KLADBLOK Een ‘rode’ wethouder in Edam-Volendam

Wie de politieke situatie in deze gemeente niet kent, zet ik met zo'n titel op het verkeerde been. Edam-Volendam heeft geen rode wethouder in de politieke betekenis van die kleur. Er zit in het college van burgemeester en wethouders wel een wethouder van de PvdA. Die zou je alleen nog maar rood kunnen noemen als hij zich eindelijk eens dood schaamt. De PvdA in de gemeente is gewoon een belangenclub van de grachtengordelelite van Edam. De belangenclub van mensen die graag in een oud huis in de historische kern van Edam wonen. Die protesteren al als een parkeerpaaltje er te modern uit ziet. Verder zegt de PvdA tegen verkiezingstijd altijd iets aardigs over moslims en dat verzekert ze weer van de stemmen van de vele Marokkanen die in Edam wonen. 

De rode wethouder van Edam-Volendam is Marisa Kes. Ze zit daar namens haar partij VD|80, een dorpspartij voor de gewone Volendammer. Althans dat was die partij totdat Queen Kes de macht in die partij kreeg en die naar haar pijpen leerde dansen. Ik mag haar geen 'queen' noemen. Dat vindt een aantal mensen niet netjes. Maar wat voor naam moet je dan verzinnen voor iemand die af en toe stampvoetend dreigt het bijltje erbij neer te gooien als ze (in haar partij) niet doen wat ze wil. De Volendamse 'queen Mary' kan niet tegen kritiek. Kritiek ziet ze als een aanval op haar persoon in plaats van op haar beleid en ze kan er totaal niet mee omgaan. Ze raakt dan uit haar evenwicht en vervalt dan in de negatieve kenmerken van haar rode leiderschapsstijl (zie vorig kladblok over bestuursstijlen). Die zijn niet mis. Dat lijstje van kenmerken vermeldt: agressief, arrogant. bot, gaat over grenzen, gevoelloos, intimiderend, koppig, geheimzinnig, stoomwals en ver voor de troepen uit. Typisch de eigenschappen van een generaal in oorlogstijd. Zo lijkt het leven van de rode 'queen Kes' als wethouder er dan ook uit te zien. Ze voert oorlog en wie niet voor haar is, is tegen haar. Ik ben niet voor haar. Dat ben ik op goede gronden of, liever gezegd, op democratische gronden. 

Ze lijkt wel een beetje op de Engelse Queen Mary. Die werd 'Bloody Mary' genoemd vanwege haar heftige vervolging van protestanten in Engeland. Haar afkeer van protestanten lijkt op de afkeer van Queen Kes op critici en veronderstelde critici. Op de een of andere manier verdwijnen ze zodat er in haar omgeving alleen nog maar hofdames en pages overblijven. Kritische stemmen die zich laten horen in de inspraak hebben als regel per definitie altijd ongelijk. Als die stemmen niet doven worden ze vijanden en als het vijanden geworden zijn deugen ze ook als mens niet. En als ze als mens niet deugen vinden de pages en hofdames het ook niet zo erg als 'Queen Kes' ze stevig aanpakt. 

De stijl van 'Queen Kes' is in de loop van een aantal jaren ook een beetje de stijl van het college van burgemeester en wethouders geworden. Het heeft geresulteerd in een min of meer dociele gemeenteraad. Het heeft er ook in geresulteerd dat regionale media als De Stadkrant, De Nivo, het Noord Hollands Dagblad en de nieuwssite Edam.Volendam onder druk van het college al te kritische bijdragen weren en in toenemende mate steun verlenen aan het beleid van het college.

De gemeenteraad krijgt van 'Queen Kes' verwijten als ze zich niet onderdanig toont. Dat gebeurde bijvoorbeeld toen er bij een raadsvergadering veel belangstellenden kwamen opdagen en ze de raad verweet 'anders' te praten als er publiek bij was. Via de gemeentelijke voorlichter worden media bewerkt. Via haar eigen partij wordt de gemeenteraad regelmatig onder zekere druk gezet om unaniem te stemmen, zodat het college een stevige positie ten opzichte van de bevolking kan innemen.

