De woningbouwstichting ‘De Vooruitgang’ vervult haar taak niet goed

Eerste nieuwe huurwoningen sinds 25 jaar

                                     

In de Nivo, het weekblad van Volendam,  van 26 november 2014, plaatste de lokale partij VD|80 een brief, soort noodkreet, aan de Minister van Volkshuisvesting Stef Blok. Aanleiding daartoe was de opdracht van de Rijksoverheid aan de gemeente om een aantal asielzoekers te huisvesten. VD|80 wees de minister er op dat in Volendam slechts 13% van het aantal woningen huurwoningen betrof en dat het nu al een probleem zou zijn om voor urgente gevallen tijdig een woning aan te wijzen.

Voor mij was dat reden om eens wat dieper in het woningbouwbeleid te duiken. Waarom zijn er zo weinig huurwoningen? Bij de eerste bevinding bleek al dat VD|80 de zaken niet helemaal zuiver benoemt. Het aantal huurwoningen in de kern Edam bedraagt bijvoorbeeld ongeveer 25% van het aantal woningen. Voor de hele gemeente zou het percentage van 13% hoger uitvallen.   

De Edamse huurwoningen vallen onder de Wooncompagnie een regionale verhuurder, in Volendam wordt de taak uitgevoerd door de eigen woningbouwstichting De Vooruitgang.

De Vooruitgang, de financiën nader bekeken

De woningbouwstichting publiceert haar jaarverslagen op de eigen website en kan, ook vanwege de uitvoerigheid van de jaarverslagen, transparant worden genoemd. De stichting zit er warmpjes bij, ze heeft overeenkomstig onderstaand staatje een royaal eigen vermogen.

2010   19.182.293,-

2011   24.495.000,-

2012   28.244.081,-

2013   25.257.103,-

In 2009 en 2013 heeft de stichting bij elkaar ongeveer 13 miljoen van het vermogen afgeboekt in verband met de onrendabele top van nieuwe investeringen (o.a. Julianaweg en Siriusplein).

Ten opzichte van het eigen woningbezit dat getaxeerd wordt op ongeveer 60 miljoen, kan het vermogen aanzienlijk worden genoemd. Jaarlijks  kan de stichting rekenen op een batig saldo op de exploitatie van enkele miljoenen op een jaaromzet van ongeveer 7 miljoen.

De door de gemeente berekende WOZ-waarde is iets meer dan het drievoudige van de 60 miljoen waarop de Vooruitgang het eigen bezit taxeert.

Het woningbezit en het beleid

Met ingang van 2014 heeft de stichting het volgende aantal woningen:

Eengezinswoningen       329

Flats                                607

Kl. Eengezinswoningen   43

Aanleunwoningen           181

Totaal                           1159

De Vooruitgang voert haar taak als sociale huisvester in nauw overleg met het bestuur van de Gemeente uit. De laatste jaren is er bijzondere aandacht geweest voor de uitbreiding van het aantal seniorenwoningen in verband met de toenemende vergrijzing. 

Voor de uitbreiding van het aantal eengezinswoningen bestaat geen beleid. In het jaarverslag van 2013 vind ik geen enkele ambitie om dat aantal te vergroten. Zo schrijft de Vooruitgang (pagina 30) “Eind 2013 zijn de 10 eengezinswoningen in de Broeckgouw opgeleverd. Voor het eerst sinds 25 jaar heeft de Vooruitgang in samenspraak met de Gemeente weer eengezinswoningen kunnen bouwen in een nieuwbouwwijk”

Er bestaat dus geen beleid om het aantal eengezinswoningen te verhogen. Op pagina 49 van het jaarverslag staat: “In 2013 zijn vier woningen verkocht (aan de huurder, pl). In 2010 is besloten dat verkoop mogelijk is als de Vooruitgang de gelegenheid krijgt nieuwe eengezinswoningen te bouwen zodat het aantal eengezinswoningen gelijk blijft.

Krappe Huurmarkt

De Vooruitgang noemt de huurmarkt zelf ook krap (pagina 48). Dat blijkt ook wel uit het aantal woningzoekenden.  Het jaarverslag meldt dat er 464 woningzoekenden zijn. Gewezen wordt op de sterke stijging van het aantal woningzoekenden in de categorie 35-54 jaar en de categorie 18-34 jaar.

Rekenkundig komen er jaarlijks gemiddeld 75 huurwoningen vrij voor woningzoekenden. Dat zijn er veel te weinig. Zelf schrijft de Vooruitgang daarover: “Doordat het aantal woningzoekenden stijgt, zullen de wachttijden bij de Vooruitgang oplopen (pagina 46)”. Theoretisch schat ik dat het wachten op een eengezinswoning wel eens zo’n jaar of vijf zou kunnen zijn. Dat dit een probleem veroorzaakt mag ook al blijken uit het feit dat een aantal Volendamse gezinnen uit ‘arre moede’ op zoek is gegaan naar een huurwoning in Edam.

