Posts tonen met het label fusie. Alle posts tonen
Posts tonen met het label fusie. Alle posts tonen

woensdag 23 oktober 2013

KLADBLOK De geboorte van een nieuwe Gemeente?

                                                              



                                                                       

Is er in de gemeenteraadsvergaderingen van 17 oktober 2013 in de raadszaal van Edam-Volendam een nieuwe gemeente geboren? Die vraag kunnen we rustig met nee beantwoorden. Als er van iets sprake is geweest, is dat de verwekking van een nieuwe gemeente. Ik was erbij. Edam-Volendam en Zeevang besloten als partners samen iets nieuws te verwekken. Geen gehijg, gekreun of zweet bij deze daad, hooguit, maar dan in bureaucratische taal, de uitspraak: “Ja, ik wil”, en dat met overtuiging  door beiden. Het zal langer dan negen maanden duren voor we met de boreling kennis kunnen maken. De verwekkers zullen het niet overleven. Het is dus een daad van ultieme zelfopoffering.

Zo wordt geschiedenis gemaakt. Er waren geen bloemen, slingers, vreugdevuren, champagne of toespraken, want het bijgeloof wil dat je daarvan afziet bij zo’n teer begin. Daarmee moeten we wachten tot de boreling na de draagtijd het licht zal zien. Toch was het een opmerkelijke gebeurtenis als je het coalitie-akkoord er op na slaat. Daarin staat geschreven:  “Een ander expliciet aandachtspunt is de samenwerking met de omliggende gemeenten en specifiek die met de gemeenten Waterland en Zeevang. We zijn bereid deze samenwerking uit te breiden, als dit voor ons voordelen brengt. Onze eigen autonomie, identiteit en cultuur staan daarbij voorop.”

Zo’n coalitie-akkoord zou je als een belofte aan de bevolking kunnen zien. Kijk zeggen de coalitiepartijen: “Hier zijn we het over eens geworden namens u en dit gaan we uitvoeren”. In de praktijk gaat het anders en daaruit kun je geen andere conclusie trekken dan dat papier geduldig is. De eerste die de belofte zonder omhaal dumpte, was coalitiepartner PvdA.  De anderen namen eerst de tijd om nog wat na te denken.

VD|80, de partij die het dichtst bij de bevolking van Volendam zegt te staan, had heel wat meer moeite met de aanzoek van Zeevang. De partij had heel wat vragen en bedenkingen, die overigens niet door haar wethouder in het college van B&W leken te worden gedeeld. Ze steunde het naar een fusie strevende beleid van het college. VD|80 meende dat er voor de bevolking er onvoldoende informatie beschikbaar was om een juist beeld te krijgen en klaagde over het feit dat het college een aantal van haar vragen niet of onvolledig beantwoordde. In een stevige mail seinde ze het college: “We gaan er van uit dat die telefonische enquête pas gehouden wordt als de antwoorden op onze vragen zijn gegeven en bekend gemaakt zijn aan de bevolking”.

In haar antwoord aan VD|80 laat het college weten dat ze de bij de telefonische enquête te stellen vragen al heeft vastgesteld en niet van plan is om de procedure anders te laten verlopen dan al was gepland en dat de voorbereiding van de enquête al is gestart.  Ten overvloede laat ze daarbij nog weten ‘het niet gebruikelijk te achten dat antwoorden op vragen specifiek kenbaar worden gemaakt aan de bevolking’. Die merkwaardige toevoeging die een aansporing bevat om de antwoorden van het college ‘onder de pet’ te houden, heeft me verwonderd. Kennelijk wenst het college geen volledige transparantie en zeker niet op het gevoelige punt van een fusie-voornemen.  VD|80 heeft er niets mee gedaan. Ze heeft in de raad geen misbaar gemaakt en ook de ledenraad niet bij elkaar geroepen om haar eigen achterban te peilen. Dat had misschien wel gemoeten. Bij het onderwerp ‘samenwerking’  in haar verkiezingsprogramma vermeldt ze immers: ‘Daarbij moet echter te allen tijde voorop staan dat de gemeente Edam-Volendam zelfstandig blijft.

