Edam-Volendam tegen Zeevang eindigde in 0-2

Misschien was het maar goed dat de raadsvergaderingen in Edam-Volendam nog steeds niet live op de lokale televisiezender te zien zijn. De voor een deel gecombineerde  (met Zeevang) raadsvergadering van 30 oktober zou in menig huiskamer met ontsteltenis zijn ontvangen. In veel opzichten was er sprake van een dieptepunt in de geschiedenis van de raadsvergaderingen van de gemeente Edam-Volendam.

What’s a name?

Het is de vraag die Juliet aan Romeo stelt in het bekende drama van Shakespeare. Het gaat er niet om hoe iemand heet, maar om wie hij is, verzucht Juliet omdat ze niet met Romeo mag trouwen omdat hij lid is van een rivaliserende familie. Maar in de gecombineerde raadsvergadering van de gemeenteraden van Edam-Volendam en Zeevang over de naam van de fusiegemeente bleek de keuze van de naam voor de nieuwe gemeente goed voor een drama in meerdere bedrijven. Rivaliteit om een naam. De fracties van de raad van Zeevang lieten op welsprekende wijze weten dat ze –alles afwegende- konden instemmen met het collegevoorstel om de naam Edam-Volendam te handhaven.  De raadsleden van Edam-Volendam hadden zich kunnen optrekken aan dit voorbeeld van doordachtheid en welsprekendheid. Maar aan  de neiging tot platvoersheid, gekissbis om niks en overwegend gebrek aan diepgang valt, zo bleek, weinig te veranderen. Dat bracht de stand op 0-1 voor Zeevang. Het waren vooral de fractieleiders van Lijst Kras (Loek Kras) en VD|80 (Nico Karhof) die op negatieve wijze de toon zetten met hun pleidooi voor de naam ‘Volendam-Edam’. Beide fracties stemden merkwaardig genoeg tegen het collegevoorstel, terwijl ze daar zelf deel van uit maken. Vooral Karhof (VD|80) maakte het bont. De man die mij  interesseert vanwege zijn onbekommerd gebruik van drog- en doelredeneringen, betoogde op geringschattende wijze dat de toevoeging van Edam achter de naam Volendam nog net kon. Hij zei daarna nog net niet dat Zeevang eigenlijk een soort Assepoester was die wel in de keuken kon slapen, maar het kwam er wel op neer. Het was gênant. De raadsleden van Zeevang reageerden op ingehouden wijze maar spraken wel hun teleurstelling uit over een gang van zaken die weinig beloften voor de toekomst inhoudt. Wim Runderkamp (fractievoorzitter VVD) plaatse nog geïrriteerd een korte interruptie om beide partijen te beschuldigen van het opvoeren van een spel voor de bühne. Wat mij betreft had hij de gelegenheid mogen aangrijpen om ze er eens uitgebreid op te wijzen dat in een bijeenkomst van volksvertegenwoordigers enig niveau wel gewenst is.

Een stuntelende wethoudster

‘Transities in het sociale domein’, dat kunnen ze allemaal zonder haperingen in één adem uitspreken. Voor mij was het echter moeilijk om vast te stellen hoeveel van de sprekers werkelijk begrepen waar het om ging bij de behandeling van de WMO, participatiewet en Jeugdopvang. Ook dit onderwerp werd in een gecombineerde vergadering besproken en ook hierbij kwamen de raadsleden van Zeevang het best beslagen ten ijs. De stand werd 0-2 in het voordeel van Zeevang. Vooral de inbreng van de PvdA (Voerman) viel op. Voerman is een voorbeeld van wat in de raad van Edam-Volendam ontbreekt. Iemand met gezag die goed voorbereid de toon kan zetten. Ze wees op knelpunten (kostendelersproblematiek) , ze wees er op dat in de stukken de visie ontbrak op hoe de uitvoering van alle regels tot zijn recht zou komen in het landelijk gebied en pleitte voor een tijdige evaluatie. Het geluid dat er in algemene zin weinig viel te zeggen vanwege het ontbreken van financiële kaders bij de plannen, was algemeen.