Krappe huurmarkt is het gevolg van beleid

Uit het jaarverslag kan de conclusie worden getrokken dat de krapte zich vooral voordoet bij eengezinswoningen. Terwijl er voldoende aandacht is voor seniorenhuisvesting, ontbreekt die voor gezinnen die op zoek zijn naar een huurwoning. Dat mag merkwaardig worden genoemd. Er zijn meerdere maatschappelijke ontwikkelingen (denk aan echtscheidingen, werkeloosheid, faillissementen e.d.) die de behoefte aan huurwoningen doen toenemen.

Als er al in geen 25 jaar in nieuwe wijken geen nieuwe huurwoningen zijn gebouwd voor gezinnen, kan dat maar één ding betekenen. Het is bewust beleid. Huurwoningen verminderen het aantal koopwoningen. Het krappe beleid is er op gericht om de markt van woningzoekenden richting koopwoning te duwen.

Dat er geen of weinig behoefte zou zijn aan huurwoningen wordt in ieder geval door recente cijfers niet gestaafd.

Moet het beleid om?

Niet alleen het verzoek van VD|80 aan minister Blok om het aantal toe te wijzen asielzoekers te verkleinen in verband met de krappe huurmarkt, maar ook het aantal woningzoekenden op de wachtlijst van de Vooruitgang wijst er op dat in het verleden de beleidsprioriteiten verkeerd zijn gesteld. Dat is niet alleen te wijten aan de Vooruitgang die te weinig heeft gevochten om haar taak zo goed mogelijk te kunnen vervullen. Het is beslist ook aan het gemeentebestuur te wijten dat er een groeiend tekort is aan eengezinswoningen.

Het beleid moet om. Ik kijk met belangstelling uit naar de verkiezingsprogramma’s die in voorbereiding zijn voor de gemeenteraadsverkiezingen in november 2015, maar het zou beter zijn als de politieke partijen die in de gemeenteraad vertegenwoordigd zijn eerder van zich laten horen. Geld is het probleem niet. Zowel de gemeente zelf als de Vooruitgang beschikken over welgevulde buidels.

Volendam|80 rijdt een scheve schaats met woningen voor asielzoekers

                             

In het Volendammer weekblad de NIVO van 26 november 2014 staat een artikel over de Volendamse woningbouwvereniging ‘De Vooruitgang’. Dat presteert goed staat er, maar daar kunnen we alvast wel wat vraagtekens bij zetten. Al jaren loopt het aantal huurwoningen in Volendam achter op de vraag. In Volendam wordt de voorkeur gegeven aan het bouwen van koopwoningen. Huurwoningen worden mondjesmaat gebouwd. Je zou dus kunnen stellen dat de woningbouwvereniging ‘De Vooruitgang’ al jaren te weinig haar best doet voor de mensen die bij haar staan ingeschreven voor een huurwoning. Om het een beetje te kunnen begrijpen dient er op gewezen te worden dat de woningbouwvereniging een bolwerk is van het CDA. Het CDA met zijn banden in de bouw- en bankwereld is voor het bouwen van koopwoningen. Daar valt gewoon meer aan te verdienen. Wie dat tegen wil spreken moet maar eens uitleggen waarom er in Volendam al jaren permanent een gebrek aan huurwoningen bestaat. Overigens wonen Volendammers het liefst in een eigen huis en werken ze daar hard voor.

Te weinig huurwoningen voor asielzoekers volgens VD|80

In de gemeente Edam-Volendam staan circa 12.000 woningen. Volgens een publicatie van de politieke partij Volendam|80 deze week in dezelfde weekkrant,  zijn daarvan slechts 13% huurwoningen in de sociale sector. Dat zijn er te weinig stelt de partij VD|80 die bekend staat om haar opportunisme en gebrek aan nuance. Deze partij zegt echter niet dat er te weinig huurwoningen zijn voor de eigen bevolking. Boven het uitgebreide artikel dat ze in de krant plaatste staat de kop: “Verdringen asielzoekers lokale bevolking op sociale huurwoningmarkt? “ Dat vraagteken staat er om retorische redenen. Voor VD|80 is dat helemaal geen vraag. In haar bij het artikel afgedrukte brief aan Minister S. Blok, schrijft ze liever minder asielzoekers te krijgen dan het Rijk aan de gemeente toewijst. Het kost al moeite om op tijd een huurwoning toe te wijzen aan  mensen met een ‘urgentie’, schrijft ze.