VD|80 stond er op dit punt alleen voor. Coalitiegenoot PvdA koos, ondanks het coalitieprogramma,  van meet af aan voor fusie en ook het CDA haakte na enige aarzeling daarbij aan. De eigen wethouder Marisa Kes achtte zich kennelijk ook niet aan het verkiezingsprogramma van haar partij en aan het later gesloten coalitie-akkoord gebonden. Ze ging haar eigen weg. Wie de gang van zaken analyseert, komt onder meer uit bij het kritieke punt dat consequent verzet van VD|80 wethouder Kes (en van haar ex-collega Runderkamp) binnen het college, een wereld van verschil had kunnen maken. Bepaald geen glansrol dus van deze dame.

Bij de verwekkingsceremonie van de nieuwe gemeente wilde VD|80 kennelijk niet de boze petemoei zijn. In een stemverklaring maakte de partij duidelijk dat ze in de raad tegen het fusiebesluit had gestemd.  Aan die tegenstem wilde ze nu het om een herindelingsbesluit ging niet langer vasthouden. Zo stemde de gemeenteraad uiteindelijk unaniem voor het voorstel. Of er druk is uitgeoefend op VD|80 om tot unanimiteit te komen is niet bekend, maar onwaarschijnlijk is het niet.

De enige lichte wanklank kwam van Nico van Straalen (GrL) die het college opriep aan draagkracht voor het besluit onder de bevolking te werken omdat aan die draagkracht nog het nodige schort. Die woorden werden van verschillende kanten beaamd.
Wie het bovenstaande overziet zal zich afvragen of het niet beter is als politici eerst en vooral gaan werken aan het herstel van het vertrouwen in de politiek onder de bevolking. Of (nadenkertje) aan het vertrouwen van de politiek in de bevolking.

woensdag 16 oktober 2013

Kan een fusie met Zeevang nog worden voorkomen?

KLADBLOK

   Is VD|80 de enige partij met wantrouwen?                                                                 

De Provincie Noord-Holland heeft net laten weten dat een fusie met andere provincies onbespreekbaar is. Dat zou kunnen betekenen dat ze veel oog en begrip zal kunnen hebben voor de bezwaren die onder de bevolking van Edam-Volendam leven tegen de voorgenomen fusie met Zeevang als ze daar over moet beslissen. Bij fusies gaat er iets verloren van de eigen identiteit en van baas zijn in eigen huis.
Het college van B&W van Edam-Volendam begaf zich niet in dat soort afwegingen en meldde de gemeenteraad en de bevolking dat Zeevang financieel gezond was en de bevolkingsopbouw overeen kwam. De gemeenteraad had zijn twijfels over de cijfers, maar ging er mee akkoord dat een keuze aan de bevolking zou worden voorgelegd. Daar zijn verkiezingen of een referendum natuurlijk de ideale vorm voor. Dat ging men echter wijselijk uit de weg. Stel je voor dat er een ongewenste uitkomst zou komen. In plaats daarvan werden inspraakavonden georganiseerd waar je niet kon inspreken en werd er een telefonische enquête onder een beperkt aantal inwoners gehouden die voorgeprogrammeerde vragen mocht beantwoorden. Ja, zo kan ik het ook. Een uitslag van die telefonische enquête heb ik in de media niet aangetroffen.  Heb ik iets over het hoofd gezien? Op de website van Edam-Volendam kon ik allerlei informatie vinden, maar al weer die uitslag van de telefonische enquête niet.

Persoonlijk ben ik niet zo’n voorstander van een fusie. Als er noodzaak tot samenwerking is, zijn er allerlei organisatorische oplossingen denkbaar die een fusie overbodig maken. Mijn bezwaren heb ik onder meer uiteengezet in het stuk “Boer zoekt vrouw” (http://www.groot-waterland.nl/2012/10/26/boer-kiest-vrouw/ ).  Daarin heb ik gewaarschuwd dat er een voldoende overzicht van de financiële situatie ontbrak. Dat was niet ten onrechte. De gemeenteraadsfractie VD|80 die op 28 juni van dit jaar nog met voorbehoud (voor de ingangsdatum) vóór stemde, publiceerde in de NIVO van 10 juli, dus kort daarna, een alarmerend stuk over de financiële situatie van fusiepartner Zeevang. De partij spreekt zelfs van wantrouwen in de fusiepartner, nu gebleken is dat deze voorafgaande aan de fusie nog forse investeringen heeft gedaan. Hadden ze dat al vóór hun instemmend besluit in de gemeenteraad kunnen weten. Ze schrijven dat het een verrassing was voor iedereen, maar dat is aantoonbaar een smoes die moet verklaren waarom ze zich (en dat geldt niet alleen voor VD|80) een rad voor de ogen heeft laten draaien.