Wethouder Kroon-Sombroek (CDA) had heel veel moeite met het beantwoorden van de vragen die op zich niet zo moeilijk waren. In een onsamenhangend en soms gemompeld betoog liet ze blijken onvoldoende boven de materie te staan en zich in details (die niet allemaal ter zake waren) te verliezen. De algemene lof voor de ambtelijke voorbereiding kreeg zo een schrille toon. Burgemeester van Beek kwam haar enkele keren te hulp om er wat meer lijn in te brengen. Gelukkig is er een bekwame ambtelijke staf voor deze onderwerpen. Mevrouw Voerman kreeg echter geen helder antwoord op haar zorg over hoe het met al die regelingen zal gaan in het landelijk gebied. Dat maakte duidelijk dat bij het vele werk dat in de voorbereiding van de fusie wordt gestoken het besef ontbreek dat er veel kernen bij komen met een sociaal en economisch geheel andere structuur en cultuur.

Baanstede en de vogels in de lucht

De sociale werkplaats Baanstede wordt afgebouwd en om te voorkomen dat de werknemers voortaan achter de geraniums moeten blijven zitten moeten ze worden ondergebracht bij bestaande bedrijven. De nota waarin dat allemaal stond beschreven was op zijn zachtst gezegd nogal optimistisch terwijl de voor de beoordeling belangrijke financiële kaders ontbraken. De raad sprak zijn zorgen uit en liet het daarbij. Niemand die met zijn vuist op tafel sloeg om duidelijk te maken dat met zo’n vaag plan er weinig garanties waren voor de mensen waar ander werk voor moet worden gezocht. Voor een aantal raadsleden, bijvoorbeeld van het CDA, was het onduidelijk of het ging om een scenariokeuze of een besluit over de uitvoering van voorstellen. Als toeschouwer vraag je je dan af op de stukken goed zijn gelezen. Vooral bij dit onderwerp viel me op dat de fractie van LK uit vier stuurs kijkende heren bestaat die visueel door de enige dame in de fractie gescheiden zijn van hun fractievoorzitter. Ze komen niet aan het woord. Loek Kras voert bij alle onderwerpen het woord in zijn onnavolgbaar ‘krassiaans’. Kan hij delegeren, vraag je je dan af.

Herbenoeming Burgemeester

Vanwege een besloten gedeelte van de vergadering moest iedereen, behalve de raadsleden de raadszaal verlaten. We mochten zelfs niet weten wat het onderwerp was. Later bleek het om het voorstel te gaan om burgemeester Willem van Beek voor te dragen voor herbenoeming tot de fusiedatum van 1 januari 2016. De stemming over dat onderwerp was wel openbaar en de gemeenteraad koos unaniem voor herbenoeming. Loek Kras van Lijst Kras brak daarna uit in een spontane lofrede die zich het best laat samenvatten in de aanhef van het lied: “Zo’n goeie hebben we nog nooit gehad”. Daar denk ik toch echt heel anders over. Willem van Beek is een aimabel mens, maar het is hem  nooit gelukt om de burgervader te worden die bekend werd om zijn verbindend vermogen. Wel staat hij bekend als een gewiekste bureaucraat en geslepen technocraat zonder duidelijke lijn, tenzij laissez faire een lijn is. Het onveilige werkklimaat op het Stadskantoor is er onder hem niet veiliger op geworden. Samen met zijn gemeentesecretaris is hij verantwoordelijk geweest voor een aantal personeelsdossiers die vragen opriepen en oproepen. Een echt einde is daar nog niet aan gekomen. Ook het van een weinig werkend geweten blijk gevende adviesbureau Van Kleef&Partners, kennissen van Van Beek, is nog steeds actief op het Stadskantoor. De enorme flaters van dit bureau in de zaak CB zijn kennelijk met de mantel der liefde bedekt. Het gebrek aan bindend vermogen bleek ook bij de volkomen uit de hand gelopen discussie over de huisvesting van ambtenaren. In mijn ogen zou de fusie een goede gelegenheid zijn om uit te kijken naar een burgemeester die dat bindend vermogen wel heeft.