Het gevolg van dat alles is dat er in de gemeente Edam-Volendam sprake is van een autocratisch bewind. De democratie is verworden tot een formeel spel waarin de schijn de werkelijkheid in gijzeling neemt. De argumenten van het college, hoe voos, doorzichtig of bedrieglijk ook, zijn de argumenten waar te veel mensen gewild of ongewild mee instemmen. Het college weet gewoon de macht te ontwikkelen om haar zin door te zetten.

Als er eens een groep bewoners, zoals recent de winkeliers rond het Europaplein, de kont tegen de krib gooit, worden ze afgeschilderd als 'oenen' en worden hun actie en leiders van de actie verdacht gemaakt.

Het is tekenend voor het politieke klimaat en de politieke cultuur in Edam-Volendam dat de gemeenteraad volgzaam is en zich nauwelijks roert. Wie zich in de raad ontpopt als criticus, wordt al snel als vijand gezien.

 

De bestuursstijl in Edam-Volendam, is die rood, geel, groen of blauw ?

KLADBLOK


Het indelen van management-stijlen in kleuren is mode in de organisatie-advieswereld. Vier kleuren houden de boel overzichtelijk, al zijn er ook management-trainers die meer kleuren gebruiken. Iedere kleur heeft zijn eigen temperament en kent zijn eigen manier van omgaan met problemen. Iedere kleur kent in zijn management-stijl ook de eigen valkuilen die vooral zichtbaar worden bij druk uit de omgeving. De informatie over dit onderwerp ontleen ik aan een artkel van Guiver Freeman. Zie de link onderaan deze column.

Rood is een veel voorkomende stijl van leiderschap. Het is het profiel met de meeste risico's. Bij een beoordeling van het management van de problematische vastgoedtak van de SNS-bank, bleek het grootste deel van de leiding te behoren tot het rode management-type. Ze worden beschreven als leidinggevenden die zich niet laten weerhouden door drempels en weerstanden.
Het leek me een aardig idee om mijn ervaringen met de leden van het college van burgemeester en wethouders in Edam-Volendam een kleur te geven. Dat is natuurlijke een hachelijke onderneming. Niemand is alleen maar zijn kleur. Vaker gaat het om mengvormen. Het leuke van die kleuren is ook dat degene waarop ze betrekking hebben meer oog heeft voor de positieve kanten van zijn dominante kleur, dan voor de negatieve kanten. De positieve mogelijkheden komen meestal tot hun recht als de druk niet groot is en de sociale omgeving voldoende corrigerend kan werken. Dat is niet altijd het geval.Daarom kies ik voor het voor het confronterend uitlichten van de door mij veronderstelde negatieve kanten van de leiderschap-stijlen van de leden van het college.

Dorus Luyckxis denk ik van het type Groen. Gemakkelijk in de omgang en informeel in de aanpak. De negatieve kanten zullen niet onbekend overkomen. Bij dit type wordt als negatieve kenmerken vermeld: Aarzelend, afwachtend, behoudend, besluiteloos, bezitterig, huilt snel, kan geen grenzen trekken, leuteraar, passief, probleemdenker, traag en zwak.

Bij de wethouders Runderkamp en Kroon-Sombroek, zie ik het blauwe type
als overheersend. Iets minder gemakkelijk in de omgang omdat ze aan de introverte kant zijn. Als negatieve kenmerken worden genoemd: achterdochtig, afstandelijk, bang voor fouten, bureaucratisch, denkt snel in hokjes, formalistisch, kan slecht fouten toegeven, kieskeurig, langzaam, ontwijkend en veeleisend.

De keuze voor de kleur van de burgemeesterkon ik snel maken, geel, zonder twijfel. Energiek en enthousiast. Ook een feestbeest. Jan Smit noemde hem de 'burgerfeester'. Verder een echt leiderstype met als negatieve kenmerken: anderen van tafel praten, arrogant, beïnvloedbaar, fantast, lawaaierig, maakt niets af, manipulatief, onbetrouwbaar, oppervlakkig, opschepper, overdrijver, snel afgeleid (chaotisch), en verkeerde prioriteiten.