In het verleden heb ik altijd gepleit voor een fusie van Zeevang met Purmerend als meest logische oplossing. Daar ben ik nog steeds voor en die oplossing is nog niet volledig uit zicht. Het fusiebesluit komt in een bezwaarfase en ik denk dat vooral de inwoners van Volendam die mogelijkheid met beide handen moeten aangrijpen. Ze hebben meer te verliezen dan te winnen bij een fusie. De stemming in Volendam is ook overwegend tegen een fusie. Als er een handtekeningenactie zou worden georganiseerd, vermoed ik dat zeker 80% van de stemgerechtigde bevolking zich tegen een fusie zal uitspreken. De partijen die hen in de gemeenteraad vertegenwoordigen hebben het er dus mooi bij laten zitten.

Er zijn tal van bezwaren denkbaar. Op de eerste plaats procedureel. Klopte de voorinformatie of is die gepimpt?, Was het onderzoek onder de bevolking via inspraakavonden en een telefonische enquête voldoende representatief? Is de bevolkingsvoorlichting voldoende en juist geweest? Is er sprake geweest van informatiemanipulatie? Bij deze vraag denk ik onder meer aan een juichend artikel in het NHD waarin verkondigd werd dat de bevolking van Volendam vóór de fusie zou zijn terwijl er vooral lege stoelen waren op die inspraakavond. Zo kunnen er nog heel wat meer vragen worden gesteld. Het liefst zou ik zien dat daar deskundigen bij worden ingeschakeld die duidelijk kunnen aanwijzen waar de tekortkomingen hebben gelegen.

Bij mij bestaat de indruk dat de bevolking de fusie is ingerommeld en dat men daarbij vooral heeft gekeken naar welke voorstelling van zaken en welke procedure een gunstige uitslag kon bewerkstelligen.

Wat de rol van de gemeenteraad bij het fusiebesluit is geweest, is geheel onduidelijk. Als ik het zou moeten verklaren komt alleen maar de gedachte boven dat ze zich verplicht voelde om met een fusie in  te stemmen (druk van het college en de provincie?) en daar tamelijk naïef  mee is omgegaan. Bevolkingsbelangen zijn in mijn ogen lichtvaardig verkwanseld. Je zou zelfs de vraag kunnen stellen of er in de gemeenteraad wel voldoende kwaliteit zit die bij zo’n belangrijk besluit nodig is.


Het is nog niet te laat. Maar er is wel de nodige inspanning noodzakelijk om een ongewilde fusie te voorkomen.  De bevolking heeft het laatste woord en kan daarvoor de voorgeschreven inspraak benutten. De Provincie en later de Tweede kamer zullen nog hun goedkeuring moeten hechten aan de voorgenomen fusie. Daar liggende kansen.

woensdag 9 oktober 2013

Fusie met Zeevang en kiezersbedrog met knollen en citroenen

                                                                

Uiteindelijk stemde op 28 juni 2013 alleen de fractie van VD|80 tegen de fusie met Zeevang. Maar dat was nadat ze had uitgerekend dat ze dat veilig kon doen. Het zou het fusiebesluit niet in gevaar  brengen. Een bepaalde stem uit brengen om electorale redenen is kiezersbedrog en in dit geval was dat maar al te duidelijk. De eigen wethouder stemde in het college gewoon vóór de fusie zodat het college eensgezindheid kon uitstralen.

Kort nadat het fusiebesluit was genomen, mede omdat de financiële situatie van Zeevang zo gezond en stabiel was, kwam de aap uit de mouw. Zeevang is bijna failliet. In de NiVo van 10 juli 2013 huilt VD|80 daar krokodillentranen over –het structureel tekort in Zeevang bedraagt vanaf 2014 ruim een half miljoen- maar lijkt dat vooral te doen omdat een uitstel van de fusie haar om andere redenen erg goed uitkomt.