Zelfs Kes raakte de draad kwijt

En dat mag natuurlijk wel in de krant. Bij een simpel onderwerp, de om juridische redenen gewenst herziening van een eerder besluit, lukte het haar niet om het verschil tussen de oude en nieuwe tekst duidelijk te maken. Ik kan het haar niet echt euvel duiden. Het paste volkomen bij de sfeer van de rommelige vergadering. Opvallend was verder dat er één punt van de agenda werd afgevoerd. Het onderwerp ‘uitbreiding Don Bosco’ werd niet besproken omdat daar geen tijd meer voor zou zijn. Met nadruk werd er nog eens op gewezen dat het om procedurele en niet om inhoudelijke redenen ging. Die nadruk maakte me wantrouwig omdat ik ook al de indruk had dat het van tevoren was afgesproken.

Wordt het tijd om camera’s op te hangen in de raadszaal? Wat mij betreft is dat de hoogste tijd. De gemeenteraad controleert het college en de bevolking moet de gemeenteraad kunnen controleren. De berichtgeving in kranten over hun doen en laten laat wat mij betreft te wensen over. Bij een beter toezicht uit de bevolking zou de gemeenteraad zich wel eens beter kunnen gaan gedragen, al betwijfel ik of de raad van Edam-Volendam in deze samenstelling ooit het niveau van de gemeenteraad van Zeevang haalt.

SKOV, de slangenkuil

                                                                          

Een klokkenluider wilde hij zichzelf niet noemen. Klokkenluiders treden persoonlijk naar buiten. Dat vond hij te risicovol en gaf me wat voorbeelden van mensen binnen de SKOV die in de knel zijn geraakt. Hij maakt zich zorgen om de organisatie waar hij werkt. Het is bijna onmogelijk om intern iets in beweging te krijgen. Mensen zijn bang.

Ventiel

“In Volendam ben jij een soort ventiel”,  zegt hij tegen mij. “ In Volendam steken ze hun nek pas uit wanneer het veilig is. Jij hebt daar niet zo’n last van. Daarom heb ik je opgezocht”. Hij voedt me met een aantal verhalen. De meeste ken ik al. Hij heeft ook een paar documenten bij zich omdat hij heeft gehoord dat ik verhalen wil kunnen checken voor ik er mee naar buiten ga. “Je kent me niet, zegt hij bij het afscheid. Geef ze niks. Ze gaan op zoek. Zelfs mijn voorletter of kleur haar, kan ze al op het spoor zetten.” Hij heeft gelijk. Verschillende mensen die ik tegenkom beginnen te vissen en laten namen vallen. Informanten bescherm ik, ook al betekent het dat veel informatie die ik krijg, als mogelijk herleidbaar, helaas onbruikbaar is.

Cultuur Volendam

De cultuur in Volendam speelt een belangrijke rol als er zich maatschappelijke problemen voordoen die maar niet opgelost worden. Er is helemaal niets aan de hand, hoor ik. Er is wel wat aan de hand, maar het stelt niets voor, hoor ik. De organisatie is compleet verrot, hoor ik. Er krijgen mensen de ‘zwarte piet’, worden tot zondebok gemaakt, hoor ik. Ze verraden elkaar om er zelf beter (veiliger) van te worden, hoor ik. Er zijn heel wat mensen met boter op hun hoofd, hoor ik. Politiek en eigen belang (baan), lopen door elkaar, hoor ik. Het is kras, hoor ik, dat de goedwillenden zich niet hebben verenigd. Maar ja wat wil je met het niet geringe aantal mensen met dubbele petten. Ondertussen ziekt het maar door.

Zieke organisaties

Het is niet zo moeilijk om er chocolade van te maken. Zieke organisaties vertonen allemaal hetzelfde patroon. Het zijn slangenkuilen. De behoefte van mensen om zichzelf veilig te stellen, leidt zelden tot eerzaam gedrag. De waarheid wordt niet zelden geweld aan gedaan.

In feite is de SKOV een mooie organisatie. Opgebouwd met de typische Volendamse ingrediënten van ijver, vlijt en zin voor kwaliteit. Het is een organisatie van professionals. Een organisatie van meesters, bovenmeesters, leraren, bovenleraren en directeuren. Niet het gemakkelijkste volk om leiding aan te geven. Als het niet lekker gaat in zo’n organisatie beginnen mensen zichzelf en hun werk nog meer af te schermen dan in onderwijsorganisaties al gebruikelijk is. Ze spreken elkaar steeds minder aan op wat voor het onderwijs van belang is. Het is een proces dat al lange tijd gaande is. Breng je in veiligheid en je hebt nergens last van.

