moeilijker krijgen, beseffen ze bij het CDA wel. Dat staat haar onnadenkende plannen voor uitbreiding van het winkelgebied echter niet in de weg. Dat winkels om te floreren vooral aangewezen zijn op comfortabele parkeermogelijkheden, ziet het CDA voor het gemak maar even over het hoofd. Dat is een probleem. Als er al iets ontbreekt aan het huidige winkelhart van Volendam zijn dat niet winkels, maar juist voldoende parkeermogelijkheden. En daar is het Europaplein dus uitermate geschikt voor.

Het is niet de eerste keer dat er met gelegenheidsargumenten wordt gewerkt. Toen het Marinapark gebouwd moest worden, was het argument dat verblijfstoerisme het teruglopend dagtoerisme moest opvangen. Het dagtoerisme heeft nog steeds geen daling laten zien. Bij het Marinapark is het (onnodige) middel erger gebleken dan de kwaal. Dat zou een waarschuwing moeten zijn.

nb. bijna precies een jaar geleden -25 november 2012- schreef ik al eerder over het Europaplein:
http://hardewoorden.blogspot.nl/2013/11/de-brink-van-volendam.html


woensdag 12 juni 2013

Een coalitie voor het Algemeen Belang

Kladblok
                                                  
                                         
Als er een onomstreden definitie van ‘algemeen belang’ zou bestaan zou het eenvoudig moeten zijn om een coalitie tot stand te brengen. Maar in de politiek is niets eenvoudig.  En in de politiek bestaat er zeker geen onomstreden opvatting over de definitie van ‘algemeen belang’. Eigenlijk is dat merkwaardig. Er zijn geen mensen die het zo vaak over ‘algemeen belang’ hebben dan politici. Het is de mantra waarmee ze hun plannen aan de man proberen te brengen. Als je de opvattingen van politici naast elkaar legt ziet het ‘algemeen belang’ er telkens weer anders uit. Dat vraagt daarom om samenbindende druk.

Een veel gebruikte definitie voor ‘algemeen belang’ luidt: de best mogelijke uitkomst voor de grootst mogelijke groep mensen. Vanuit de kiezers gezien is dat een begrijpelijke verwachting. Het geeft tevens een bruikbare meetlat om politieke besluiten te beoordelen. Maar de praktijk is altijd net wat weerbarstiger dan de theorie. Als we niet al te ver van huis gaan zijn er genoeg onderwerpen te vinden die in relatie tot ‘algemeen belang’ de nodige vragen oproepen.

Zo zouden we ons af kunnen vragen wat voor de bevolking van Edam-Volendam het algemeen belang is bij een fusie met Zeevang.  Is die fusie de best mogelijke uitkomst voor de grootste groep mensen? Wanneer zo’n vraag niet op een vanzelfsprekende manier valt te beantwoorden, is het raadzaam om te gaan kijken naar andere belangen dan ‘algemeen belang’. Je moet je dan afvragen wie welke belangen heeft.

Zo’n vraag kun je ook stellen bij het voornemen om de oude dorpskern van Volendam met een siliconen-implantaat op te kalefateren. Is de beoogde borstvergroting een ‘algemeen belang’? Voorziet het in een oplossing van problemen die de best mogelijke uitkomst geeft voor zo veel mogelijk mensen? Gaat het de samenleving voeden op een manier waar we allemaal beter van worden?

Nog zo een. Een waar de verschillende visies op ‘algemeen belang’ gelijk lopen in de zin dat men het er over eens is dat de goedkoopste oplossing de beste is. Echter over wat de goedkoopste oplossing zou zijn, is men het volstrekt niet eens. Iedereen heeft zijn eigen ‘goedkoopste oplossing’. Je zou kunnen zeggen dat in dit geval ‘het algemeen belang’ slechts een decor is waar andere belangen achter schuil gaan. Daar wordt echter niet over gesproken. De financiële uitkomst is een twistpunt waarbij de daar achter liggende belangen de brandstof voor het conflict zijn. Het is zo hoog opgelopen dat een onpartijdige buitenstaander de verschillende berekeningen moet controleren om duidelijk te maken welke (financiële) voorstelling van zaken betrouwbaar is. Welke uitkomst er ook zal komen, het valt nu al te voorspellen dat degene die geen gelijk heeft de uitkomst zal aanvechten.
Met besluitvorming is het als water. Als er geen tegendruk is overspoelt het ons. In politieke besluitvorming is zou het ‘algemeen belang’ voor tegendruk dienen te zorgen om te voorkomen dat deelbelangen zo’n kracht krijgen dat we er door overspoeld worden en een reddingsboot nodig hebben. In de vorm van een nieuwe coalitie bijvoorbeeld.