Alle  geruststellende rapporten  ten spijt, was het te voorzien dat Zeevang belang had bij een fusie omdat ze het zelf financieel niet lang zou redden. Dat onze gemeenteraad desondanks met een fusie heeft ingestemd, kan ik tot op de dag van vandaag volstrekt niet begrijpen. Uiteindelijk zal het fusiebesluit in de toekomstige jaren alle inwoners van de gemeente geld gaan kosten, terwijl de lasten van de inwoners van Zeevang omlaag zullen gaan.  Handige jongens daar in Zeevang, die namen na het fusiebesluit nog even gauw een besluit voor een multifunctioneel centrum dat vele miljoenen gaat kosten en trokken ook nog even een half miljoen uit voor een kunstgrasveld ten behoeve van de voetbalvereniging Kwadijk. De armlastige boerenbruid kan nu nog eigenhandig besluiten waar de bruidegom straks voor op moet draaien.

Edam-Volendam gaat dezelfde situatie tegemoet als Monnickendam. Dat fuseerde met het armlastige Broek in Waterland en heeft nu zelfs geen geld meer voor een behoorlijke bibliotheek. Een bestuursdeskundige die ik sprak had niet zo veel op met het financiële verhaal. Wat hem vooral zorgen baarde was vooral de bestuurlijke verdunning. Zijn vrees is dat Zeevang met zijn kernen zo veel bestuurlijke aandacht zal opeisen dat het ten koste zal gaan van de kernen Volendam en Edam. Dat is een reële vrees. Zo ging het ook met Monnickendam nadat het de gemeente Waterland werd. De bestuurlijke aandacht verdelen over heel wat meer kernen terwijl het aantal wethouders niet groter wordt levert een eenvoudige rekensom op. Bestuursverdunning gaat ten koste van de kwaliteit en detailaandacht.

Ons gemeentebestuur droomt al van een groot Waterland en over huisvesting met haar staf in het representatieve  en historische voormalige onderkomen van de Uitwaterende Sluizen. Dat is nog geen gelopen race want anders dan VD|80 bij het fusiebesluit, is het CDA in zowel de fractie als via haar wethouder in het college tegen het betrekken van die oude panden.

Het fusiebesluit valt nog wel uit te stellen als het de ingangsdatum betreft. Het besluit zelf valt niet meer terug te draaien. Hoewel VD|80 financiële redenen geeft om het fusiebesluit uit te stellen is dat niet de werkelijke reden. Zeevang zal niet meer in staat zijn om haar financiën structureel op orde te krijgen, dat moeten we dus maar accepteren. De werkelijke reden voor VD|80 en ook andere partijen zijn van electorale aard. Volgend jaar, in 2014, zijn er gemeenteraadsverkiezingen. Als de fusie eenmaal een feit is dienen er weer nieuwe gemeenteraadsverkiezingen te komen. Daartussen zijn er nog Provinciale verkiezingen (2015), gevolgd door Tweede kamerverkiezingen in 2016. Drukke tijd voor al die partijen die in de gemeente, de provincie en landelijk aan de slag moeten. VD|80 heeft daar als plaatselijke partij helemaal geen last van. Die heeft alleen maar rekening te houden met gemeenteraadsverkiezingen. Volgens VD|80 zijn er daar drie van als er per 1 januari 2016 gefuseerd wordt. Een rekensom die ik niet helemaal kan volgen.

Het is mij niet geheel duidelijk waarom VD|80 de feitelijk fusie nog met een jaar wil uitstellen. Ligt dat aan de omstandigheid dat bij een fusie per 2016 Edam-Volendam zowel de Provincie als Zeevang toestemming moet vragen voor grote investeringen? VD|80 noemt in haar artikel het Tase-terrein, de derde ontsluitingsweg, de nieuwe turnhal  en de nieuwe Seinpaal (en niet de herstructurering van het dorpshart). Het lijkt er dus op dat VD|80 meer tijdsruimte claimt voor die investeringen. Dat kan ik volgen. Nadat Zeevang slagvaardig nog voor september twee grote projecten in gang heeft gezet, mag Edam-Volendam ook wel tijd worden gegund om vóór de fusie nog een paar slagen te maken.

We krijgen dus binnenkort (17 oktober a.s. ) een interessante discussie van tactische aard. Jammer dat we bij de strategische discussie ons knollen voor citroenen hebben laten verkopen. Wie het beeld daarvan via Pieter de Lange in het NHD heeft gevolgd, kan weten dat het niet alleen Zeevang is geweest die knollen voor citroenen heeft verkocht. Met steun van fusiepropagandist Pieter de Lange van het NHD heeft de gemeente Edam-Volendam haar bevolking bepaald niet het volle pond gegeven en de breed levende bezwaren tegen de fusie handig weggemasseerd en aan het publieke oog onttrokken.