De gemeente moet op dit moment nog 24 asielzoekers huisvesten en het jaar is al bijna om. Volgens haar verwacht men nog zo’n aantal verplicht te moeten huisvesten. Het zijn er te veel, schrijft VD|80 aan de minister. Ze vindt dat het aantal op te nemen asielzoekers afhankelijk moet worden gemaakt van het aantal beschikbare huurwoningen. In Amsterdam bestaat de woningvoorraad uit 60% huurwoningen

Valse tonen

Het trucje om er onder uit te komen is al vaker geprobeerd. Tot nu toe heeft het niet gewerkt en het zal ook deze keer niet werken. En dat is maar goed ook. Het is a-sociaal om de opvang van asielziekers op andere gemeenten te willen afwentelen. Als Edam-Volendam te weinig huurwoningen bouwt, moet ze maar op de blaren zitten.  De lokale partij VD|80 is bang dat als het aantal te huisvesten asielzoekers niet wordt gehaald, het Rijk op kosten van de gemeente een aantal woningen koopt om daar asielzoekers in te huisvesten.

Ik zou bijna willen dat het zo ver komt dat het Rijk woningen gaat aankopen. Dat zou tegemoet komen aan mijn bezwaar dat asielzoekers eenzijdig in huurwijken worden gevestigd en wijken met koopwoningen daarvan verschoond zijn. Dat is het addertje dat in het betoog van VD|80 zit. De eenzijdige nadruk op huisvesting van allochtonen in huurwijken levert een zware sociale druk op voor die wijken. Het zou dan ook eerlijker zijn om wijken met koopwoningen evenredig te belasten.

Natuurlijk maak ik me met zo’n betoog niet populair bij de meeste Volendammers, maar daar kan ik niet zo mee zitten. Ik ben slechts een boodschapper. Als ze willen voorkomen dat er asielzoekers in wijken met koopwoningen worden gehuisvest, moeten ze niet bij mij zijn. Het juiste adres is de gemeente en de woningbouwvereniging die al jaren zuinigjes aan doen bij het bouwen van sociale huurwoningen.

Eerlijk delen

Wat voor probleem zou er nu kunnen zijn als de gemeente Edam-Volendam door het Rijk gedwongen zou worden op woningen aan te kopen? De gemeente is er rijk genoeg voor en kan de aankoop zien als belegging op langere termijn. Er staan genoeg woningen te koop, dat kan ook niet het probleem zijn. Bij de huisvesting van vluchtelingen en vluchtelingengezinnen voert de woningbouwvereniging ‘De Vooruitgang’ al jaren lang het beleid om ze goed te spreiden, zodat er geen concentraties ontstaan. Dat is een goed beleid. Hoewel er ook wat minder gelukkige verhalen zijn, vallen er juist heel veel gelukkige verhalen te vertellen over in Volendam gehuisveste gezinnen die goed tot heel goed door hun buren zijn ontvangen. Volendam mag dan een slechte naam op dit terrein hebben, de praktijk bevestigt dat eigenlijk helemaal niet.

Populisme

Ik schaam me een beetje voor het populistische geluid van een lokale partij in het dorp waar ik woon. Ik vraag me af waarom ze een dergelijke brief aan de minister zo uitgebreid in de publiciteit brengen. De wijze waarop ze het in de publiciteit brengen lijkt op het zoeken naar bijval voor het probleem dat de eigen ‘urgenten’ al moeilijk aan een woning kunnen worden geholpen. Dat lijkt op het uitspelen van de ene groep in nood tegen de andere die ook vaak al jaren op een woning wachten. Met deze publicatie doet VD|80 belast VD|80 vluchtelingen en vluchtelingengezinnen die door het Rijk zijn geaccepteerd onnodig door bezwaren op te roepen tegen hun huisvesting in de gemeente. 

Gemeenteraad

Deze week is er nog een vergadering van de gemeenteraad van Edam-Volendam. Het lijkt me goed als dit onderwerp als urgent punt wordt ingelast om na te gaan of andere partijen deze solo-actie van de lokale partij Volendam|80 steunen. Dan kan er gelijk even gekeken worden naar wat er op korte termijn kan worden gedaan om op inbrei-locaties en het uitbreidingsplan Broekgouw méér sociale huurwoningen te plannen. Ondertussen kan men zich behelpen met de aankoop van woningen. Zodra er een naast ons vrij komt, mag daar een asielzoekersgezin gehuisvest worden. En ik neem aan dat er meer mensen in Volendam zijn die er zo over denken.