Besturen met hakbijl en knuppel

Twee mensen uit het toezichthoudend bestuur hadden het idee dat ze het proces wel konden keren. Ze lieten zich benoemen tot uitvoerend bestuurder en gingen, gewapend met een hakbijl en knuppel aan de slag. “Wie niet luistert, moet het maar voelen”, moeten ze hebben gedacht. Ze kozen voor een aanpak die bekend staat als ‘management by incident’ (zonder de daarbij behorende objectief onderzoek) en kozen voor een bevelsstructuur als bestuursstijl. De organisatie moet weten wie de baas is, werd hun motto. Het uit de lucht vallend besluit om de Jozefschool op te heffen was een voorbeeld van de verkeerde aanpak. Na mijn eerste publicatie liet Freek de Boer de redactie van Dichtbij Waterland weten dat ik een ‘reputatie had’. Dat zijn gewoon nette woorden voor: ‘het is een klootzak die niemand serieus hoeft te nemen’. Ik ben wel erger gewend. Het aan de orde stellen van zaken die stinken, geeft de betrokkenen altijd weer aanleiding voor persoonlijke aanvallen op de brenger van slecht nieuws. Mijn humeur lijdt daar niet onder, behalve dan wanneer als ik wat terugroep, ze me voor de rechter slepen. Ondertussen publiceerde ‘Prettig Weekend’ mijn laatste artikel over de SKOV en werd het door de webmaster van ‘Groot-Waterland’ geweigerd, hoewel hij aangaf voldoende te weten van wat er speelt. Natuurlijk werd hij onder druk gezet en ik weet ook hoe.

Op de man spelen

Als uitvoerende bestuurders van de SKOV op de man beginnen te spelen, weet je dus dat je beet hebt. Ze hadden ook iedereen  uit kunnen nodigen om uit te leggen dat ze alles prima voor elkaar hebben. Maar dat doen ze natuurlijk niet. Ik ben niet onjuist geïnformeerd en de documenten waar ik over beschik zijn niet vervalst. Mensen die zichzelf volkomen overschatten en zonder enige ervaring of opleiding leiding denken te kunnen geven aan een grote complexe organisatie die door de landelijke overheid voortdurend met van alles en nog wat wordt opgezadeld, hebben als regel maar één manier om met kritiek om te gaan. De kritiek is vijandig omdat het hun gezag ondermijnt en de criticus moet onschadelijk worden gemaakt. Dat doen ze dus. Het gevolg is dat er een angstige organisatie ontstaat waarbinnen niet meer openlijk gezegd kan worden wat zou moeten worden gezegd.

Vriendjespolitiek

Op die manier komen de hielenlikkers, baantjesjagers en beschermers van eigen privileges bovendrijven. Ze zien hun kans zich als getrouwe vazallen van genade te laten voorzien. Vriendjespolitiek doet zijn intrede. “De organisatie is door en door rot”,  vertelde iemand me die de organisatie van een afstand volgt en zijn eigen informanten heeft. “Mag ik je citeren, vraag ik gretig?” Dat is geen probleem: “zolang je maar niet vertelt dat je het van mij hebt”. Al weer een aanwijzing. Zelfs mensen die niet of niet meer tot de organisatie behoren, nemen geen risico’s. Ik begrijp het. In Volendam hangt alles met elkaar samen.

“De onderwijscultuur is nog redelijk op orde”, verzekeren ingewijden me: “Maar als het zo doorgaat gaat de kwaliteit van het onderwijs onherroepelijk lijden onder de falende organisatiestructuur.” Ze wijzen er daarbij op dat de twee uitvoerende bestuurders een bijna bejaarde uitvoerende bestuurder hebben aangesteld waaraan ze vervolgens als toezichthoudend bestuurder leiding willen blijven geven. Een recept voor nog meer ongelukken en geldverspilling.

Ingrijpen

Het is tijd om in te grijpen. Persoonlijk zit ik te denken aan de manier waarop FC Volendam en LOVE ooit zijn gered. Een volkomen nieuw toezichthoudend bestuur van mensen met niveau en bestuurservaring. Die stellen professionele bestuurders aan die zich elders hebben bewezen en jong genoeg zijn om een aantal jaren met geduld en wijsheid te werken aan het gezond maken van de organisatie.