Bij de volgende gemeenteraadsverkiezingen moeten we in het stemhokje dus maar weer eens bedenken dat het volk de regering krijgt die het verdient. Daarom ben ik ook een voorstander van een gekozen burgemeester. De huidige is al weer op weg naar de volgende fusie


Peter Louter

woensdag 24 april 2013

Edam-Volendam en haar narcistische bestuurders

                                 
                                                                        schema van Mintzberg

Kladblok


Edam-Volendam heeft een twitterende burgemeester en daar is hij trots op. Hij beschrijft het als een vorm om de afstand tussen bestuur en burger te verkleinen. Wie wat kritisch analyseert ziet echter al snel dat het vooral gaat om zelfpromotie en promotie van het door hem gedragen beleid.

Hoe je je als burgemeester of wethouder dient te gedragen, is eigenlijk niet zo moeilijk. Regels, procedures en opvattingen over de normen en waarden van ‘behoorlijk bestuur’ bepalen de rol die je als bestuurder in een democratisch bestel vervult. Als bestuurder weet je wat er van je wordt verwacht en de mensen waarmee je te maken krijgt weten wat ze kunnen verwachten.

Je zou kunnen zeggen dat de persoonlijkheid van een bestuurder wordt gedempt door de vereisten van zijn rol. De persoonlijke stijl van een bestuurder geeft kleur aan de wijze waarop hij zijn rol vervult. Er ontstaat pas een probleem als de rol in te sterke mate wordt bepaald door de persoon die het ambt bekleedt. Door een gebrek aan macht over zichzelf wordt de rol dan overschaduwd door de persoon. Vaak wordt dit zichtbaar als de betrokkene zijn persoonlijke invulling van de rol opdringt aan zijn omgeving en de communicatie over zijn rolopvatting blokkeert.

In dat soort gevallen speelt narcisme vaak een rol. Een narcistische bestuurder kan zichzelf moeilijk als deel van het geheel zien en zijn taak niet als een rol opvatten. Zijn persoonlijke beleving staat bij alles centraal en uit die beleving volgt zijn handelen. Een beetje narcisme is niemand vreemd. Er is pas reden tot bezorgdheid als iemand zichzelf niet meer kan relativeren en corrigeren. Dan komen de vervelende kanten van narcisme naar voren in de vorm van een gebrekkig inlevingsvermogen en gebrekkig geweten. Er is al helemaal reden tot zorg als er sprake is van manipulatie, intimidatie, rancune, controlerend gedrag en woede-uitbarstingen. In dat geval is er sprake van een  te kwetsbaar zelfbeeld dat verborgen wordt en daarom behoefte geeft aan macht om de omgeving te kunnen domineren. De eigen behoeften worden boven die van anderen gesteld. Dat vervuilt relaties met de omgeving. Dat gaat wringen.

In mijn opvatting is burgemeester Willem van Beek zo’n narcistische persoonlijkheid. Toen bijvoorbeeld Zeevang zijn opwachting maakte bij de raadsleden van Edam-Volendam, merkte hij op dat het toch maar goed uitkwam dat hij een grote ervaring meebracht in fusieprocessen. Doelen en het beleid om daar te komen worden dan onderdeel van zijn persoonlijk streven en gekenmerkt door de minder fraaie verschijningsvormen van narcisme.

Zijn optreden kan worden gezien als behorend tot het eerste type van narcisme waarbij het centrum van actie de persoon zelf is. Wethouder Kes zou kunnen worden gezien als iemand die tot het tweede type behoort. Bij dit meer introverte type is de buitenwereld het centrum van actie en wordt het narcisme vooral kenbaar door de reacties op de buitenwereld. In beide gevallen gaat het echter om behoud van dominantie.

Een kenmerkende actie van Wethouder Kes was bijvoorbeeld haar gekwetstheid toen de gemeenteraad haar voorstel tot reconstructie van het Dorpshart niet overnam. Ze verweet dat de raad op een nogal persoonlijke manier. Ze heeft ook de neiging om met opstappen te dreigen. Wethouder Runderkamp behoort volgens mij ook tot dit tweede type. Bij hem krijg je soms het idee dat hij dag en nacht bezig is te reageren op wat hem overkomt en daar stelling tegen te nemen vanuit een narcistisch patroon. Als het er op aan komt is hij de enige die deugt. Een goed voorbeeld is bijvoorbeeld zijn reactie op de advocaat van de ondernemers rondom het Europaplein. De fantasieën over eigen grootheid zijn bij hem het pijnlijkst zichtbaar.