Het is interessant om te bedenken wat er allemaal mis is gegaan  waardoor de huidige coalitie gefaald heeft. Het is ook interessant om daar allerlei zondebokken voor aan te wijzen. Niemand wil de schuld krijgen en die het liefst bij de ander neerleggen. Maar er is eigenlijk maar één zondebok. Dat is het verwaarlozen van het algemeen belang.  Daar is het in deze coalitie fout gegaan. De meest eenvoudige vragen die in dit verband gesteld kunnen worden is: wie heeft het voor het algemeen belang opgenomen? , wie had dat moeten doen?, wie komt er het meest voor in aanmerking, waarom is het nagelaten? De conclusie kan zijn dat de verantwoordelijkheid voor het algemeen belang ondergesneeuwd is geraakt omdat degenen die er qua functie en verantwoordelijkheid er het sterkst mee bezig zouden moeten zijn partij zijn geworden in een belangenstrijd.

Ik ben vaak en terecht kritisch geweest op het functioneren van de VVD. In de huidige situatie ontpopt ze zich echter als een partij die in het gewoel een betrekkelijke buitenstaander is en daarom in staat is het algemeen belang te benadrukken. Op een belangrijk punt verschil ik echter van mening met de inzichten van die partij. Ze wil het resterende gedeelte van het college in stand houden omdat het wachtgeld uitspaart en dus goedkoper is. Maar goedkoop kan duurkoop zijn als de oplossing niet werkt. Ik zou er alleen mee in kunnen stemmen als het huidige college van burgemeester en wethouders onder volstrekte curatele komt. Het aandeel van de collegeleden in de verwaarlozing van het algemeen belang is immers groot.

Mijn voorkeur gaat dan ook uit van een nieuw college dat gevormd kan worden uit mensen die puin kunnen ruimen, dat plannen maakt voor dingen die echt noodzakelijk zijn en dat voldoende vertrouwen heeft om iedereen te confronteren met de eis dat het algemeen belang voorop dient te staan. Een college dat de moed heeft om deelbelangen door te prikken en het kaf van het koren scheidt.  Zoiets moet een college dat slechts een beperkt leven beschoren is kunnen doen. Een coalitie voor het algemeen belang. De best denkbare uitkomst voor het grootst mogelijke aantal mensen. Een stevige stam die de kruin kan dragen.


woensdag 5 juni 2013

KLADBLOK Het belang van nieuwe kansen voor gezonde politiek


            
                              

Een Coalitie zou je kunnen vergelijken met een partnerschap. Een overeenkomst om gezamenlijke en afzonderlijke doeleinden te verwezenlijken. Om het partnerschap in stand te houden is er bereidheid vereist om te geven en te nemen. Die bereidheid maakt een coalitie bestendig. Bij de aanvang van de coalitie (VD|80, CDA en PvdA) in Edam-Volendam waren de panden van het HHNK onderwerp van een compromis. Wel kopen, maar na afsplitsing van het vergadergedeelte weer verkopen.

Sindsdien zijn de omstandigheden gewijzigd. Verkopen lukt niet. Dat roept de vraag op of het (financieel) verstandig is om vast te houden aan de oude plannen. Moet je principieel vast houden aan de oude plannen of je, door omstandigheden gedwongen, flexibel opstellen? Binnen de coalitie wist men dat probleem niet op te lossen. De PvdA en VD|80 kwamen recht tegenover elkaar te staan en de coalitie brak.