Een toeziend bestuur dat de wijsheid heeft om collectief af te treden, zou het beste zijn dat de organisatie kan overkomen. Nu verlenen ze nog legitimiteit aan brokkenmakers die gezag en respect hebben verloren, gemanipuleerd worden en denken dat ze als blaffende sergeant-majoors de organisatie in het gareel kunnen houden.

Freek de Boer (71)
is vanaf 01-01-2008 uitvoerend bestuurder. Dick Mooijer (73) was 8 jaar toezichthouder en liet zich tot uitvoerend bestuurder benoemen. Dat laatste is in strijd met de code ‘goed bestuur’

SKOV-bestuur in Volendam blijft arrogant doorgaan

                                                                           

Don Bosco heeft ca. 2000 leerlingen

Al eerder heb ik in een bericht de gang van zaken bij de grote katholieke onderwijsorganisatie in Volendam aan de orde gesteld. Er is onrust en onvrede onder het personeel van deze organisatie over de verregaande arrogante en autoritaire stijl van de twee bestuurders Freek de Boer en Dick Mooijer. Beide beschikken absoluut niet over de ervaring om zo’n grote organisatie te kunnen leiden. Dat gaat vooral ten koste van de inspraak en medezeggenschap. Het tweetal verschuilt zich achter een autoritaire stijl. Correcties vanuit de organisatie worden afgewimpeld en veel van het onderwijzend en ondersteunend personeel op de basisscholen en de Middelbare School ‘Don Bosco’ zijn bang om openlijk kritiek te uiten omdat dit in een krimpende organisatie een risico is.

Recent heeft het tweetal bestuurders een betaalde bestuurder aangesteld. De man is 62 jaar oud en voor hij weet hoe de hazen in Volendam lopen zal hij de pensioengerechtigde leeftijd al weer bereiken. Binnen de organisatie begrijpt bijna niemand deze keuze.

De Gemeenschappelijke Medezeggenschapsraad (GMR) heeft er bij de twee zittende bestuursleden op aangedrongen om als bestuurder op te stappen nu er een betaalde bestuurder is aangesteld. Dat zijn de heren niet van plan. Van uitvoerend bestuurder worden ze nu toezichthoudend bestuurder. De code ‘goed bestuur’ staat een dergelijke functiewijziging niet toe. Uitvoerende bestuurder kunnen geen toezichthoudend bestuurder worden. Over enige tijd zal deze code ook in wetgeving worden omgezet.

Maar er zijn wel meer regels die niet worden nageleefd. De echtgenoot van de voorzitter van het bestuur heeft een betaalde functie binnen de organisatie gekregen zonder dat daar een sollicitatieprocedure voor heeft plaatsgevonden. Een dergelijke gunstverlening staat bekend als nepotisme. Als regel vormt dat een bewijs dat een organisatie niet meer gezond functioneert omdat de absolute macht in handen van enkelen is.

Ook heb ik zelf nog een appeltje met beide heren te schillen. In een reactie op mijn bijdrage van 15 mei 2014 liet een van hen de redactie van Dichtbij Waterland desgevraagd weten:  "Louter heeft een reputatie in Volendam, echt serieus nemen doen we hem hier niet", zegt De Boer. "Wij herkennen onszelf niet in de punten die in het artikel genoemd worden, en daar laat ik het dan ook bij.". Het klopt wel dat ik een ‘reputatie’ heb. Bij degenen die de waarheid liefhebben, is die puik. Het zijn vooral de mensen die ik tegen de schenen schop die reageren zoals bestuurder Freek de Boer dat doet. Maar de reactie verraadt de arrogante stijl waarvan ik ze beschuldig. Er wordt op de man gespeeld (Louter heeft een reputatie). Verder ontkennen ze gewoon  glashard wat nagenoeg ieder personeelslid in de organisatie weet. ‘We herkennen ons niet in de punten die in het artikel worden genoemd”. Daarmee maken ze zichzelf niet alleen ongeloofwaardig en belachelijk, het laat ook zien dat ze volstrekt niet toegankelijk zijn voor kritiek. Hun arrogante en autoritaire stijl leidt tot manipulatie en nepotisme. Dan is het tijd om aan de bel te trekken (bij deze) en is het tijd om deze twee onbeteugelde heren een halt toe te roepen. Bijvoorbeeld door de wethouder Onderwijs.