Kenmerkend voor de narcistische bestuurder is dat hij zijn (persoonlijke) opvatting over anderen opdringt aan zijn omgeving. Kritiek op beleid of rol wordt opgevat als een persoonlijke kwetsing. Niemand die zich schuldig maakt aan zo’n inbreuk op de eigenliefde, kan deugen. Zulke personen worden allerlei tekortkomingen en duistere motieven toegeschreven en de omgeving wordt zo’n negatieve omschrijving ingeprent. De narcistische bestuurder kiest voor de slachtofferrol bij kritiek en beschouwt zelfkritiek, gezien zijn uniekheid, als een overbodige activiteit. Niemand kent hem of haar werkelijk en heeft het bij het verkeerde einde als hij op- of aanmerkingen heeft.

Er zit in mijn opvattingen te veel aan narcisme in het bestuur van Edam-Volendam en dat tekent de politieke verhoudingen. De narcistische bestuurders gedragen zich als de alpha-dieren van de politieke roedel. De gemeenteraad vertoont maar al te vaak haar onderdanigheid en meegaandheid. VD|80 loopt daarin voorop.
 
nb. deze column is voorlopig de laatste in een serie over de bestuursstijl in Edam-Volendam.

dinsdag 19 maart 2013

KLADBLOK Greep op het nieuws



 



Voor me ligt een mail van Cor Kwakman (Pap) die als gemeentelijk voorlichter van Edam-Volendam de uitgever van een weekblad er op wijst dat de inzender van een bepaald soort nieuws (de stichting RCB) als min of meer verdacht moet worden gezien. 


Een nogal kwalijke poging om een weekblad te ontraden om een bepaald soort nieuws op te nemen. De betrokken redactie stelde het niet zo erg op prijs en deelde die mail met anderen. De gemeenteraad werd over deze kwalijke praktijk geïnformeerd, maar ondernam geen enkele actie.


Ik kies deze inleiding voor de vraag in hoeverre de gemeente Edam-Volendam het nieuws probeert te bepalen. Het is bijvoorbeeld opvallend zoals Pieter de Lange als journalist van het Noord Hollands Dagblad (NHD) uitsluitend positief over de voorgenomen fusie met Zeevang schrijft. Meerdere van zijn artikelen dragen een provocerende kop zoals: 'Volendammers omarmen Zeevang'. De Edamse Stadskrant had vorige week een objectief artikel over de informatieavond over de fusie, maar bracht deze week een artikel uit met een zeer positieve teneur. De redactie van de Nivo die altijd gretig mijn kritisch informatieve Kladbloks over de fusie opnam, plaatste vorige week een neutraal artikel over de fusie waarin geen kritische noot te bespeuren viel. Op de website Edam.Volendam weigerde de webmaster (Piet Reijers) vorige week mijn Kladblok 'De goednieuwsshow over de fusie' te plaatsen. Daar staat geen woord in waar iemand aanstoot zou kunnen nemen (http://hardewoorden.blogspot.nl/2013/03/de-goed-nieuwsshow-over-de-fusie.html). Op de website zijn kritische reacties op het fusienieuws overigens wel mogelijk.


Voor wie het nieuws van de laatste weken overziet, valt er alleen maar goed nieuws over de fusie te lezen. Kritisch nieuws is afwezig of wordt geweigerd. De gemeente Edam-Volendam heeft daar belang bij. Er komt binnenkort nog een telefonische enquête onder de bevolking. Een serie van positief gestemde berichten in nieuwsbladen, kan de uitslag van die enquête beïnvloeden. Het lijkt er op dat een 'goednieuwsshow' de geesten rijp moet maken om ja te zeggen tegen een fusie. De gemeenteraad kan daarna concluderen dat de bevolking positief gestemd is en 'ja' zeggen op het fusiebesluit.