Ook bij wethouder Kes is de keuze niet zo moeilijk. Binnen het college is ze volgens mij de enige met rood als overheersende kleur. Dit type is zakelijk, neemt risico's, is ernergiek, doelgericht en sturend. Als negatieve kenmerken wordt bij dit type genoemd: agressief, arrogant, bot, gaat over grenzen, gevoelloos, intimiderend, koppig, meldt niet waar zij heen wil en loopt ver voor de troepen uit. Zo ken ik haar.

Burgemeester Willem van Beek en wethouder Kes zijn degenen die het meest duidelijk de leiders lijken te zijn. Ze voelen zich volgens mij ook wel goed in elkaars gezelschap. Op foto's lopen of staan ze vaak dicht bij elkaar. Van die twee is Kes ongetwijfeld de sterkste. Ze is, denk ik, doortastender, meedogenlozer en minder beïnvloedbaar dan de burgemeester. Bij alle twee heb ik het idee dat ze hun minder goede eigenschappen niet zo goed in de hand hebben en er te weinig naar streven om de positieve mogelijkheden van hun dominante stijl duidelijk naar voren te laten komen. Volgens mij heeft dat mede te maken met de sociale omgeving en de daar heersende waarden en normen. Je zou dat kunnen omschrijven als de bestuurscultuur. Die wordt vooral door deze twee gedomineerd en met name door de negatieve kanten van hun wijze van optreden. Daarmee creëren ze als het ware hun eigen sociale omgeving en bestuurscultuur met sub-dominanten als volgers.

Over Kes heb ik al eens geschreven dat zij volgens mij eigenlijk niet past in een omgeving waar democratische waarden en normen en die van goed bestuur centraal staan. Ze past veel beter in een omgeving waarin haar mamagement-stijl een voordeel is in plaats van een nadeel. Ze hoort eerder in een omgeving waar 'getting things done' hoger op prijs wordt gesteld dan samen met mensen ergens naar toe werken.

Bij de informatie over de management-stijlen, staat ook hoe je het beste met ieder van de kleurtypen kunt omgaan. Dat lijkt me niet alleen van belang voor ambtenaren op het stadskantoor en burgers die met collegeleden te maken krijgen, maar met name ook voor de leden van de gemeenteraad. Hoe zou je bijvoorbeeld met Kes moeten omgaan? In de informatie wordt daarover (in de mannelijke vorm) verteld: "Rood is een snelle en flexibele denker. Hij heeft een enorme hekel aan tijdverspillen en te veel praten hoort voor hem in die categorie. Wees dus direct en toon zelfvertrouwen, houd oogcontact. Hij kan er meestal niet zo goed tegen als je hem aanraakt. Rood krijgt graag complimentjes. Zorg dat je wat je wil zeggen helder en duidelijk op een rij hebt. Noem feiten zonder te veel in te gaan op details. Ze willen zo snel mogelijk weten welke resultaten en uitkomsten zijn te verwachten en dan beslissen ze ook snel. Kom je afspraken na."
Ik zou het met vele voorbeelden kunnen larderen. Maar dat kunt u zelf ook. Misschien komt u op een andere keuze uit. Ik zou zeggen: doe uw voordeel met deze informatie!
Loop niet met deze kennis te koop. Het kan een blauw oog opleveren. Als die eenmaal rijp is vertoont die alle vier kleuren.

Als ik mezelf zou moeten typeren is het vooral blauw (analytisch) met een flinke scheut rood (strijdvaardig), maar daar mag u natuurlijk heel anders over denken. Ik heb er in ieder geval wel wat 'blauwe ogen' aan over gehouden
Voor meer uitgebreide informatie verwijs ik u naar deze link:
http://www.guiver-freeman.com/articles/201301_Rood-Geel-Blauw-Groen-Welke_kleur.pdf