De PvdA dacht zich verzekerd te hebben van de steun van het CDA. Dat bleek niet het geval te zijn. Tijdens de gemeenteraadsvergadering van 30 mei verweet de PVDA het CDA openlijk dat ze de boel belazerd hadden. Maar goedbeschouwd was het natuurlijk de PvdA die de boel heeft belazerd door achter de rug van VD|80 om met de andere coalitiepartner afspraken te willen maken. Het verraad van de PvdA-fractie gaat verder. De fractie heeft de gewijzigde omstandigheden aangegrepen om haar eigen zin door te zetten en terug te nemen wat ze bij de coalitiebesprekingen had ingeleverd. Openlijk betwistte ze de cijfers van het college. Als ze binnen het college de steun van het CDA en de burgemeester zou hebben verworven, zou het haar zijn gelukt.

De opzet van de PvdA is mislukt omdat het CDA de coalitieafspraken trouw bleef. Dat deed ook de wethouder van de PvdA, Dorus Luijckx, en daarmee voltrok zich ook een breuk binnen de PvdA. De oppositiepartij VVD haalde de angel uit het conflict door voor te stellen de beslissing uit te stellen. Daarmee konden de gebeurtenissen echter niet ongedaan worden gemaakt. De coalitie is uit elkaar gevallen en er is sprake van een crisis.

De breuk zat er al een tijdje aan te komen. Eerder stemde de PvdA-fractie al niet in met het collegevoorstel voor de reconstructie van het dorpshart van Volendam. Het moet VD|80 al wat langer dwars hebben gezeten dat de PvdA wat bedrevener bleek te zijn in het politieke spel en veel binnen wist te halen. Deze keer was het genoeg. De bekende druppel deed de emmer overlopen.

Vanuit mijn gezichtspunt hebben beide partijen, VD|80 en PvdA, zich gediskwalificeerd om op korte termijn opnieuw deel te nemen aan een college. Ze hebben een twistpunt tot buiten haar eigen proporties laten groeien en verdeeldheid gezaaid. De gemeenteraad zit met de brokken, want zo gemakkelijk is het niet om een nieuwe coalitie te vormen als beide brokkenmakers buiten beschouwing worden gelaten. Het voorstel van de VVD om het college als een soort zakenkabinet verder te laten gaan om kosten voor wachtgeld uit te sparen, lijkt me niet goed doordacht te zijn. Die wachtgeldkosten zouden bij de komende gemeenteraadsverkiezingen toch wel komen. Dat dient dan ook te worden afgewogen tegen het probleem dat de gemeente verder moet met een kreupel college dat nog belangrijke besluiten moet voorbereiden.

Ik pleit daarom voor een nieuw minderheidscollege met de VVD als kern, aangevuld met GroenLinks en het CDA. De belangrijkste taak van dit college is een meer-jarenbegroting op te stellen en daarvoor een meerderheid te vinden in de gemeenteraad. Een tweede, meer delicate, taak zou dienen te zijn om de invloed van de derde (ambtelijke) macht in kaart te brengen en terug te zetten naar de plaats die het hoort te hebben, dienstbaar aan de politiek.

Er zijn genoeg aanwijzingen dat de ‘vierde macht’ haar eigen agendapunten heeft die onder het vorige college kennelijk werden gedoogd. De omvang van het ambtenarenapparaat speelt daar een rol in en ik kan me niet onttrekken aan de indruk dat de ‘vierde macht’ een rol heeft gespeeld in het huisvestingsconflict en daarin ook verdeeld is.


Op de bestuurscultuur van de voorbije jaren is veel aan te merken. De autocratische stijl is lang gedoogd door de gemeenteraad. Een crisis betekent dat er zowel kansen als bedreigingen zijn. De kansen vragen om een vastberadenheid om het democratisch functioneren weer op het goede spoor te zetten. Openheid, controleerbaarheid en integriteit zijn de kernwoorden waarvoor ik al weer een aantal jaren pleit. Er is een nieuwe wind nodig en een sterk overgangscollege kan die tot stand brengen. Een gezond politiek klimaat is uiteindelijk nog belangrijker dan een sluitende begroting.