Een levendige gedachtewisseling over de fusie wordt blijkbaar niet gewenst. Media lijken aan de leiband van de gemeente als belanghebbende te lopen. Dat lijkt me een ongewenste situatie. Media horen onafhankelijk, kritisch en informatief te zijn. Dat blijkt niet het geval te zijn. Als je de situatie in Edam-Volendam vergelijkt met de landelijke situatie valt het verschil pas goed op. Landelijke dagbladen volgen de overheid op een kritische manier, informeren de lezer en stellen de lezer zo in staat om zijn eigen mening te vormen.
Er is geen rechtstreeks bewijs voor de bewering dat de gemeente een 'goednieuwsshow' in de media orkestreert. Er zijn wel aanwijzingen. Het kan niet toevallig zijn dat alle media zich op vergelijkbare wijze positief uiten. Dat zou verontruste vragen moeten opleveren. In een democratie zou het niet mogelijk moeten zijn dat een gemeentelijke overheid media tot een bepaald gedrag kan aanzetten.


Bladen als de Nivo en de Stadskrant hebben in een teruglopende advertentiemarkt de gemeente nog steeds als grote klant en die zullen ze willen behouden. Wat het belang van het NHD in deze kwestie kan zijn, is voor mij onduidelijk. Partijdigheid van de website Edam.Volendam is helaas niet ongewoon. Als regel lijkt de webmaster op de hand van de gemeente te zijn en ruim baan te geven voor op de persoon gerichte aanvallen op kritische reageerders.


Dat de gemeente grote moeite heeft met een kritische benadering van haar beleid is me uit eigen ervaring met meerdere onderwerpen maar al te bekend. Het college reageert ook niet gemakkelijk op kritiek uit de gemeenteraad. Die is als regel aan de schaarse kant. Er kan ook worden gekeken naar de wijze waarop de burgemeester en wethouders met kritiek omgaan. Tegenstanders worden al snel als vijanden gezien en in het informele circuit afgebrand. Een enkele keer wordt dat direct zichtbaar. Dat was bijvoorbeeld het geval toen wethouder Runderkamp een grote groep ondernemers 'oenen' noemde.


Bij de beoordeling van dit onderwerp moet worden gekeken naar de politieke cultuur in de gemeente Edam-Volendam. Die werkt eerder beschermend naar politieke gezagsdragers dan naar de bevolking. Politieke gezagsdragers mogen kennelijk snel gekwetst raken als hun beleid of onderdelen daarvan onder vuur komen te liggen. Dat leidt tot het afweren en bedenkelijk maken van kritiek. Dat leidt tot een vorm van autocratisch beleid en een top-down- benadering.


Juist in zo'n situatie is een vrije pers van onmisbaar groot belang. Democratie kan alleen functioneren als er openheid is en als kritiek een vorm krijgt die een te grote ruimte voor machtsuitoefening beperkt. Geconstateerd moet worden dat zowel de gemeenteraad als de media daar een veel te zwakke rol in spelen.











 

woensdag 13 maart 2013

De ‘goed-nieuwsshow’ over de fusie


                                                                
NHD (Pieter de Lange) levert hand- en spandiensten bij de fusie


KLADBLOK

Het begon al meteen goed. Ik zat naast de verslaggever van het NHD. Nog voor de bijeenkomst begon, kwam Cor Kwakman, de gemeentelijke voorlichter hem overlopend van enthousiasme complimenteren met zijn stuk over de fusie.
De spindoctor zo direct aan het werk zien, overkomt je maar zelden. De volgende dag kopte het NHD: "Ook in Edam bijval voor fusie met Zeevang". Daar kom ik nog op terug.


Er waren zo'n zestig stemmers op komen dagen voor de informatieavond in Edam. Al vanaf de eerste peiling was duidelijk dat ze een uiterst positieve grondhouding hadden ten opzichte van de fusie. Gemiddeld waren ze op leeftijd. Slechts enkelen hadden kritische vragen. Ze werden geroutineerd met een kluitje het riet in gestuurd. Verschillende aanwezigen merkten op dat Edam en Zeevang door de eeuwen heen een historische band hadden. Leuk, maar de vervolgvraag had natuurlijk moeten luiden: waarom zijn ze dan in de tegenwoordige tijd zo uit elkaar gegroeid?


De bevolking van Edam-Volendam en Zeevang lijkt op elkaar, was een van de stellingen. Globaal geldt dat voor de leeftijdsopbouw en soort van beroepen. Zo'n stelling verbergt meer informatie dan dat die prijsgeeft. Hoe zit het met de verschillen in cultuur en bedrijvigheid, vroeg een van de aanwezigen zich af. Verschil in cultuur doet er niet zo toe, was het antwoord, ook bedrijvigheid was geen punt. Boeren zijn ook ondernemers en daar hebben ze er veel van in Zeevang.


Wat gaat het betekenen voor de politieke machtsverhoudingen?, vroeg een ander zich af. Een belangrijke vraag en een potentieel mijnenveld. Beide burgemeesters zeilden geroutineerd om de kern van de vraag heen. Dat maken de kiezers straks wel uit, was het antwoord, en ja de kiesdrempel voor een zetel in de raad gaat omhoog. Zo was er voor ieder probleem wel een geruststellend antwoord voorhanden.


Is Edam nu voorstander van de fusie? Een eerlijke politicus of journalist zou daar zijn vraagtekens bij kunnen hebben. Ik heb ze in ieder geval. De representativiteit van zo'n bijeenkomst is gering. Bovendien waren ze vooraf al beïnvloed. Het NHD kopte afgelopen zaterdag immers nog: "Volendammers omarmen Zeevang". Maar een beetje politicus of journalist zou daar ernstige vragen over moeten hebben. Bekend is dat maar heel weinig Volendammers voorstander zijn van zo'n fusie. Je zou je dan op zijn minst de vraag moeten stellen hoe het komt dat er maar zo weinig (30) mensen waren komen opdagen voor de Volendamse informatieavond en voor 90 procent, voorstander van de fusie bleken te zijn. Hier klopt iets niet.
De journalist van het NHD is te vergelijken met een sportverslaggever bij een voetbalwedstrijd met een zeer partijdige scheidsrechter. Als hij daarna in de krant schrijft 'dat de winnaar zich naar de zege heeft gevochten', pleegt hij net zo'n bedrog wanneer hij schrijft: 'Volendammers omarmen Zeevang' en daarna: 'Ook in Edam bijval voor fusie met Zeevang'. Het probleem zit in het woordje 'ook'. Hoezo 'ook'? Wil hij ons werkelijk doen geloven dat Volendam Zeevang omarmt en Edam het daarna ook deed? De Edamse Stadskrant deed het beter. De journalist schreef naar aanleiding van de bijeenkomst: "Of de aanbeveling representatief is blijft een vraag, aangezien in Volendam slechts 30 inwoners de bijeenkomst bezochten. In Edam kwamen afgelopen maandag 60 bewoners op de bijeenkomst af." 


Ik kan maar één conclusie trekken. De journalist van het NHD is zijn objectiviteit en neutraliteit geheel kwijtgeraakt en beïnvloedt opinies met een partijdige berichtgeving. "Hoezo, mijnheer Louter", zou hij me kunnen vragen, "op de Volendamse bijeenkomst was toch 90 procent vóór de fusie?" Daar heeft hij gelijk in. Ik denk echter dat als ik morgen 30 mensen in het 'praathuisje' vind die allemaal tegen de fusie zijn, hij daar geen woord over zal schrijven. Het past niet in het beeld dat hij wil uitdragen, hij lijkt de autoriteiten te willen helpen om de bevolking rijp te maken voor een fusie. Van een onbetrouwbaar bewijs, maakt hij een overtuigende tekst: 'Volendammers omarmen Zeevang'. 


De hele gang van zaken wekt bij mij alleen maar vragen. Het is maar al te duidelijk dat beide burgemeesters en hun colleges een fusie willen. Zeevang maakte ook duidelijk waarom ze met ons wil fuseren. Bij een aansluiting bij Purmerend moeten ze zich volledig aanpassen aan de daar bestaande gang van zaken, terwijl de hartelijkheid waarmee ze hier ontvangen werden uitzicht geeft op de mogelijkheid dat ze wat in de melk te brokkelen houden. De vraag is hoe je zo'n fusie voor elkaar krijgt als een groot deel van de bevolking dat eigenlijk niet ziet zitten. Het ontwijken van moeilijke vragen en het voorkomen van diepgravende discussie is dan de belangrijkste opgave. En het is mooi als een krant-mijnheer daar bereidwillig bij helpt.
Ik zal u alvast wat verklappen. De fusie gaat door, tenzij er een referendum komt. Maar een referendum komt er niet. De mogelijk uitkomst daarvan wordt als een te groot risico gezien.

 
n.b Ook de website Edam.Volendam weigerde deze column te publiceren. Kennelijk mag de fusie alleen nog maar positief in beeld worden gebracht. Verspreid de link als de tekst u aanspreekt